II SA/Go 70/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] r. nr XI/68/11 w sprawie zamiaru likwidacji Centrum Artystyczno-Kulturalnego postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Rada Miejska uchwałą nr XI/68/11 z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie zamiaru likwidacji Centrum Artystyczno - Kulturalnego, powołując się na przepis art. 18 § 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. nr 13 poz. 123 ze zm.) wyraziła zamiar likwidacji wskazanej instytucji kultury (§ 1 ust. 1 uchwały). W treści uchwały wskazano, że przyczyną likwidacji jest zamiar połączenia Centrum Artystyczno – Kulturalnego z Ośrodkiem Sportu i Rekreacji w jedną jednostkę organizacyjną (§ 1 ust. 2). W § 2 uchwały wskazano, że akt o likwidacji przedmiotowej instytucji kultury może zostać wydany po upływie 6 miesięcy od daty podania treści niniejszej uchwały do publicznej wiadomości a czynności likwidacyjne zostaną zakończone do dnia [...] grudnia 2011 r. W myśl § 3 uchwała wraz z uzasadnieniem podlega podaniu do publicznej wiadomości na stronie internetowej, a także na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta. Uchwałę opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia [...] lipca 2011 r., nr 81, poz. 1595. Powołując się na przepisy art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), w dniu [...] stycznia 2012 r. Wojewoda zaskarżył w całości przedmiotową uchwałę, zarzucając jej naruszenie art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W uzasadnieniu skargi podkreślił znaczenie uchwały o zamiarze likwidacji instytucji kultury, jako jednego z dwóch etapów w procesie likwidacji takiej instytucji wskazując, że likwidacja instytucji kultury może mieć miejsce w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Z tych względów istotnego znaczenia nabiera uzasadnienie uchwały intencyjnej, które wskazywać powinno na rzeczywistą, wiarygodną, zasadną i wyczerpująco wskazaną motywację. Wojewoda wskazał, że likwidacja instytucji kultury z przyczyn ekonomicznych jest dopuszczalna jedynie w razie całkowitego braku środków finansowych na dalszą działalność tej instytucji, o ile środków tych nie uda się zgromadzić w wyniku podejmowanych w związku z podaniem do publicznej wiadomości informacji o zamiarze likwidacji. Zdaniem skarżącego zamiar poczynienia oszczędności nie stanowi nadzwyczajnej i wyjątkowej sytuacji, o której mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Również, że dyspozycja art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie daje możliwości prowadzenia działalności w zakresie kultury w innej formie niż przewidziana ustawą, a więc w ramach innej jednostki organizacyjnej nie będącej instytucją kultury w rozumieniu tej ustawy. Tym samym niedopuszczalne jest kontynuowanie działalności Centrum Artystyczno - Kulturalnego przez nowoutworzoną jednostkę organizacyjną gminy, nie będącą samorządową instytucją kultury utworzoną na podstawie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że w konsekwencji podjęcia zaskarżonej uchwały przeprowadzono szerokie konsultacje z przedstawicielami zainteresowanych środowisk kulturalnych i dokonano szczegółowych analiz związanych z funkcjonowaniem spornej jednostki. W ich efekcie wprowadzono szereg zmian organizacyjnych, co przyniosło znaczne oszczędności . W konsekwencji, w dniu [...] grudnia 2011 r. Rada Miejska podjęła uchwałę, na mocy której uchylono zaskarżoną uchwałę. Wskazano również, że ta uchwała nie wywołała żadnych skutków prawnych, a zatem już samo jej uchylenie w dniu [...] grudnia 2011 r. wyeliminowało ją z obrotu prawnego. Jednocześnie wraz z odpowiedzią na skargę organ przekazał odpis uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r. nr XIX/153/11 w sprawie uchylenia uchwały nr XI/68/11 Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie zamiaru likwidacji Centrum Artystyczno – Kulturalnego. Zgodnie z § 1 uchwały uchylono uchwałę nr XI/68/11 Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2011 r. Treść tej uchwały wraz z uzasadnieniem – stosownie do treści § 2 – podlegała podaniu do publicznej wiadomości na stronie internetowej, a także na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta. Uchwałę nr XIX/153/11 z dnia [...] grudnia 2011r. opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia [...] stycznia 2012 r. poz. 158. Wojewoda, któremu doręczono odpowiedź na skargę z zobowiązaniem nie przedstawił aktualnego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z "innych przyczyn" stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego, m.in. w rezultacie skorzystania przez organ, który go wydał, z uprawnień autokontrolnych i uchylenia tego aktu (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 85/05, LEX nr 188791 oraz postanowienia NSA z dnia 7 września 2011 r., II GSK 1216/11, LEX nr 899024 i z dnia 21 listopada 2007r., II FSK 1259/06, LEX nr 494285). Również w doktrynie prezentowany jest pogląd, że sąd administracyjny nie może orzec o nieważności bądź niezgodności z prawem uchwały organu, stanowiącej akt prawa miejscowego, jeżeli uchwała ta została przez uprawniony organ uchylona lub utraciła moc prawną przed wydaniem wyroku. W razie utraty mocy prawnej uchwały zaskarżonej do sądu administracyjnego przed wydaniem wyroku sąd umarza postępowanie (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 437). Natomiast kontrola sądowa derogowanego aktu możliwa jest tylko w tych przypadkach, w których w okresie ich obowiązywania wywołał on skutki prawne uzasadniające potrzebę zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności. Taki przypadek w sprawie nie zachodzi. Uchwała będąca przedmiotem niniejszego postępowania została wyeliminowana z obrotu prawnego i przestała obowiązywać przed wywołaniem skutków prawnych. Wynika to z istoty uchwały tzw. aktu intencyjnego podejmowanego w ramach pierwszego etapu procedury likwidacyjnej danej instytucji kultury. Z tych przyczyn nie ma on normatywnego charakteru jako powszechnie obowiązujące źródło prawa. W tej sytuacji w dacie orzekania brak było przedmiotu zaskarżenia. Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.