II SA/Go 748/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu, 2. zwrócić z urzędu od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. stronie skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od wniosku. Postanowieniem z dnia 14 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, z uwagi na wniesienie jej po terminie. Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej dnia [...] września 2021 r. Pismem z dnia [...] września 2021 r. pełnomocnik strony skarżącej zwróciła się do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że wysłana w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia skarga została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, który w sposób prawidłowy oznaczył adresata, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem Wojewody. Sporządzona skarga wraz z kopertą przekazana została do wysłania pracownikowi Kancelarii Prawnej, do której zadań należy obsługa biura, w tym m.in. wysyłanie korespondencji. Tego też dnia wysłane zostały pisma adresowane odpowiednio do Wojewody oraz do Sądu Rejonowego w [...]. Jednakże w wyniku pomylenia przez pracownicę kopert doszło do błędu, bowiem w kopercie zaadresowanej do Sądu Rejonowego zamieszczona została skarga na decyzję Wojewody. Wskazana omyłka stanowiła konsekwencję błędu pracownika, do którego bieżących zadań należy obsługa pracy Kancelarii. W ocenie pełnomocnika w niniejszym przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na brak winy, o którym mowa w art. 87 § 2 k.p.a. Stronie znany jest reprezentowany w orzecznictwie pogląd, z którego wynika, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca, jednakże ponoszenie tej odpowiedzialności powinno być poprzedzone wnikliwym rozważeniem okoliczności faktycznych leżących u podstaw konkretnej sprawy. W przedmiotowym przypadku pracownik został prawidłowo poinstruowany o konieczności zaadresowania przygotowanej korespondencji. Pracownik poinformował pełnomocnika o wysłaniu wszystkich listów, w tym skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2021 r., a po tym fakcie zaistniała omyłka nie była już możliwa do zweryfikowania. W przypadku zatrudnienia pracowników biurowych, czy to w kancelariach, czy też sądach i organach administracji nie sposób kontrolować każdej dokonywanej przez nich czynności. Niezwykle formalistyczne przyjęcie, że błąd pracownika Kancelarii interpretować należy każdorazowo jako akt braku staranności pełnomocnika jest poglądem nader restrykcyjnym, rzutującym w konsekwencji negatywnie na sytuację procesową strony. Należy podkreślić, skarga została przygotowana, opłacona i wysłana w przewidzianym przez prawo terminie, zaś zaistniała sytuacja ma charakter szczególny, co powinno uzasadnić przywrócenie terminu do dokonania czynności. Jednocześnie pełnomocnik wskazała, że wiedzę o zaistniałej sytuacji, skutkującej stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia skargi, powzięto wraz z doręczeniem odpisu postanowienia z dnia 14 września 2021 r. Z wnioskiem o przywrócenie terminu strona skarżąca uiściła na rachunek bankowy tut. Sądu "wpis od wniosku" w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności, mając na uwadze argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy stwierdzić, iż wniosek o złożono z zachowaniem ustawowego terminu. Następnie trzeba wskazać, że w orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, iż kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i wskazania na okoliczności, które pomimo tej staranności uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie. Natomiast ocena sądu w tym zakresie powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 515-516). Jednocześnie należy mieć na względzie, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę pełnomocnika ustanowionego w sprawie. To na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Z kolei zawodowy charakter działalności profesjonalnego pełnomocnika powoduje, że jego odpowiedzialność obejmuje także działania wszelkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Pełnomocnik odpowiada za błędy i zaniechania pracowników kancelarii. Zaniedbania tych osób obciążają profesjonalnego pełnomocnika, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania (por. postanowienia NSA z: 8 kwietnia 2014 r., II OZ 336/14, 11 czerwca 2014 r., I FZ 149/14, 18 listopada 2014 r., I GZ 498/14). Działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośrednie skutki dla mocodawcy. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z dnia 11 marca 2009 r., I OZ 198/09). W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, powołując się na okoliczność omyłkowego wysłania skargi przez pracownika kancelarii pod niewłaściwy adres, wskutek czego doszło do uchybienia terminowi do jej wniesienia. W ocenie Sądu tego rodzaju uchybienie należy uznać za noszące cechy braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od pełnomocnika. Strona nie uprawdopodobniła, że faktyczna przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi była od niej niezależna i nie mogła być przezwyciężona przy dołożeniu wszelkich starań. O braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. nie mogą świadczyć nieprawidłowości czy błędy pełnomocnika lub jego pracowników w adresowaniu i pakowaniu korespondencji. Osoba umieszczająca korespondencję w kopercie obowiązana jest sprawdzić czy pakuje ją prawidłowo. Dlatego w przedstawionych we wniosku okolicznościach nie sposób doszukać się tego rodzaju przeszkody, której nie można było przezwyciężyć, aby termin do złożenia skargi został dochowany. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. W punkcie 2 sentencji postanowienia Sąd orzekł o zwrocie uiszczonej tytułem "wpisu od wniosku" kwoty 100 zł, na podstawie art. 225 p.p.s.a., zgodnie z którym opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.