II SA/Go 767/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Starosta orzekł o skierowaniu M.R. na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Od decyzji w ustawowym terminie odwołanie wniósł M.R. reprezentowany przez adwokata R.A.. Pełnomocnik odwołującego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 98 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez niesłuszne ustalenie, że M.R. przekroczył limit 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, pomimo iż w dniu kierowania do Starosty wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie na badanie psychologiczne tj. w dniu [...] lutego 2015 r. informacja o otrzymaniu przez kierującego 10 punktów karnych za wykroczenie popełnione w dniu [...] stycznia 2014 r. winno być usunięte z centralnej ewidencji kierowców a M.R. na dzień kierowania wniosku i na dzień wydania decyzji posiadał 16 punktów karnych co nie uzasadnia wydania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego pełnomocnik odwołującego się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2015r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (jedn. tekst: Dz. U. Nr 79, poz. 856 z 2001 r. ze zm.), 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn: Dz. U. z 2115 r. poz. 155 z późn. zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu SKO stwierdziło, iż decyzja wydawana w trybie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami ma charakter związany, a więc przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów karnych obliguje organ do skierowania go na badanie psychologiczne. Przekroczenie 24 punktów karnych skutkuje zatem skierowaniem kierowcy na badania psychologiczne, nie pozostawiając organowi I instancji żadnych możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie budzi wątpliwości Kolegium, że odwołujący się M.R. w okresie od [...] stycznia 2014 r. do [...] października 2014 r. otrzymał łącznie 26 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, co wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji przesłanego do organu I instancji o skierowanie na badanie psychologiczne. W przepisie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie ma rozróżnienia na punkty ostateczne i tymczasowe. Kolegium podzieliło pogląd, że z punktu widzenia ratio legis omawianej regulacji, której celem nadrzędnym jest stworzenie mechanizmów minimalizujących zagrożenia w ruchu drogowym ze strony kierowców notorycznie naruszających przepisy o ruchu drogowym, koncepcja zaliczania w okresie roku do sumy punktów tylko wpisów ostatecznych do ewidencji byłaby nieracjonalna, gdyż stwarzałaby możliwość uniknięcia skierowania na badania kierowców wykorzystujących wszelkie dostępne środki prawne przedłużające czas trwania wpisu tylko tymczasowego. Zdaniem organu jeżeli odwołujący się kwestionuje wpisy w ewidencji kierowców prowadzonej przez Policję co do ilości wpisanych punktów, mógł wystąpić do tego organu o usunięcie 10 punktów przypisanych za wykroczenie popełnione w dniu [...] stycznia 2015 r., a w razie odmowy bądź też milczenia organu skorzystać z przysługującej mu skargi do sądu. Jeżeli jednak z tej drogi nie skorzystał, to w postępowaniu dotyczącym skierowania go na badania psychologiczne nie może, w ocenie Kolegium, skutecznie kwestionować ilości punktów wpisanych do ewidencji. Skargę na decyzję SKO złożył, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, M.R., który zarzucił naruszenie art. 98 ust. 5 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U z 2015 r., poz. 155) oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez uznanie za słuszną decyzji Starosty o skierowaniu M.R. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, pomimo iż w dniu skierowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji do Starosty wniosku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, skarżący miał 16 punktów karnych, co nie dawało podstaw do wydania zaskarżonej decyzji, a organ prowadzący postępowanie zaniechał wyjaśnienia okoliczności sprawy, opierając się na błędnym merytorycznie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Podnosząc powyższy zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. z 2014r. poz.1647 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu jest w sprawie niniejszej decyzja wydana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b, ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Treść tego przepisu ma charakter imperatywny i nie pozostawiający organowi jakichkolwiek możliwości uznaniowego decydowania w przedmiocie wydania skierowania. Decyzja wydawana na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ma charakter związany co oznacza, że jej wydanie jest obligatoryjne w każdym wypadku, kiedy tylko kierowca przekroczy określoną wyżej liczbę punktów w ewidencji kierowców. Organ ją wydający nie jest uprawniony do weryfikowania przypisanej kierowcy liczby punktów. Ani więc starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie skierowania kierowcy na badanie psychologiczne, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. W myśl art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Tylko zatem komendant wojewódzki Policji w drodze czynności materialno-technicznych uprawniony jest zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność ( tak np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 2009 r., I OSK 1371/08, LEX nr 595102, z 19 marca 2015 r., I OSK 1808/13LEX, nr 1665690, z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13, z 12 października 2012 r., I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z 15 września 2010 r., I OSK 1456/09, z 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12, z 8 lutego 2011r., I OSK 511/10, z 20 maja 2014 r. I OSK 2697/12 i I OSK 2664/12, orzeczenia.nsa.gov. pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela powyższe stanowisko i zawartą w uzasadnieniach powołanych wyroków argumentację prawną. Skoro więc z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika, iż skarżący w okresie od [...] stycznia 2014 r. do [...] października 2014 r. otrzymał łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, to starosta miał bezwzględny obowiązek wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b, ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami. Jeżeli skarżący kwestionował wpisy w ewidencji kierowców prowadzonej przez Policję co do ilości wpisanych punktów, mógł wystąpić do tego organu o usunięcie niezasadnie jego zdaniem wpisanych tam 10 punktów, a w razie odnowy bądź też milczenia organu skorzystać z przysługującej mu skargi do sądu. Jeżeli jednak z tej drogi nie skorzystał, to w postępowaniu dotyczącym skierowania na badanie psychologiczne, nie może skutecznie kwestionować ilości punktów wpisanych do ewidencji. W konsekwencji orzekające w niniejszej sprawie organy nie były uprawnione do weryfikowania poprawności przypisania skarżącemu ilości punktów karnych za popełnione w dniu [...] stycznia 2014 r. wykroczenie. Na marginesie tylko należy zauważyć, iż w art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U z 2015 r., poz. 155) nie ma punktu 4, którego naruszenie zarzucono w skardze. Natomiast jak wynika z art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie usuwa się punktów z ewidencji, jeżeli przed upływem roku od naruszenia kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Zatem zgodnie z tym unormowaniem, jeżeli przed upływem roku od popełnienia wykroczenia drogowego kierowca popełnia kolejne punktowane naruszenia to te wcześniejsze mogą podlegać usunięciu tylko, gdy liczba przypisanych punktów nie przekracza w tym czasie 24. Skoro pierwsze wykroczenie zostało popełnione przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2014 r., a przed upływem roku popełnił on kolejne wykroczenia w wyniku których liczba punktów przekroczyła 24 (wyniosła 26), to stan ewidencji nie mógł ulec zmniejszeniu o punkty przypisane za wykroczenie popełnione skarżącego w dniu [...] stycznia 2014 r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.