II SA/Go 741/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P Spółki z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II SA/Go 741/15 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 postanawia: odrzucić zażalenie. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 741/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę P Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Na powyższy wyrok w dniu 15 lutego 2016 r. (data wpływu do Sądu) skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik skarżącej Spółki, zaskarżając go w całości, uiszczając w dniu 10 lutego 2016 r. wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Go 741/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił w/w skargę kasacyjną, uznając, że przesłana przez prezesa spółki kopia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, poświadczona przez niego nie spełnia warunków formalnych określonych przepisami prawa, w tym art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej określana jako p.p.s.a.). Dnia 24 maja 2016 r. (data nadania przesyłki do Sądu) Prezes spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Z kolei w dniu 7 czerwca 2016 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika adw. P.S., złożyła zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 23 maja 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II SA/Go 741/15 Sąd działając na podstawie art. 86 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do przedłożenia wymaganego wezwaniem dokumentu potwierdzającego umocowanie pełnomocnika do działania w niniejszej sprawie, a dokładniej dokumentu potwierdzającego umocowanie do występowania w imieniu skarżącej spółki osoby, która udzieliła mu pełnomocnictwa. WSA podkreślił, że ustanawiając pełnomocnika profesjonalnego skarżąca ponosi pełną odpowiedzialność za działania ustanowionego przez nią pełnomocnika. Tymczasem, zdaniem Sądu, Spółka upatrywała braku swojej winy w zmianie praktyki Sądu (dokonanej w wyniku interwencji sądu kasacyjnego) pomijając zarówno fakt, że w czasie kiedy Sąd zwrócił się do skarżącej o uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej, była ona reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, na którym w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 615 ze zm.) ciążył obowiązek udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. W ocenie Sądu miernik staranności działania profesjonalnego pełnomocnika, jest wyższy niż strony przeciętnie dbającej o swojej interesy, bowiem posiada on fachową wiedzę i w oparciu o obowiązujące przepisy zobowiązany jest do ponadprzeciętnej dbałości o interesy strony, którą reprezentuje. Zatem to, co mogłoby ujść uwadze podmiotu nie dysponującego profesjonalną wiedzą prawniczą z powodu błędnej interpretacji działań sądu, nie może ujść uwadze wykonującego zawód adwokata, który swoje czynności obowiązany jest podejmować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (i do tego właśnie został wezwany przez Sąd) i tym samym nie mogło stanowić przesłanki uznania, iż w sprawie doszło do braku winy po stronie skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. WSA podkreślił, że brak winy w tym zakresie trzeba oceniać przy uwzględnieniu okoliczności, że w zakresie tych właśnie czynności – to jest uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej - strona działała poprzez profesjonalnego pełnomocnika (będącego adwokatem). Sąd zaznaczył, że doręczone pełnomocnikowi wezwanie o uzupełnienie braków formalnych skargi z dnia [...] kwietnia 2016 r. zawierało zapis, iż uzupełnienie braków ma nastąpić poprzez przesłanie oryginału bądź kopii odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, która będzie "poświadczona za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami". Zatem, nawet jeśli Sąd uprzednio, gdy strona skarżąca działałą samodzielnie, błędnie uznał poprawność jej działania, tworząc po jej stronie mylne wyobrażenie o sposobie wykonania czynności procesowych (kreując niejako praktykę, na istnienie której powołuje się wnioskodawca), to owego mylnego wyobrażenia nie sposób przypisać pełnomocnikowi profesjonalnemu skarżącej, który zobowiązany jest przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, i zgodnie z wezwaniem powinien był dokonać poświadczenia dokumentu za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, to jest zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a. oraz art. 4 ust. 1b ustawy o adwokaturze. W konsekwencji, uwzględniając, że w zakresie spornej czynności skarżąca działała poprzez profesjonalnego pełnomocnika posiadającego profesjonalną wiedzę prawniczą, który w innych sprawach działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także fakt, iż w wezwaniu Sądu z dnia 12 kwietnia 2016 r. wskazano w sposób jednoznaczny na konieczność poświadczenia odpisu za zgodność z oryginałem "w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami", Sąd uznał, iż nie można przyjąć, że skarżąca wykazała, czy chociażby uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Działający w sprawie pełnomocnik zna przepisy prawa i zobowiązany jest do ich przestrzegania, zaś zobowiązanie Sądu nie pozostawiało wątpliwości czym powinien się kierować pełnomocnik wykonując to wezwanie. Ponadto Sąd zauważył, że okoliczność, iż to nie pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej, lecz czynności tej dokonała strona skarżąca osobiście, czyniąc to w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą przekroczenie ustawowego terminu do prawidłowego wykonania zobowiązania Sądu z dnia 12 kwietnia 2016 r. i nie stanowi przesłanki uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Pełnomocnik profesjonalny, przyjmując na siebie obowiązek reprezentacji powinien zachować taki stopień staranności w prowadzeniu sprawy i zapewnić taką organizację i sposób pracy, między innymi w kwestii przekazania mocodawcy wskazówek co do prawidłowości wykonywania czynności procesowych, które zapewnią mu uniknięcie niekorzystnych skutków procesowych uchybienia terminowi. Pismem z dnia [...] września 2016 r. Spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie Sądu z dnia 14 września 2016 r., które zostało podpisane przez adw. P.S.. Zarządzeniem z dnia 7 października 2016 r. wezwano pełnomocnika do usunięcia braków formalnych zażalenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego wykazującego umocowanie do sporządzenia i wniesienia zażalenia od postanowienia Sądu z dnia 14 września 2016 r. oraz do reprezentowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). W terminie do usunięcia braku formalnego zażalenia pełnomocnik skarżącej Spółki przy piśmie z dnia [...] października 2016 r. nadesłał pełnomocnictwo z dnia [...] września 2016 r. podpisane przez |Prezesa Zarządu P Sp. z o.o. M.D.. Kolejnym zarządzeniem z dnia 3 listopada 2016 r. pełnomocnik został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki, wykazującego, że osoba udzielająca pełnomocnictwa była do tego uprawniona w chwili dokonywania tej czynności, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). W odpowiedzi, pełnomocnik strony skarżącej w dniu 2 grudnia 2016 r. przesłał wydruk z KRS – informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców – stan na dzień [...] czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało odrzucić. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Natomiast zgodnie z treścią art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie. Ewentualne braki formalne zażalenia, o ile uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu, mogą być uzupełnione w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 193 i 197 § 2 p.p.s.a. Nieusunięcie ich w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Strona winna stosować się do wezwań sądu, a tym samym przesłać wszystkie żądane od niej dokumenty oraz uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe. Pełnomocnik skarżącej Spółki adw. P.S. załączył do zażalenia na postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 września 2016 r. pełnomocnictwo z dnia [...] września 2016 r. podpisane przez Prezesa Zarządu Spółki M.D.. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 10 listopada 2016 r. o usunięcie braku formalnego zażalenia poprzez nadesłanie oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Spółki, wykazującego, że osoba udzielająca pełnomocnictwa była do tego uprawniona w chwili dokonywania tej czynności, pełnomocnik nadesłał wydruk z KRS - Informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców wg stanu na dzień [...] czerwca 2016 r., który to swoim zakresem nie obejmuje daty udzielenia pełnomocnictwa, tj. dnia 14 września 2016 r. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że wezwanie do usunięcia powyższego braku zażalenia skierowane do profesjonalnego pełnomocnika zostało jasno i precyzyjnie sformułowane. Wyraźnie wskazano, że chodzi o taki odpis KRS, który wykaże, że osoba udzielająca pełnomocnictwa była do tego uprawniona w chwili dokonywania tej czynności. W przedmiotowej sprawie nie przedłożono odpisu KRS, który wykazywałby, że osoba udzielająca pełnomocnictwa Prezes Zarządu M.D. był do tego uprawniony w chwili dokonywania tej czynności. Rolę taką mógłby spełnić odpis pełny KRS, który jednak nie został przedłożony. Skarżąca spółka, ani jej wyznaczony pełnomocnik nie zrealizowali tego wezwania i w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku formalnego zażalenia we wskazany sposób. Zaznaczyć należy, że działając w sprawie pełnomocnik zna przepisy prawa i zobowiązany jest do ich przestrzegania, zaś zobowiązanie Sądu nie pozostawiało wątpliwości czym powinien się on kierować wykonując to wezwanie. Sąd podkreśla w tym miejscu, że żaden przepis p.p.s.a. nie wymaga, aby dokumentem, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a. był wyłącznie pełny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Istotą takiego dokumentu nie jest spełnienie określonych kryteriów odnośnie jego formy prawnej, lecz wykazanie podmiotu umocowanego do udzielenia w spółce pełnomocnictwa. Decydujące znaczenie ma treść takiego dokumentu, a nie jego forma (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II GSK 1541/13). Istotnym jest zatem, czy za pomocą nadesłanego dokumentu, wykazane zostało prawidłowe umocowanie organów spółki do podejmowania czynności w jej imieniu, a więc i udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi do reprezentowania jej w związku z wniesionym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny niejednokrotnie dawał wyraz poglądowi, w myśl którego pełnomocnictwo bez wykazania stosownym dokumentem, że udzieliła go osoba umocowana do reprezentowania strony, nie wypełnia warunków formalnych umożliwiających nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu, a umocowanie do dokonywania czynności w imieniu strony musi istnieć w dniu dokonywania tej czynności (por. wyrok z 7 stycznia 2009 r., I GSK 147/08, postanowienia z 14 stycznia 2015 r., I FSK 2007/14, z 10 grudnia 2014 r., I GSK 1870/14, z 18 września 2015 r., II GZ 467/15). Skoro zatem pełnomocnik nie przedstawił pełnego odpisu z KRS skarżącej Spółki, tym samym nie potwierdzając, iż w dniu wnoszenia środka zaskarżenia był prawidłowo umocowany przez skarżącą Spółkę, musiało to skutkować odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.