II SA/Go 686/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2019 r. W.S. wystąpił do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o udzielenie pomocy informacyjnej i pieniężnej w przezwyciężeniu dyskryminacji prawa strony do samodzielnego lokalu mieszkaniowego, wykonywania pracy zawodowej w szkole i prowadzenia działalności gospodarczej. W ramach wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracowników organu, W.S. został poproszony o skonkretyzowanie oczekiwań i określenie tego, co rozumie przez sformułowanie "zabezpieczenie społeczne". W odpowiedzi strona wyjaśniła, że oczekuje pomocy w przeciwdziałaniu dyskryminacji w zakresie spraw mieszkaniowych, przywrócenia do pracy, prowadzenia działalności gospodarczej oraz ochrony więzi gospodarczych i emocjonalnych w niepełnej rodzinie oraz pomocy finansowej "na życie". Pracownik socjalny ocenił, iż pierwszorzędną potrzebą bytową jest żywność. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Burmistrza, powołując się na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 106 ust. 4, art. 36 pkt 1 lit. c), art. 107, art. 7 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm. – określanej dalej jako u.p.s.), odmówił przyznania stronie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup żywności w kwietniu 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas wywiadu środowiskowego strona podniosła przede wszystkim kwestie dyskryminacji swojej osoby w zakresie przywołanych powyżej spraw mieszkaniowych, przywrócenia do pracy, prowadzenia działalności gospodarczej, co znajduje potwierdzenie w drugiej części wywiadu "Potrzeby i oczekiwania osoby lub rodziny zgłoszone podczas przeprowadzania wywiadu". Odnosząc się do tych kwestii organ I instancji wyjaśnił, że wielokrotnie w licznej korespondencji (pismo nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r., pismo nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., pismo nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., pismo nr [...] z dnia [...] grudnia 2017r.), jak również podczas wizyty w miejscu zamieszkania informowano stronę, że sprawy mieszkaniowe nie należą do kompetencji organ I instancji, wskazując na możliwości skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej świadczonej przez radców prawnych, adwokatów w punkcie Bezpłatnych Porad Prawnych przy Starostwie Powiatowym. Strona poinformowała, że zgłosiła się do powyższego punktu porad prawnych, jednak nie uzyskała satysfakcjonującej pomocy. Strona otrzymała również pismo z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, znak: [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. z informacją, że organ pomocy społecznej nie ma obowiązku reprezentowania jej w postępowaniu dotyczącym przyznania mieszkania, ponieważ nie jest to jego zadanie. Organ I instancji ponadto podał, że sytuacja materialna i bytowa oraz osobista W.S. nie uległa zmianie od ostatniej wizyty w środowisku, to jest od dnia [...] kwietnia 2019 r. Strona jest osobą samotną. Zajmuje jeden pokój socjalny, pozbawiony wygód, z możliwością korzystania z kuchni i łazienki, które przynależą także do innych lokali. Kuchnia jest wyremontowana i wyposażona w tzw. westfalkę, którą strona może użytkować. Ponadto organ ustalił, że W.S. nadal posługuje się nieważnym dowodem osobistym, pomimo że wiele miesięcy temu przyznano mu pomoc pieniężną na ten cel. Jak wynika z raportu Powiatowego Urzędu Pracy, strona zarejestrowana była jako bezrobotna w okresie od dnia [...] grudnia 1998 r. do dnia [...] września 2007 r. Podczas wizyty w środowisku pracownicy socjalni przedstawili zgłoszenia wolnych miejsc pracy, ale strona zarzuciła dyskryminację jej poprzez składanie propozycji pracy. Już na początku wizyty strona oświadczyła, że nie jest zainteresowana poszukiwaniem pracy. Nadal oczekuje, by to pracownicy socjalni podjęli działania mające na celu powrót do utraconego przed laty zatrudnienia. Organ podniósł też, że strona nie deklaruje własnego dochodu, a jednocześnie konsekwentnie odmawia możliwości korzystania z nieodpłatnych posiłków wydawanych w Dziennym Domu Pomocy, czy też paczek żywnościowych z Fundacji [...]". Nie reguluje opłat mieszkaniowych, korzysta z energii elektrycznej (licznik przedpłatowy), a koszty z tym związane ponoszą nadal - jak deklaruje - znajomi. Brak natomiast aktywizacji zawodowej uniemożliwia poprawę jakości życia strony. W ocenie organu I instancji, W.S. nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Jest osobą wykształconą, znającą przepisy prawa, w tym w szczególności przepisy u.p.s., o czym świadczy liczna korespondencja z organem. Sprawnie porusza się w systemach informatycznych, co daje możliwość wyjścia przez niego z systemu pomocy społecznej np. poprzez podjęcie zatrudnienia i posiadanie środków finansowych m.in. na zakup żywności. Organ I instancji dodatkowo podał, że od czerwca 2017 r. do lutego 2018 r. strona korzystała z pomocy finansowej OPS w różnej formie i w różnej wysokości, między innymi otrzymując zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 250,00 zł, zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 350,00 zł, zasiłek okresowy w kwocie 317,00 zł, zasiłek celowy na zakup opału w kwocie 300,00 zł, zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w kwocie 120,00 zł, zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 140,00 zł, zasiłek celowy na zakup żywności, środków czystości i obuwia w wysokości 200,00 zł, zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 120,00 zł. Żadna z powyższych form pomocy nie satysfakcjonowała strony, która odwoływała się od każdej z powołanych decyzji, wciąż domagając się pomocy w wykonaniu nabytego prawa do samodzielnego lokalu mieszkalnego z dodatkową izbą mieszkalną oraz powrotu do pracy. W tym stanie faktycznym organ I instancji ocenił, że wnioskowane świadczenie nie przysługuje stronie, ponieważ odmawia ona pomocy w formie nieodpłatnego gorącego posiłku, nie chce uczestniczyć w zajęciach w Centrum Integracji Społecznej, nie chce skorzystać z możliwości uzyskania darmowych porad prawnych. Strona nie chce współpracować z pracownikiem socjalnym na rzecz poprawy swojej sytuacji. Postawa strony od wielu lat, jak i w toczącym się postępowaniu, jest niewątpliwie świadoma, celowa, utrudniająca współpracę. W.S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, uznając ją za bezprawną i podjętą wskutek niedopełnienia wskazanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt: II SA/Go 603/07, obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy dającego dopiero prawo podjęcia decyzji, przekazanie sprawy Rzecznikowi Praw Obywatelskich do zbadania, "skoro od dnia [...] sierpnia 1996 r. do tej pory, przez 23 lata Ośrodek Pomocy Społecznej nie zechciał dopełnić swojego obowiązku zbadania sytuacji majątkowej, od której zależy sytuacja dochodowa i rodzinna oraz osobista" strony, "a w szczególności przyczyny systematycznego pogarszania się tej sytuacji wskutek rozmyślnego przez Gmina obejścia prawa [strony] do samodzielnego lokalu mieszkalnego z dodatkową izbą mieszkalną, i w dalszym ciągu tworzenie fałszywych cz. I i cz. IV kwestionariusza wywiadu", stanowiących podstawę decyzji wydawanych od dnia [...] października 1996 r. do dnia [...] czerwca 2019 r.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 6, art. 7, art. 77, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104, art. 127 ust. 2 k.p.a., art. 2 ust. 1, art. 3 ust 1 i 2, art. 7 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 106 ust. 4, art. 107 u.p.s. oraz § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1788), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1358), wydało dnia [...] lipca 2019 r. decyzję nr [...], którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy w pierwszej kolejności przywołał treść przepisów k.p.a., regulujących podstawowe zasady postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 11 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, a także przepisy art. 2, art. 11, art. 12, art. 39 i art. 107 ust. 1 u.p.s. i stwierdził, że prawidłowe okazało się ustalenie poczynione w postępowaniu przed organem I instancji, że W.S. nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Uwzględniając okoliczność, że jest on osobą wykształconą, ma dobrą orientację w uwarunkowaniach prawnych, sprawnie posługuje się systemami informatycznymi, uznać należy, że daje mu to możliwość wyjścia z systemu pomocy społecznej, w szczególności przez podjęcie zatrudnienia i posiadanie środków finansowych. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że skarżący, pomimo stwarzanych z udziałem organów pomocowych możliwości, nie podjął leżącego w jego możliwościach współdziałania, w tym działań zmierzających do poprawy jego sytuacji materialno-bytowej, jak wyrobienie ważnego dowodu osobistego, na który to cel otrzymał od organu pomocowego świadczenie pieniężne, zrealizowanie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy i w konsekwencji aktywne poszukiwanie zatrudnienia. Organ odwoławczy uznał, że oczekiwanie przez skarżącego realizacji prawa do przyznanego lokalu mieszkalnego nie podlega wykonaniu przez organ pomocowy i koncentrowanie się przez niego na ponownym, wielokrotnym przytaczaniu tej okoliczności - bez znaczenia dla załatwienia sprawy o przyznanie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup żywności w kwietniu 2019 r. - przekonuje o biernej postawie skarżącego i braku współdziałania, o którym mowa w art. 11 u.p.s. Organ odwoławczy wziął po uwagę okoliczności wynikające z ustalonego stanu faktycznego sprawy, w szczególności to, że strona odmawia pomocy w formie nieodpłatnego gorącego posiłku oraz paczek żywnościowych z Fundacji [...]". Kolegium wskazało też, że co prawda organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, jednak informacje uzyskane w jego wyniku determinowane są postawą strony, ograniczającą współpracę z organem pomocowym do podawania i podkreślania okoliczności mających - zdaniem strony - znaczenie dla realizacji jej prawa do przyznanego lokalu mieszkalnego oraz zarzutów dyskryminowania strony. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, a do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowano odpowiednie przepisy u.p.s. Przy tym uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 1 k.p.a., ponieważ daje możliwość zapoznania się z dokonanymi przez organ I instancji ustaleniami oraz motywami podjętego rozstrzygnięcia. W.S. złożył drogą elektroniczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r., w której zarzucił niedopełnienie przez organy administracji publicznej obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przekroczenie uprawnień przez wydawanie decyzji administracyjnych na podstawie fałszywych cz. I i IV Kwestionariusza wywiadu, bo bez uprzedniego przeprowadzenia ze skarżącym wywiadu. Skarżący wskazał też, że organ nadużywa swej władzy przez zmuszanie go do zrejestrowania się Urzędzie Pracy pod pozorem poszukiwania pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2020 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego, dotyczyły bowiem okoliczności niemających znaczenia w sprawie, a tym samym nie były one niezbędne w tej konkretnej sprawie do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, których Sąd zresztą nie powziął po analizie zgromadzonego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup żywności w kwietniu 2019 r. Materialnoprawną podstawę powyższych decyzji stanowiły przepisy u.p.s., która stanowi w art. 2 ust. 1, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s., zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2). Decyzja w sprawie zasiłku celowego ma znamiona aktu uznaniowego, a zatem spełnienie wymogów określonych w tym przepisie, a także wymogu dotyczącego kryterium dochodowego (art. 8 u.p.s.) otwiera możliwość przyznania zasiłku celowego, przy czym podjęcie rozstrzygnięcia pozytywnego w tej sprawie nie jest obowiązkiem organu. Przyjęcie przez ustawodawcę konstrukcji uznania administracyjnego oznacza wyposażenie organu administracji w kompetencję do ukształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody zakreślonej przepisem prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł procesowych (por. wyrok NSA z 3 września 2010 r., II GSK 745/09). Swoboda ta, czy innymi słowy rzecz ujmując pole uznania przysługującego organowi podejmującemu decyzję uznaniową, podlega pewnym ograniczeniom, przy czym głównych ograniczeń szukać należy w dyrektywach wynikających z granic "wewnętrznych" i granic "zewnętrznych" uznania. Granice wewnętrzne to nic innego jak cele (wartości), dla realizacji (ochrony) których ustawodawca wyposaża organ w możliwość działania uznaniowego. Cele (wartości) te można wyczytać wprost z ustawy, w której regulacjach znajduje się norma materialnoprawna zawierająca upoważnienie do korzystania z uznania, z Konstytucji RP, z prawa wspólnotowego, umów międzynarodowych, czy nawet ogólnych zasad prawa i zasad prawa administracyjnego. Z kolei granice zewnętrzne uznania mają wynikać wprost z normy (norm) prawa materialnego administracyjnego, na podstawie których podejmowana jest decyzja (por. wyrok WSA w Gliwicach z 14 sierpnia 2019 r., II SA/Gl 644/19). Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ I instancji skarżący spełnia warunki formalne kwalifikujące do przyznania wsparcia z pomocy społecznej, bowiem nie osiąga dochodu, a w dacie składania wniosku był osobą bezrobotną, chociaż nie zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. Odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia spowodowana była przeszkodą wynikającą z art. 11 ust. 2 u.p.s.a. W myśl tego przepisu brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "mogą stanowić podstawę" wskazuje na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w tym zakresie. W ocenie Sądu norma materialnoprawna stanowiąca oparcie dla decyzji w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego, której rekonstrukcja uwzględnia postanowienia przepisu art. 39 ust. 1 i art. 11 ust. 2 u.p.s. pozwala na wyznaczenie granic zewnętrznych uznania przysługujących organom pomocy społecznej w postaci trzech podstawowych okoliczności, a więc spełnienie kryterium dochodowego i zaistnienie niezbędnej potrzeby bytowej oraz jednej negatywnej - braku współdziałania w przezwyciężeniu trudnej sytuacji. W analizowanej sprawie bezspornie spełniony został warunek kryterium dochodowego kwalifikujący do przyznania zasiłku celowego bowiem przy kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 701 zł miesięcznie, skarżący nie osiąga żadnego dochodu. Zdaniem Sądu prawidłowe były ustalenia organu w zakresie ziszczenia się w sprawie okoliczności negatywnych, o których mowa w art. 11 ust. 2 u.p.s., które uzasadniają odmowę przyznania świadczenia. Rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej organ winien mieć zawsze na uwadze, że pomoc ta ma charakter wspomagający osobę zainteresowaną w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji życiowej. Pomoc ta powinna być jednym z instrumentów polityki społecznej zmierzającym do ułatwienia i umożliwienia danej osobie powrót do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie. Zaspakajanie niezbędnych potrzeb bytowych, których dana osoba nie jest w stanie zaspokoić własnym działaniem stanowi formę wsparcia w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Jednakże trzeba zauważyć, że z woli ustawodawcy poszczególne instytucje wsparcia pomocy społecznej zakładają współpracę osoby wnioskującej z organem w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji życiowej oraz podejmowanie własnych inicjatyw przez wnioskodawcę w celu poprawy swojej sytuacji. Rację ma organ twierdząc, że zasadnicze znaczenie dla zmiany sytuacji bytowej oraz osobistej osoby wnioskującej o pomoc społeczną ma kwestia podjęcia zatrudnienia. W analizowanej sprawie skarżący pomimo, że nie osiąga żadnego dochodu nie zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna oraz nie podejmuje zatrudnienia, przy czym z akt sprawy nie wynika, aby stan zdrowia skarżącego stał na przeszkodzie w podjęciu zatrudnienia. Zdaniem Sądu okoliczność ta prawidłowo została oceniona przez organ jako brak współpracy ze strony skarżącego w celu zmiany sytuacji życiowej. Zauważyć również należy, że w kierowanych wnioskach o pomoc społeczną skarżący domaga się pomocy finansowej w celu realizacji jego praw do lokalu mieszkalnego oraz umożliwienia mu powrotu do wykonywania pracy dydaktycznej, którą utracił w 1996 r. Zagadnienia te, dla strony postępowania o zasadniczym znaczeniu, nie mieszczą się w ramach zadań pomocy społecznej, o czym prawidłowo pouczono stronę w treści decyzji I instancji. Jak już wyżej wskazano zadania pomocy społecznej skierowanie są na zaspokojenie bieżących potrzeb bytowych o podstawowym charakterze oraz na pomocy w wyjściu z trudnej sytuacji. Wskazać również trzeba, że podnoszone przez skarżącego w skardze okoliczności sprzed ponad 20, a nawet 30 lat nie mogą stanowić uzasadnienia dla jego pasywności w zakresie podjęcia zatrudnienia i oczekiwania, iż organ pomocy społecznej rozwiąże wszystkie jego problemy, które w dużej mierze pozostają poza jego kompetencjami. Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z zasadą pomocniczości (subsydiarności) wynikającą z powołanego art. 2 ust. 1 u.p.s., którą można sprowadzić do kilku tez. Po pierwsze, społeczeństwo nie powinno pozbawiać jednostki tego, co sama może zrobić – zakaz odbierania. Po drugie, państwo powinno wesprzeć jednostkę w działaniach przekraczających jej możliwości, powinna to być tzw. pomoc do samopomocy – subsydiarne towarzyszenie. Po trzecie, pomoc powinna mieć charakter przejściowy, skłaniający jednostkę do aktywizacji i samodzielnego działania. Z zasady tej wynika nie tylko zachęta do działania, ale wręcz dezaprobata dla pasywności i nadopiekuńczości państwa (por. I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, WK 2017, t. do art. 2 i powołane tamże orzecznictwo i piśmiennictwo). Stąd trafnie w judykaturze podkreśla się, iż celem pomocy społecznej nie jest proste rozdawnictwo świadczeń, ale wspieranie osoby w wysiłkach zmierzających do pokonania trudnej sytuacji życiowej. Wykazywanie kategorycznej niechęci do podjęcia takiego wysiłku stanowi podstawę odmowy udzielenia pomocy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 maja 2019 r., II SA/Bd 1219/18). Zaznaczyć również należy, że pomoc przyznawana na gruncie u.p.s. - bez względu na jej rodzaj - ma charakter jedynie przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma ona w żadnym wypadku zamieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących, niezależnie od ich sytuacji życiowej. W związku z tym uzasadnione jest stwierdzenie, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia (por. wyroki NSA: z 29 czerwca 2016 r., I OSK 1055/16, z 13 czerwca 2017 r., I OSK 331/16). Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia, iż organy uchybiły swym powinnościom w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wynikającym z art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wyciągniętych przez organy wniosków nie można uznać za dowolne, a uzasadnień wydanych decyzji za niespełniających wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Natomiast odmowa przyznania świadczenia znajdowała uzasadnienie w przywołanych powyżej art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 4, art. 11 ust. 2 u.p.s. W konsekwencji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie naruszała ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) ją oddalił.