II SA/Go 727/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-03-05
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Grażyna Staniszewska, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieopodatkowane diety zagraniczne uzyskane przez męża w ramach stosunku pracy, stanowiące zwrot kosztów podróży służbowej, powinny być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. W szczególności organy nie zbadały dokładnie charakteru należności określonych jako "diety zagraniczne" i nie porównały ich wysokości z obowiązującymi przepisami dotyczącymi diet z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca E.W. wnioskowała o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do niego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza dopuszczalny próg. Kluczową kwestią sporną było wliczenie do dochodu rodziny nieopodatkowanej kwoty 20 699,76 zł, uzyskanej przez męża skarżącej jako "diety zagraniczne" z tytułu podróży służbowych. Skarżąca kwestionowała zasadność wliczenia tej kwoty, powołując się na stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz charakter diet jako zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta, zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, przyznanie adwokatowi wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] r., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E.W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata R.G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej.
Przedmiot skargi stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania E.W. zasiłku rodzinnego na dzieci F., K. i M.W. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał przepisy art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 lit. a i c tiret 10, pkt 2 art. 5 ust. 2 i 3 oraz art. 8 pkt 4a, pkt 5, pkt 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.) oraz § 2 i § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903).
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan sprawy:
Decyzją nr [...] z dnia [...].07.2008 r., Prezydent Miasta, po rozpoznaniu wniosku E.W. z dnia [...] lipca 2008 r. odmówił przyznania stronie zasiłku rodzinnego na dzieci: F.W., K.W., M.W. oraz odmówił przyznania dodatków: dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego do ukończenia 5 roku życia dot. M.W.; z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dot. F.W. i K.W. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej dot. M.W. - na okres zasiłkowy od [...] września 2008 r. do [...] sierpnia 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż do wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych strona załączyła wymagane dokumenty, w tym zaświadczenie Urzędu Skarbowego z [...].07.2008 r. o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, z którego wynika, iż wnioskodawczyni osiągnęła dochód w wysokości 0,00 zł, natomiast jej mąż Z.W. w wysokości 23.270,96 zł brutto tj. 17.555,73 zł netto. Strona przedłożyła również zaświadczenie od pracodawcy Z.W. - "ZT" sp. z o.o. dot. wysokości dochodu ze stosunku pracy tj. diet uzyskanego przez Pana W. w 2007 r. w wysokości 20.699,76 zł netto, nie podlegającego opodatkowaniu. Organ pierwszej instancji na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa stwierdził, iż rodzina wnioskodawczyni nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku rodzinnego.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (ust. 2). Stosownie do treści art. 3 pkt 2 cyt. wyżej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Organ I instancji wskazał, iż dochód netto rodziny ustalił na podstawie art. 3 pkt l lit. a, c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz w oparciu o § 15 przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne tj. w ten sposób, że: po pomniejszeniu przychodu Z.W. 23.270,96 zł, podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie zdrowotne - otrzymano kwotę 17.555,73 zł. Następnie organ pierwszej instancji doliczył do w/w kwoty dochód nie podlegający opodatkowaniu uzyskany przez Z.W. w 2007 r. ze stosunku pracy w postaci diet - w wysokości 20.699,76 zł. Organ powołał się przy tym na treść art. 3 pkt l lit c tiret 10.
Biorąc pod uwagę powyższe organ wyliczył miesięczny dochód netto 5-o osobowej rodziny wnioskodawczyni ustalając, iż jest to kwota 3.187,96 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę daje kwotę 637,59 zł miesięcznie, a zatem przekracza dopuszczalną kwotę 583,00 zł. Rodzina nie spełnia zatem kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania wnioskowanego zasiłku wraz z dodatkami.
Organ I instancji zaznaczył przy tym, iż złożony wniosek rozpatrzono również pod kątem możliwości zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże w rozpoznawanej sprawie przekroczenie kwoty uprawniającej rodzinę do zasiłku rodzinnego wynosi 54,59 zł i jest wyższe od najniższego zasiłku rodzinnego (48,00 zł). W związku z tym, iż stronie nie przysługuje wnioskowany zasiłek rodzinny nie przysługują również wnioskowane dodatki tj. dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej.
Organ I instancji odniósł się do zarzutu strony kwestionującej fakt, iż dochód z diet męża uwzględniono przy obliczaniu dochodu jej rodziny wskazując ponownie na treść art. 3 pkt l lit c tired 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zaznaczając przy tym, iż zgodnie z przepisami działu trzeciego, rozdziału l Kodeksu Pracy, należności pracownika z tytułu podróży służbowej na terenie kraju oraz poza granicami kraju zaliczane są do należności ze stosunku pracy. Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej określa się w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest zobowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. Organ I instancji podkreślił przy tym, iż bez względu na to czy w/w akty obowiązujące w zakładzie pracy regulują tę kwestię i tak zastosowanie mają przepisy gwarantujące pracownikom otrzymanie przedmiotowych należności co najmniej na poziomie przysługującym pracownikom zatrudnionym w państwowych lub samorządowych jednostkach organizacyjnych. Obecnie wysokość tych stawek reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U., Nr 236, póz. 1991 ze zm.). Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia należności te obejmują diety, zwrot kosztów przejazdu i dojazdów, noclegów oraz innych wydatków określonych przez pracodawcę.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika wolne są od podatku dochodowego do wysokości określonej w w/w rozporządzeniu. Organ I instancji stwierdził, iż "nieopodatkowane należności za czas podróży służbowej poza granicami kraju stanowią de facto element wynagrodzenia ze stosunku pracy, których zasady wypłacania regulowane są przez Kodeks Pracy". Ustawa o świadczeniach rodzinnych nakazuje zaliczać te należności do dochodów nieopodatkowanych, podlegających zaliczeniu do dochodu rodziny, od którego uzależnione jest prawo do świadczeń rodzinnych.
W odwołaniu od przedmiotowej decyzji strona zakwestionowała ponownie fakt doliczenia przez organ do dochodu rodziny, uzyskanego przez jej męża Z.W. w 2007 r. dochodu ze stosunku pracy z tyt. diet, niepodlegającego opodatkowaniu - w wysokości 20.699,76 zł. Odwołująca podkreśliła, iż kwota diet stanowi pokrycie kosztów związanych z podróżami służbowymi, wobec czego kwota ta w żadnym razie nie stanowi dochodu rodziny. W ocenie odwołującej organ I instancji "niesłusznie traktuje diety na równi z wynagrodzeniem za pracę". Strona zaznaczyła przy tym, iż wysokość diet i sposób ich przyznawania określone są w Zarządzeniu Prezesa spółki z dnia [...].01.2007 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ, przytaczając treść przywołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, że podzielił stanowisko, zgodnie z którym w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, bowiem dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą do uzyskania zasiłku rodzinnego o 54,59 zł, czyli o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny przysługujący w tym okresie.
W ocenie Kolegium, podniesiony przez stronę w odwołaniu zarzut, iż organ pierwszej instancji niesłusznie doliczył do dochodu rodziny uzyskany przez Jej męża Z.W. w 2007 r. dochód ze stosunku pracy z tytułu diet, który nie podlega opodatkowaniu - w wysokości 20.699,76 zł, jest bezpodstawny i nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 pkt l lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych do dochodu rodziny wliczane są również inne dochody niepodlegajace opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w rym należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).
Z treści art. 21 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) wynika, iż diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika wolne są od podatku dochodowego do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Z treści cyt. wyżej artykułu ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika zatem obowiązek zaliczenia w/w należności do dochodów nieopodatkowanych podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu dochodu rodziny, od którego uzależnione jest prawo do uzyskania świadczeń rodzinnych, w tym wnioskowanego przez stronę zasiłku rodzinnego.
Jako nietrafny organ odwoławczy ocenił również zarzut strony jakoby organ I instancji "traktował diety na równi z wynagrodzeniem za pracę", co stanowiło zdaniem strony, podstawę do doliczenia przez organ I instancji niopodatkowanego dochodu z tyt. diet za podróże służbowe Jej męża do dochodu rodziny. Kolegium wskazało, że zgodnie z przepisami działu trzeciego, rozdziału l ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeksu Pracy tyt. "Ustalenie wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą", należności pracownika z tytułu podróży służbowej na terenie kraju oraz poza granicami kraju zaliczane są do należności ze stosunku pracy. Stosownie do treści art. 775 § 1 k.p. pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługuj ą należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Jakkolwiek organ I instancji użył w treści decyzji sformułowania, iż: "nieopodatkowane należności za czas podróży służbowej poza granicami kraju stanowią de facto element wynagrodzenia ze stosunku pracy, których zasady wypłacania regulowane są przez Kodeks Pracy", nawet przy założeniu, że jest to może nie do końca trafne sformułowanie, gdyż z treści uzasadnienia decyzji wynika, że organowi chodziło o stwierdzenie, iż są to należności ze stosunku pracy uregulowane m.in. w Kodeksie Pracy; to wbrew zarzutowi strony, nie rzekome potraktowanie przez organ I instancji diet z tyt. podróży służbowej: "na równi z wynagrodzeniem za pracę" (takie sformułowanie nie zostało użyte przez organ I instancji) stanowiło podstawę doliczenia uzyskanego z tego tyt. nieopodatkowanego dochodu do dochodu rodziny, lecz treść cyt. wyżej art. 3 pkt l lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych; co jednoznacznie wynika z uzasadnienia decyzji.
Dodatkowo organ podkreślił, iż: "Do świadczeń przysługujących pracownikowi w każdym stosunku pracy zaliczył ustawodawca należności związane z podróżą służbową (...). Należności z tytułu podróży służbowych mają różny charakter prawny. Na ogół są wypłatami kompensacyjnymi. Niektóre stanowią uzupełniający składnik wynagrodzenia za pracę." (Komentarz do ustawy Kodeks Pracy pod red. prof. dr. hab. Ludwika Florka, Dom Wydawniczy ABC, Oddział Polskich Wydawnictw Profesjonalnych sp. z o.o. w Warszawie, Warszawa 2005 r., s. 536). Zdaniem organu drugiej instancji pzywołany w treści odwołania wyrok SN z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt: I PK 298/2003 r., z którego sentencji wynika, iż SN stwierdził, że: "wykonywanie przez kierowcę samochodu ciężarowego zadań służbowych za granicą, wymagających ponoszenia przez niego dodatkowych kosztów wyżywienia lub noclegów, stanowi zagraniczną podróż służbową", dot. innego stanu faktycznego i przesądza o kwestii, która nie jest sporna w rozpatrywanej sprawie tj. uzyskania przez Z.W. w roku 2007 nieopodatkowanego dochodu z tyt. diet za podróże służbowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim E.W. podniosła, iż powyższa decyzja narusza przepis art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez błędne przyjęcie, iż nieopodatkowane diety zagraniczne wypłacane przez pracodawcę z tytułu zwrotu kosztów poniesionych przez pracownika są dochodem w rozumieniu tych przepisów. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych na troje dzieci stanęło na stanowisku, iż stosownie do treści art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, kwota z diet uzyskanych przez męża skarżącej jest wliczana do obliczania tych świadczeń. Skarżąca podniosła, iż
z pisma uzyskanego z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej departament Świadczeń Rodzinnych z dnia 13 sierpnia 2008 r. wynika, iż nieopodatkowane diety zagraniczne wypłacane przez pracodawcę z tytułu zwrotu kosztów poniesionych przez pracownika nie są dochodem w rozumieniu ww. przepisu ustawy. Zdaniem skarżącej, nie jest zatem możliwe uwzględnienie kwoty diet uzyskanych przez jej męża do podstawy obliczenia zasiłków rodzinnych. Skarżąca podniosła również, iż wynagrodzenie za pracę otrzymywane przez jej męża (jak każde wynagrodzenie), ma charakter stały, okresowy, ciągły. Natomiast diety otrzymywane z tytułu podróży służbowych nie mają takiego charakteru.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i argumenty wrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. przyznano skarżącej prawo pomocy
w zakresie ustanowienia adwokata oraz odmówiono przyznania prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na ustawowe zwolnienie
z obowiązku ponoszenia tych kosztów w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego
w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm., dalej przywoływanej jako: "P.p.s.a.").
Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, skargę należało uwzględnić.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem E.W. z dnia [...] lipca 2008 r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci F.W., K.W. i M.W. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego: z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz rozpoczęcia roku szkolnego. Do wniosku dołączono między innymi zaświadczenia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, zgodnie z którym według zeznania podatkowego E.W. i jej męża Z.W. w 2007 r. małżonkowie uzyskali łączny dochód (pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne oraz o podatek dochodowy nie pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne) w wysokości 17 797,79 zł, oświadczenie E.W., o wysokości uzyskanego w 2007 r. przez jej męża dochodu niepodlegającego opodatkowaniu z tytułu "diet zagranicznych" w wysokości 20 699,76 zł oraz zaświadczenie pracodawcy – ZT Sp. z o.o. z dnia [...] lipca 2008 r. potwierdzające kwotę wypłaconych Z.W. – kierowcy transportu międzynarodowego, diet zagranicznych za 2007 r.
Organy administracji publicznej orzekające w sprawie odmówiły E.W. przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych z uwagi na ustalenie, że miesięczny dochód netto jej pięcioosobowej rodziny (z uwzględnieniem kwot przychodu podlegającemu opodatkowaniu z odpowiednimi pomniejszeniami- 17 555,73 zł oraz po doliczeniu dochodu niepodlegającemu opodatkowaniu uzyskanego przez Z.W. w 2007 r. ze stosunku pracy - 20 699,76 zł) wynosi 3187,96 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 637,59 zł, a zatem przekracza dopuszczalna kwotę 583,00 zł. Organy uznały zatem, że rodzina nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń rodzinnych.
Sąd zważył, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje prawidłowość wyliczenia przez organy administracji wysokości dochodu rodziny skarżącej w 2007 r., a konkretnie doliczenia do dochodu rodziny, niepodlegającej opodatkowaniu kwoty 20 699,76 zł, uzyskanej przez Z.W. jako należności ze stosunku pracy – "diety zagraniczne".
Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 5 ust. 2 i 3 w związku z art. 3 pkt 2 i pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn.zm.), zwanej dalej: "ustawą".
Ww. ustawa reguluje warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy, zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego oraz do dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się. W myśl przepisu art. 5 ust. 1 i 2, zasiłek rodzinny przysługuje wskazanym wyżej osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. W sprawie poza sporem pozostaje, iż córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 2 ustawy, pojęcie "dochód rodziny" ustawodawca zdefiniował jako przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli co do zasady okres od 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10). Art. 3 pkt 1 ustawy, stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: (...)
- należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą - w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.) – tiret 10.
Należy wskazać, iż sposób wyliczenia dochodu rodziny dla potrzeb ustalania świadczeń rodzinnych został szczegółowo uregulowany w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, a ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organowi swobody. W tej sytuacji przyznawanie poszczególnych świadczeń rodzinnych nie należy do uznania organu administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, oznacza to jednocześnie, iż nie jest możliwe przyznanie świadczenia, gdy warunki te nie są spełnione.
Z analizy akt administracyjnych przedłożonych wraz ze skarga wynika, że sporna kwota 20 699,76 zł, stanowi uzyskaną przez Z.W. za rok 2007 należność związaną ze stosunkiem pracy jaki łączy go z pracodawcą ZT Sp. z o.o.. Z oświadczenia E.W. (k. 9) z dnia [...] lipca 2008 r. wynika, iż kwota ta stanowi dochód niepodlegający opodatkowaniu, z tytułu "diet zagranicznych męża za 2007 r.". W aktach sprawy znajdują się również dwa zaświadczenia wydane przez ZT Sp. z o.o. z [...] lipca 2007 r., zgodnie z którym mąż skarżącej zatrudniony w firmie na czas nieokreślony od [...] stycznia 1993 r. uzyskał z tytułu należności za czas podróży służbowych w 2006 r. kwotę 19.873,75 zł z tego: krajowe 2.475 zł, zagraniczne 17.398,75 zł oraz zaświadczenie z dnia [...] lipca 2008 r. o treści: "W.Z. kierowca transportu międzynarodowego wypłacone diety zagraniczne za 2007 r. wynoszą 20 699,76 zł (...)".
W dniu 17 lipca 2008 r., po zapoznaniu się z aktami sprawy, wnioskodawczyni oświadczyła (k. 23), iż nieopodatkowane diety zagraniczne męża za rok 2007 nie są należnościami ze stosunku pracy osób przebywających czasowo za granicą i nie powinny być brane pod uwagę do wyliczenia świadczeń rodzinnych. Są to koszty utrzymania męża za granicą. Powyższą argumentację strona powtórzyła w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w którym dodatkowo podniosła, iż wysokość diet i sposób ich przyznawania określone są w zarządzeniu Prezesa Spółki z dnia [...] stycznia 2007 r. Do odwołania strona dołączyła pismo Prezesa Zarządu Spółki z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie diet kierowców samochodów ciężarowych, w którym wyjaśnił on, że: "pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy, przysługują na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową diety ustalone przez Prezesa Spółki według zarządzenia nr [...] z dnia [...].01.2007 r. w nawiązaniu do art. 775 Kodeksu pracy".
Organy orzekające w sprawie uznały, iż wskazany w oświadczeniu skarżącej jako niepodlegający opodatkowaniu dochód uzyskany przez jej męża w 2007 r. z tytułu diet zagranicznych - kwota 20 699, 76 zł, stanowi składnik dochodu rodziny skarżącej w 2007 r., od którego zależy prawo do świadczeń rodzinnych, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. 3 tiret 10 ustawy. Należy przypomnieć, iż zgodnie z tym przepisem dochód rodziny oznacza także inne od wymienionych w art. 3 pkt 1 lit. a i b dochody, niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym należności ze stosunku pracy lub stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie reguluje zagadnień związanych z kwestią opodatkowania poszczególnych dochodów ani też rodzajów należności ze stosunku pracy, dlatego wykładni powyższej normy prawnej należy dokonywać, jak prawidłowo uczyniły to organy, z uwzględnieniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa regulujących powyższe zagadnienia tj. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn.zm.) oraz ustawy z dnia 26 kwietnia 1974 r. Kodeks pracy wraz z przepisami wykonawczymi.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W myśl art. 3 ust. 2a pkt 1 za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się w szczególności dochody (przychody) z pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia.
W rozdziale 3 ww. ustawy uregulowano zwolnienia przedmiotowe od obowiązku podatkowego. W myśl przepisu art. 21 ust. 1 pkt 16 wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas
a) podróży służbowej pracownika,
b) podróży osoby niebędącej pracownikiem
- do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13.
Z kolei zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 20 ww. ustawy, wolna od podatku dochodowego jest również część przychodów osób, o których mowa w art. 3 ust. 1, przebywających czasowo za granicą i uzyskujących przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik pozostawał w stosunku służbowym, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczym stosunku pracy, w kwocie odpowiadającej 30 % diety, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 15. W ust. 15 pkt 1 przewidziano, iż zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 20, nie ma zastosowania do wynagrodzenia pracownika odbywającego podróż służbową poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Nie budzi wątpliwości, iż Z.W. jest pracownikiem ZT Sp. z o.o.. Wynagrodzenie za pracę i inne świadczenia związane z pracą regulowane są w szczególności przepisami działu II Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisem art. 771 K.p. warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą ustalają układy zbiorowe pracy, zgodnie z przepisami działu jedenastego, z zastrzeżeniem przepisów art. 772-775.
W myśl art. 772 K.p. pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników, nie objętych zakładowym układem zbiorowym pracy ani ponadzakładowym układem zbiorowym pracy odpowiadającym wymaganiom określonym w § 3, ustala warunki wynagradzania za pracę w regulaminie wynagradzania (art. 772). W regulaminie tym pracodawca może ustalić także inne świadczenia związane z pracą i zasady ich przyznawania. Obowiązuje on do czasu objęcia pracowników zakładowym układem zbiorowym pracy lub ponadzakładowym układem zbiorowym pracy ustalającym warunki wynagradzania za pracę oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą w zakresie i w sposób umożliwiający określanie, na jego podstawie, indywidualnych warunków umów o pracę.
Zgodnie z przepisem art. 775 § 1 K.p. pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. W § 2 ustawodawca zawarł dla ministra właściwego do spraw pracy delegacje do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi, zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju. Rozporządzenie powinno w szczególności określać wysokość diet, z uwzględnieniem czasu trwania podróży, a w przypadku podróży poza granicami kraju - walutę, w jakiej będzie ustalana dieta i limit na nocleg w poszczególnych państwach, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych wydatków.
Kodeks pracy stanowi również, że warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy niż wymieniony w § 2 określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. Przy tym, postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracownika, o którym mowa w § 2. W sytuacji natomiast, gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera postanowień, o których mowa w § 3, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio według przepisów, o których mowa w § 2 (art. 775 § 3 - 5).
W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Minister Pracy i Polityki społecznej wydał rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236, poz. 1991 z późn.zm.). W § 2 tego aktu wykonawczego przewidziano, iż z tytułu podróży służbowej, odbywanej w terminie i w państwie określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują:
1) diety,
2) zwrot kosztów: a) przejazdów i dojazdów, b) noclegów, c) innych wydatków, określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb.
Zgodnie z przepisem § 4 rozporządzenia, dieta jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki, przysługuje w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży, a jej wysokość za dobę podróży w poszczególnych państwach jest określana w załączniku do rozporządzenia.
Sąd co do zasady nie podziela stanowiska skarżącej, iż diety uzyskane przez pracownika z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju nie stanowią należności ze stosunku pracy. W kontekście wskazanych wyżej przepisów stanowisko to jest bowiem nieuprawnione. Z tytułu stosunku pracy pracownik otrzymuje wynagrodzenia oraz inne świadczenia, do których należy również zaliczyć należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.
Mając jednakże na uwadze treść cytowanych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Kodeksu pracy oraz rozporządzenia w sprawie podróży służbowych poza granicami kraju, w związku z przepisem art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy wskazać, iż nie można uznać, aby organy orzekające w sprawie w dostateczny sposób ustaliły jej stan faktyczny, w sposób odpowiadający wymogom wyrażonej w 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej.
Z treści art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. wynika, iż organ administracji publicznej obowiązany jest podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Tylko ustalone w takich warunkach fakty mogą bowiem stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną, niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej. W oparciu o wskazane wyżej reguły postępowania dowodowego organy administracji publicznej winny w szczególności poddać szczegółowej analizie treść zaświadczenia pracodawcy Z.W. z dnia [...] lipca 2008 r. co do rzeczywistego charakteru należności, które określono jako "wypłacone diety zagraniczne za 2007 r.". Należy podkreślić, że zaświadczenie to, wobec podnoszonych w toku postępowania przez stronę zarzutów, nie może stanowić samodzielnej i wystarczającej podstawy dla uznania, iż określona w nim kwota stanowi dochód, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Umknęło uwadze organów, iż zarówno przepisy powszechnie obowiązujące, jak i regulamin wynagradzania lub inny akt o charakterze wewnętrznym obowiązujący u konkretnego pracodawcy mogą przewidywać różne należności związane ze stosunkiem pracy osób mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej związane z czasowym przebywaniem za granicą. Nie zawsze będą to więc należności z tytułu podróży służbowej. Analizy wymaga charakter konkretnego, zindywidualizowanego stosunku pracy, rodzaj umówionej pracy, warunki umowy o pracę. W szczególności poza zainteresowaniem organów pozostało przeprowadzenie dowodów, na okoliczność obowiązujących u pracodawcy zasad przyznawania dodatkowych należności ze stosunku pracy, w tym z tytułu podróży służbowych (np. wskazane w zaświadczeniu pracodawcy oraz odwołaniu zarządzenie nr [...] Prezesa ZT Sp. z o.o.). Nadto, w kontekście przyjmowanej przez organy jako nie budzącej wątpliwości okoliczności, iż wykonywane przez męża skarżącej czynności w ramach stosunku pracy stanowią zagraniczną podróż służbową, należy wskazać, iż w uchwale z dnia 19 listopada 2008 r. sygn. akt II PZP 11/08 Sąd Najwyższy stwierdził, ze kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym
w umowie obszarze jako miejsce świadczenia pracy nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 § 1 k.p. (Biul. SN 2008/11/21)
Po wtóre organy nie wyjaśniły z jakiego tytułu konkretnie został uzyskany sporny dochód. Podkreślenia wymaga, iż także z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju pracownikowi przysługują należności różnego rodzaju. Odrębną należnością pozostaje więc "dieta", a odrębną zwrot kosztów (przejazdów i dojazdów, noclegów, innych wydatków, określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb). Przy czym w sytuacji pracowników zatrudnionych u innego pracodawcy niż państwowa lub samorządowa jednostka sfery budżetowej, tak jak w rozpoznawanej sprawie, konieczne jest zbadanie regulacji obowiązujących u danego pracodawcy, bowiem nie mogą one być mniej korzystne niż przepisy powszechnie obowiązujące.
Ponadto organy, wbrew treści omawianego przepisu art. 3 pkt 1 lit c tiret 3 ustawy, całkowicie pominęły także fakt, iż do dochodu rodziny, od którego zależy prawo do uzyskania świadczeń rodzinnych, zaliczyć można niepodlegające opodatkowaniu dochody, o których mowa w powyższym przepisie, jedynie do wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych i samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. W przypadku gdy organ uznaje, że kwota wskazana w oświadczeniu strony stanowi wysokość dochodów uzyskanych z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, winien w następnej kolejności porównać wysokość uzyskanego dochodu z wysokością diet przysługujących zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. Z analizy akt sprawy nie wynika, iżby organy poczyniły w tym zakresie jakiekolwiek ustalenia, lecz zupełnie dowolnie ustalając dochód rodziny skarżącej, uwzględniły w nim kwotę 20 699,76 zł
Reasumując Sąd zważył, iż z akt sprawy wynika jedynie, że sporna kwota stanowiła nieopodatkowane dochód Z.W. uzyskany za rok 2007 (poza wynagrodzeniem), związany z jego stosunkiem pracy. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że organy nie zgromadziły w sposób wyczerpujący dowodów umożliwiających zgodne z zasadami postępowania administracyjnego ustalenie, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy sporna kwota 20 699,76 zł w całości lub części jest świadczeniem, o którym mowa w przepisie art. 3 pkt 1 lit c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, iż organy administracji publicznej zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 art. 80 K.p.a. orzekły w sprawie przedwcześnie. Na obecnym etapie postępowania nie jest wobec tego możliwe dokonanie sądowej oceny, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącej za 2007 r., od którego uzależnione jest prawo do uzyskania świadczeń rodzinnych, należało uwzględnić (niepodlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych) dochód uzyskany przez jej męża z tytułu należności związanych ze stosunkiem pracy (innych niż wynagrodzenie), i ewentualnie w jakiej konkretnie wysokości.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ administracji publicznej obejmie kontrolą i rozstrzygnięciem kwestie, które zostały dotychczas pominięte, co w efekcie sprawiło, że stan faktyczny sprawy nie był należycie ustalony i uniemożliwił dokonanie pełnej oceny zgodności decyzji z prawem materialnym.
Z przedstawionych powyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ww. ustawy, zasadzając od organu na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania. Ustanowionemu w ramach prawa pomocy adwokatowi, Sąd przyznał wynagrodzenie w wysokości określonej w pkt III sentencji wyroku, zgodnie z przepisem § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn.zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło