II SA/Go 712/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-11-14
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku jednoznacznego orzeczenia lekarskiego o chorobie zawodowej, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogą odmówić stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na analizie dokumentacji medycznej i ocenie narażenia zawodowego?Ratio decidendi
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są związane treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki medyczne co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia. W sytuacji, gdy orzeczenia lekarskie (np. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy) są spójne i wskazują na brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, organy te zasadnie wydają decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nawet jeśli strona nie zgadza się z tymi orzeczeniami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.K. na decyzję Lubuskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (nowotworu złośliwego skóry). H.K. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej, powołując się na narażenie zawodowe w okresie od 1966 do 2017 roku. Organy sanitarne, opierając się na spójnych orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy, uznały, że nie ma podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ czynniki występujące w środowisku pracy skarżącego nie zostały uznane za rakotwórcze dla ludzi, a nowotwór miał prawdopodobnie inne przyczyny (np. promieniowanie słoneczne).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H.K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Lubuskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z [...] grudnia 2010r., decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2014r., nie stwierdził u H.K. choroby zawodowej: nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi tj.: nowotworu skóry, wymienionej pod poz. 17.4 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r., poz. 1367).
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania H.K. od ww. rozstrzygnięcia, decyzją z [...] lipca 2014r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, załączając dokumentację medyczną przekazaną w toku postępowania odwoławczego przez WOMP.
PPIS decyzją z [...] sierpnia 2017r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi tj.: nowotworu skóry, wymienionej pod poz. 17.4 wykazu chorób zawodowych.
Od powyższej decyzji odwołał się H.K..
Organ nadmienił, że PPIS [...] sierpnia 2017r. wydał również decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi pod postacią alergicznego zapalenia spojówek, wymienionej pod poz. 25.1 wykazu chorób zawodowych, od której także odwołał się H.K.. W niniejszej sprawie PWIS po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego [...].06.2018r. wydał decyzję nr [...] i utrzymał w mocy ww. decyzję PPIS.
H.K. we wniesionym odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji PPIS z [...] sierpnia 2017r. nr [...], a ponadto o:
1.dostarczenie szczegółowej i pogłębionej oceny narażenia zawodowego z okresu pracy zawodowej od 1966r. do 2017r. z uwzględnieniem narażenia zawodowego w hali 1; 2; 3; 4 tj. w halach produkcyjnych zakładu "P SA", w których pracował jako tokarz;
2. wszczęcie postępowania przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w sprawie chorób zawodowych u H.K..
Decyzją z [...] lipca 2018r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 1261 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t Dz. U. z 2017r,, poz. 1257 ze zm.), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 917) oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 1367), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem przebiegu zatrudnienia H.K. oraz przytoczył przepisy prawa mające jego zdaniem zastosowanie w sprawie.
Organ odwoławczy przywołał między innymi orzeczenie z [...] lutego 2013 r. ([...]) Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, w którym wskazano, że powstanie nowotworu skóry u H.K. nie miało z dużym prawdopodobieństwem charakteru zawodowego, stąd nie istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej z pkt 17.4.
H.K. nie zgodził się z ww. orzeczeniem lekarskim nr [...] i złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce badawczo - rozwojowej w dziedzinie medycyny pracy.
[...] lipca 2013 r. Klinika Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego Instytutu Medycyny Pracy w trybie odwoławczym wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej "nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi pod postacią nowotworu skóry". Przedmiotowe orzeczenie lekarskie zostało wydane na podstawie dokumentacji dostarczonej przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wywiadu z H.K. oraz badań lekarskich przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy.
H.K. nie zgodził się z orzeczeniem lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i wniósł sprzeciw (pismo z [...] września 2013r.). W związku, z tym Instytut Medycyny Pracy wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o przedłożenie pogłębionej oceny narażenia H.K. z okresu jego pracy zawodowej. Pismem z [...] listopada 2013r. znak [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny przekazał zaktualizowaną ocenę ryzyka zawodowego z okresu zatrudnienia H.K..
W odpowiedzi na powyższe Instytut Medycyny Pracy ponownie przeanalizował całość dokumentacji medycznej Pana H.K. wraz z zaktualizowaną oceną narażenia zawodowego z [...] listopada 2013r. i w piśmie z [...] listopada 2013r. poinformował, że szczegółowa analiza narażenia zawodowego, danych z wywiadu, informacji dotyczących przebiegu schorzeń oraz wyników badań wykonanych podczas hospitalizacji nie daje podstaw do weryfikacji wydanego przez Instytut orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Jednocześnie podnoszono, że wymienione w karcie oceny narażenia zawodowego substancje chemiczne, z którymi miał kontakt H.K. na stanowiskach pracy (m.in. olej do maszyn, rozpuszczalniki, smary, zużyte oleje, chłodziwa) nie zostały wymienione w wykazach i nie są uznane za rakotwórcze dla ludzi (Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i ich mieszanin). Zatem nie ma podstaw do uznania, że H.K. był w trakcie pracy zawodowej narażony na czynniki rakotwórcze dla ludzi i nie został spełniony warunek konieczny do uznania nowotworu złośliwego za chorobę zawodową. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi chorób zawodowych nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi (substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka to takie, które zostały zakwalifikowane do kategorii 1 oraz po uwzględnieniu okresu latencji i pierwotnej lokalizacji nowotworu).
Wobec powyższego z akt sprawy bezspornie wynika, że w niniejszej sprawie Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy wydały spójne orzeczenia lekarskie (nr [...] z dnia [...] lutego 2013r. oraz nr [...] z dnia [...] lipca 2013r.) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej tj. nowotworu złośliwego skóry, powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzie.
Organ II instancji zauważył, iż organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają prawa wnikać w sposób i tryb badań orzeczniczych, przeprowadzanych przez uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki służby zdrowia. Organy te mają natomiast obowiązek kontrolować, czy wydana przez jednostkę służby zdrowia opinia wyjaśniła istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czy jest rzeczowa i przekonywująca. W ocenie organu odwoławczego wydana ostateczna opinia odpowiada tym wymogom i mogła stanowić podstawę zaskarżonej decyzji.
W odniesieniu do przedkładanej przez H.K. dokumentacji z badań profilaktycznych organ wskazał, że proces orzekania o zdolności pracownika do pracy jest niezależny od procesu orzekania o chorobie zawodowej. Wydawane zalecenia odnośnie niewykonywania pracy w określonych warunkach mają charakter profilaktyczny i nie świadczą o rozpoznaniu choroby o charakterze zawodowym. Z akt sprawy wynika, że przekazana przez H.K. do akt sprawy dokumentacja medyczna była wielokrotnie analizowana w wysoko specjalistycznych ośrodkach, uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych.
W odniesieniu do składanych wniosków dowodowych przez H.K. w toku postępowania odwoławczego, organ wskazał, iż w jego ocenie, z powodu ustaleń klinicznych, których podstawą były wyniki badań histopatologicznych pobranych wycinków skóry H.K., przeprowadzenie wskazanych dowodów nie będzie miało wpływu na zmianę jednoznacznego stanowiska orzekających w sprawie lekarzy.
Organ odwoławczy podkreślił, że nie jest możliwe dokładniejsze ustalenie stanu faktycznego sprawy, z powodu określonego okresu przechowywania dokumentacji medycznej w archiwum, po upływie którego dokumentacja ulega zniszczeniu. Ponadto obowiązek sporządzania karty charakterystyki powstał po 15 lutego 2002r. tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 11 stycznia 200lr. o substancjach i preparatach chemicznych.
Dokonanie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej odmiennej od oczekiwań strony oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie świadczy jeszcze o tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w konsekwencji art. 2351 Kodeksu pracy i przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Jednocześnie PWIS podkreślił, że nie sprawuje bezpośredniego nadzoru nad zakładami pracy, w których w latach 1966-2017 był zatrudniony H.K..
Skargę na powyższą decyzję złożył H.K., który wniósł o:
1. unieważnienie wydanej przez PWIS decyzji NR [...] z [...] lipca 2018r.;
2. wydanie wyroku z orzeczeniem nadania statutu choroby zawodowej u Pana H.K. w zakresie złośliwego nowotworu skóry (poz. 17.4 wykazu chorób zawodowych) oraz choroby układu wzrokowego (poz. 25.1 wykazu chorób zawodowych);
3. wydanie przez PPIS lub przez PWIS wykonanych badań czynników szkodliwych dla zdrowia i życia człowieka (wyników WSSE z dokonanych badań od 1966r. na stanowiskach wykonywanej pracy zawodowej przez H.K. z okresu pracy zawodowej tj. od 1966 do 2017r.);
4. dostarczenie do Sądu oraz organom uprawnionym i powodowi pełnej dokumentacji wykonanych wyników badań wraz z kartami charakterystyki produktów z Centrali Produktów Naftowych z lat 60-tych tj. oleje, smary, paliwa, rozpuszczalniki, farby itp. produktami stosowanymi w Polsce od 1966r. wraz z pogłębionymi ocenami z narażenia zawodowego H.K. za okres pracy zawodowej od 1966 do 2017r.;
5. dostarczenie przez PPIS do Sądu oraz organom uprawnionym i H.K. pełnego zestawu kart charakterystyki na produkty naftowe z lat 1966-1978 dotyczących smarów, olejów, rozpuszczalników, farb itd., a w szczególności oleju emulsyjnego ER-351510;
6. wykonanie opracowania pogłębionej oceny narażenia zawodowego H.K. w oparciu o wyniki wykonanych pomiarów czynników szkodliwych i charakterystyki produktów stosowanych na stanowiskach pracy H.K. w okresie pracy zawodowej od 1966 do 2017r. za każdy rok oddzielnie;
7. sprostowanie (wskazując świadków) zawartej informacji dotyczącej wykonywanej przez H.K. pracy na dużej tokarce rosyjskiej, która była pracą stałą a nie, jak jest mylnie podawane przez WSSE w ocenie narażenia zawodowego, że H.K. niekiedy pracował na tokarce dużej rosyjskiej;
8. sprostowanie (wskazując świadków) informacji dotyczącej wentylacji, ponieważ jest ona niezgodna z istniejącym stanem faktycznym (w ocenie narażenia zawodowego podano, że hale produkcyjne posiadały wentylację, co nie jest prawdą);
9. nadanie cech urzędowych opracowanej "Ocenie narażenia zawodowego dot. Ob. H.K. byłego pracownika "P", ponieważ dostarczony dokument nie ma pieczęci urzędowej instytucji, daty opracowania, znaku zarejestrowania opracowanej oceny, podpisu z pieczęcią imienną osoby wykonującej arkusz oceny narażenia zawodowego;
10. zawezwanie na rozprawę świadków - pracowników działu obróbki mechanicznej z zakładu "P SA",
W uzasadnieniu skargi H.K. przedstawił własną ocenę stanu faktycznego sprawy.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto stwierdził, iż w jego ocenie analiza materiału dowodowego jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja PWIS nie jest dotknięta żadną wadą powodującą nieważność decyzji. W odniesieniu do wskazywanych przez skarżącego zarzutów organ zauważył, że w aktach sprawy znajdują się informacje o wynikach przeprowadzanych badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Czynnikami mierzonymi były: hałas, mikroklimat, zapylenie, tlenek węgla, czterochloroetylen, dwutlenek siarki, tlenki azotu, aldehydy wyższe w przeliczeniu na formaldehyd, chromiany, nikiel, cynk, miedź. Czynniki te nie są wskazywane jako powodujące występujący u skarżącego typ nowotworu, którymi są najczęściej promieniowanie słoneczne oraz zmiany skórne o charakterze rogowacenia starczego. Dodatkowo wskazał, iż PPIS, rozpatrując ponownie sprawę, przeprowadził dodatkowe dochodzenie i zaktualizował kartę oceny narażenia zawodowego (postępowanie z dnia [...].11.2016r.), w której zamieścił dostępne dane odnośnie narażenia zawodowego, w tym przekazane przez H.K.. Dokument ten został przekazany do IMP. Wcześniej przekazano również do WOMP pogłębioną ocenę narażenia zawodowego sporządzoną przez WSSE w odpowiedzi na skargę H.K. (pismo z dnia [...].05.1983r. znak: [...]). H.K. w wielu pismach osobiście przekazywał informacje odnośnie przebiegu zatrudnienia, wykonywanych czynności, warunków pracy i narażenia zawodowego, a informacje te znalazły wyraz w uzasadnieniu orzeczeń lekarskich jak i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ponadto, zdaniem organu, część żądań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy nie jest możliwa do wykonania. Podkreślił, że obowiązek sporządzania karty charakterystyki powstał po 15 lutego 2002r. tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 11 stycznia 2001r. o substancjach i preparatach chemicznych. Przed tym dniem istniał obowiązek stosowania etykiet, które stosownie do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 21 sierpnia 1997r. w sprawie substancji chemicznych stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub życia, winny zawierać nazwę lub nazwy chemiczne substancji, a w przypadku mieszaniny - nazwy chemiczne niebezpiecznych substancji wchodzących w jej skład.
W piśmie z [...] listopada 2018r. skarżący zwrócił się do Sądu o przeprowadzenie dowodu z pisma PPIS z [...] października 2018 r., nr [...], natomiast na rozprawie złożył pismo z [...] listopada 2018 r. – wnioskujące o przeprowadzenie dowodu z wyniku badania histopatologicznego nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznawana sprawa dotyczy kwestii choroby zawodowej. W związku z powyższym w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że definicję "choroby zawodowej" zawiera Kodeks pracy. Zgodnie z treścią art. 2351 tej ustawy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zatem, aby możliwe było stwierdzenie przez organy choroby zawodowej konieczne jest stwierdzenie dwóch pozostających ze sobą w związku przyczynowym przesłanek, tj. aby 1. choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych była rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia oraz 2. choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Zaś zgodnie z treścią § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, co też organy obu instancji uczyniły.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zarówno organy wydające decyzje jak i Sąd dokonujący ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki medyczne co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, gdyż organy te nie mogą czynić ustaleń zmierzających do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (porównaj: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA): z dn. 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, opubl. LEX nr 315089; z dn. 8.04.1994 r., sygn. akt I SA 1121/963, opubl. ONSA 1995/1/46). Zaś w sytuacji gdy organ uzna, że materiał dowodowy o którym mowa w ust. 1 ww. § 8 rozporządzenia jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W niniejszej sprawie takie uzupełnienie materiału dowodowego miało miejsce, bowiem PPIS pismem z [...] listopada 2013 r. przesłał Instytutowi Medycyny Pracy zaktualizowaną kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u skarżącego. Zatem orzeczenie tej placówki orzeczniczej zostało oparte na uzupełnionym (zaktualizowanym) materiale dowodowym.
W niniejszej sprawie upoważnione placówki zdrowia, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy orzeczeniem z [...] lutego 2013 r. nr [...] oraz Instytut Medycyny Pracy orzeczeniem z [...] lipca 2013 r. nr [...] jednoznacznie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości przyjęły, że u skarżącego brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 17.4 wykazu chorób zawodowych – nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi: nowotwory skóry. W uzasadnieniu orzeczenia z [...] lipca 2013r. jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, że w przebiegu hospitalizacji analizie poddano związek rozpoznanego u skarżącego nowotworu skóry z wykonywaną pracą. Wyjaśniono, że w 2009 r. u skarżącego usunięto zmianę na skórze pleców o wielkości ok. 1,5 cm, którą w badaniu histopatologicznym określono jako rak podstawnokomórkowy. W 2013 r. u skarżącego usunięto dwie kolejne zmiany skórne określone w badaniu histopatologicznym jako brodawka łojotokowa. Zaznaczono przy tym, że zgodnie z danymi z literatury medycznej rak podstawnokomórkowy jest najczęstszym nowotworem skóry. Najczęstszymi czynnikami indukującymi ten typ nowotworu są promienie słoneczne oraz zmiany skórne o charakterze rogowacenia starczego. Instytut Medycyny Pracy wyjaśnił ponadto, że obowiązujące przepisy prawa dotyczące chorób zawodowych (rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) wskazują, że nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową, jeżeli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi. Wykaz tych substancji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Zgodnie rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin – substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka, to takie, które zostały zakwalifikowane do kategorii 1. Dodatkowo, jak wskazano – uwzględnia się okres latencji i pierwotną lokalizację nowotworu.
Jednostka orzecznicza II stopnia uznała, że wymienione w karcie oceny narażenia zawodowego substancje chemiczne (olej napędowy, rozpuszczalniki, smary, zużyte oleje, chłodziwo) nie zostały wymienione w ww. wykazach i nie są uznane za rakotwórcze dla ludzi. Wobec powyższego nie ma podstaw do uznania, że skarżący był w trakcie pracy zawodowej narażony na czynniki rakotwórcze dla ludzi. Zatem nie został spełniony warunek konieczny do uznania nowotworu złośliwego za chorobę zawodową.
Stanowisko powyższe podtrzymał Instytut Medycyny Pracy (w piśmie z [...] listopada 2013r.), po przekazaniu mu przez organ pierwszej instancji zaktualizowanej karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u skarżącego.
Mając na uwadze tak jednoznaczne stanowisko upoważnionych placówek przyjąć trzeba, że zasadnie organ odwoławczy uznał, iż kontrolowana decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu.
Ponadto dodać należy, że stanowiska zajęte w wydanych w sprawie orzeczeniach lekarskich zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący. Przecież obie upoważnione jednostki medyczne od początku postępowania konsekwentnie stały na stanowisku, że brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Nadto w ww. orzeczeniach jednostki medyczne wyjaśniły w sposób wyczerpujący i klarowny dlaczego stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Zatem przyjąć należy, że orzeczenia te nie budzą żadnych wątpliwości co do jednoznaczności zajętego w ich treści stanowiska. Oceny tej nie podważa dołączony do pisma skarżącego z [...] listopada 2018 r. wynik badania histopatologicznego nr [...], określającego zmiany chorobowe u skarżącego - stwierdzający raka podstawnokomórkowego skóry nosa. Jest to bowiem ten sam rodzaj nowotworu który stanowił podstawę oceny właściwych jednostek medycznych w orzeczeniach z [...] lutego 2013r. nr [...] oraz z [...] lipca 2013r. nr [...]. Ponadto dokument ten – nie poważając oczywiście jego wiarygodności – został wystawiony przez lekarza niebędącego uprawnionym do orzekania w sprawie chorób zawodowych (§ 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych), nie może zatem stanowić podstawy do weryfikacji orzeczeń medycznych podjętych przez uprawnione podmioty właściwe do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Podkreślenia także wymaga, iż z uwagi na zakres kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne sądy te, co do zasady, nie prowadzą postępowania dowodowego i nie orzekają merytorycznie. Innymi słowy nie rozpoznają sprawy administracyjnej co do jej istoty, lecz oceniają, czy organy prowadzące postępowanie administracyjne prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania (por. wyrok NSA z dn. 13.01.2006 r., sygn. akt II FSK 230/05, dostępny w bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny - jak to wynika z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) - orzeka na podstawie akt sprawy i tylko wyjątkowo, o ile zachodzą przesłanki z art. 106 § 3 P.p.s.a., może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentów (por. wyrok NSA z dn. 18.03.2005 r., sygn. OSK 1216/04, dostępny jw.). Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej (por. wyrok NSA z dn. 3.12.2013 r., sygn. akt I OSK 308/13 dostępny we ww. bazie orzeczeń). W konsekwencji należy stwierdzić, że złożona na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dokumentacja w postaci wyniku badania histopatologicznego wykonanego [...] października 2018r. nie mogła zostać oceniona przez Sąd w ramach dowodu uzupełniającego, niezależnie od tego, że dotyczyła kwestii, które pozostają w związku z chorobą skarżącego. Wskazywany przez skarżącego wynik badania histopatologicznego nie świadczy bowiem jeszcze o tym, że skarżący cierpi na chorobę zawodową. Wobec powyższego Sąd – na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. – oddalił wniosek skarżącego zawarty w piśmie z [...] listopada 2018 r.
Sąd oddalił także – na podstawie ww. przepisu – zawarty w skardze wniosek skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadków pracowników działu obróbki mechanicznej z zakładu P S.A.. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono, zgodnie z treścią art.106 § 3 P.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z treści powołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że Sąd nie przeprowadza dowodów z zeznań świadków, a jedynie z dokumentów.
Jeżeli natomiast chodzi o przeprowadzenie dowodu z pisma PPIS z [...] października, nr [...], informującego skarżącego, że nie posiada on w swoich kompetencjach nadania dokumentowi z [...] maja 1983 r. znak [...] i z [...] marca 1984r. cech pisma urzędowego, gdyż "Ocena narażenia zawodowego dot. Ob. H.K. byłego pracownika P" była sporządzona przez ówczesną Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną (obecnie Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna), wyjaśnić należy, że wyrokowanie na podstawie ww. dokumentu naruszałoby art. 133 § 1 P.p.s.a., gdyż pismo to sporządzono po wydaniu zaskarżonej decyzji a zatem byłoby wyrokowaniem na podstawie materiału, który nie znajdował się w aktach, jakimi dysponował organ prowadzący postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego aktu, co w utrwalonej konwencji stosowania art. 106 § 3 P.p.s.a. wyklucza możliwość przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu.
Przedstawione zatem w motywach tego uzasadnienia stanowisko prowadzi do konkluzji, że zarzuty skargi jako nieusprawiedliwione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło