II SA/Go 69/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Starosty [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza [...] postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z urzędu od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. stronie skarżącej - Staroście [...] kwotę [...] ([...]) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia [...] września 2024 r. Starosta [...], powołując się na dyspozycję art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.), złożył za pośrednictwem Przewodniczącego Rady Miejskiej w [...] skargę na działalność Burmistrza [...], zarzucając Burmistrzowi nieprzekazanie Powiatowi [...] dotacji objętych uchwałami Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] września 2023 r., nr [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. oraz nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. Uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2024 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza [...], wydaną w trybie art. 229 pkt 3 k.p.a., Rada Miejska w [...] uznała skargę za bezzasadną. Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. Starosta [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na ww. uchwałę, w której stawiając zarzut istotnego naruszenia art. 238 § 1 k.p.a., wniósł o stwierdzenie jej nieważności w całości. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc, że w sprawach dotyczących uchwał podjętych na podstawie art. 229 pkt 3 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.). W myśl tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu powoduje, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a skarga - na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - podlega odrzuceniu. Przedmiot skierowanej do Sądu skargi Starosty [...] stanowi uchwała Rady Miejskiej w [...] w sprawie rozpoznania skargi wniesionej w trybie przepisów - zatytułowanego "Skargi wnioski" - działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu konstytucyjne prawo do składania petycji, skarg i wniosków. Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy organizacji społecznych rozpatrują oraz załatwiają skargi w ramach swojej właściwości (art. 223 § 1 k.p.a.), zawiadamiając skarżących o sposobie ich załatwienia (art. 237 § 3 k.p.a.). W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że czynności podejmowane przez organy administracji publicznej w trybie przepisów art. 221-256 k.p.a. nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym kontroli sądowoadministracyjnej objętym art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 1156/21, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 530/21). Uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 kpa są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako prawna forma działania. Uznanie, że w sytuacji załatwienia skargi, o której mówi art. 227 k.p.a., w formie uchwały możliwe jest jej zaskarżenie do sądu administracyjnego powodowałoby niczym nieuzasadnioną nierówność prawną podmiotów, bowiem tym podmiotom, których skarga nie została załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia skargi nie służyłaby (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2481/13). Niezależnie zatem od formy rozpatrzenia wniesionej w trybie art. 229 k.p.a. skargi, wyrażone przez organ ją rozpoznający stanowisko nie może być - jako nie mieszczące się w zakresie właściwości sądów administracyjnych - kwestionowane w drodze wnoszonej do sądu skargi podmiotu korzystającego uprzednio z uprawnienia normowanego przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjątkiem od powyższego, nie mającym jednakże miejsca w rozpoznawanej sprawie, jest kontrola legalności przez sąd administracyjny tego rodzaju uchwał wskutek realizacji kompetencji nadzorczych przez organy sprawujące nadzór nad działalnością organów stanowiących gminy, umożliwiających skuteczne wniesienie - w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.) - skargi na każdą uchwałę, w tym także uchwałę podjętą na podstawie art. 229 pkt 3 k.p.a. Uznając brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi wniesionej przez podmiot kwestionujący stanowisko organu stanowiącego gminy w odpowiedzi na wniesioną przez tenże podmiot - w trybie art. 227 k.p.a. - skargę, Sąd obowiązany był do zastosowania art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i do odrzucenia skargi Starosty [...], o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi (punkt 2 sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.