II SA/Go 794/13

Dnia 15 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.L. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] roku nr XXI/179/2013 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. z 2013 r. poz. 1462) p o s t a n a w i a : 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Uchwałą z dnia [...] maja 2013 r. nr XXI/179/2013 Rada Miejska wprowadziła metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2013 r. pod poz. 1462. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J.L., kwestionując jej zasadność i zgodność z prawem. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż poprzedzające skargę wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie obejmowało uchwały z dnia [...] maja 2013 roku nr XXI/179/2013. Niezależnie od tego zwrócił uwagę, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie została udzielona. W tej sytuacji termin do wniesienia skargi, wynoszący 60 dni od dnia skierowania wezwania, upłynął z dniem 29 lipca 2013 r. W konsekwencji skarżący składając skargę w dniu 5 sierpnia 2013 r. w siedzibie organu, uchybił ustawowemu terminowi do jej wniesienia. Z nadesłanych przez Burmistrza akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] maja 2013 r. J.L. wraz z innymi mieszkańcami wezwał Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa wywołanego uchwałami Rady nr XVIII/144/2012, XVIII/145/2012, XX/168/2013 oraz XX/169/2013. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący podał, że przed wniesieniem skargi w dniach 17 i 29 maja 2013 r. osobiście złożył w sekretariacie Urzędu Miejskiego wezwanie Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie przedłożył kopie dwóch wezwań do usunięcia naruszenia prawa, wymieniających uchwały o wskazanych wyżej numerach. Również Burmistrz na wezwanie Sądu stwierdził, iż całość dokumentacji związanej z zaskarżoną uchwałą z dnia [...] maja 2013 roku nr XXI/179/2013 została już przesłana do Sądu wraz ze skargą, zaś wezwania do usunięcia naruszenia prawa były składane przez skarżącego osobiście w siedzibie organu, w dniach uwidocznionych na wezwaniach jako daty ich wpływu. J.L. skargą z dnia [...] sierpnia 2013 r. zakwestionował dwie uchwały Rady Miejskiej: z [...] marca 2013r. nr XX/169/2013 oraz z [...] maja 2013r. nr XXI/179/2013. Zarządzeniem z dnia 6 września 2013 r. skargi J.L. zostały rozdzielone. W niniejszej sprawie, pod sygn. akt II SA/Go 794/13 rozpoznaniu podlega skarga na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] maja 2013 roku nr XXI/179/2013. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W przypadku decyzji administracyjnych i innych indywidualnych (tzn. skierowanych do konkretnie wskazanego podmiotu) aktów administracyjnych jednym z podstawowych wymogów wejścia do obrotu prawnego jest doręczenie ich adresatowi. W oparciu o ten wymóg ustawodawca uregulował kwestię terminowości wniesienia skargi do sądu administracyjnego stanowiąc w art. 53 § 1 p.p.s.a., że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Kwestia dopuszczalności oraz terminowości wniesienia skargi na akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., tj. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej wymagała odmiennej regulacji, przede wszystkim ze względu na to, iż nie są to akty skierowane do indywidualnie wskazanych podmiotów i doręczane takim podmiotom, lecz akty o charakterze generalnym, skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów, których wejście do obrotu prawnego wymaga opublikowania w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), dalej w skrócie u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wynika stąd zatem, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej powinno być poprzedzone uprzednim bezskutecznym wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi w świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 102a u.s.g. stanowi, iż w sprawach, o których mowa w rozdziale 10 u.s.g. (nadzór nad działalnością gminną) nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., regulujących ogólne zasady wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa w sprawach dotyczących aktów lub czynności innych niż decyzje i postanowienia. W tego rodzaju sprawach zastosowanie znajduje jednakże przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. w myśl którego skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jego wniesienia (uchwała NSA z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007 nr 3, poz. 60). Analiza akt sprawy, a w szczególności wezwań do usunięcia naruszenia prawa z 17 i 29 maja 2013 r. wskazuje, że nie obejmowały one stanowiącej przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] maja 2013 roku nr XXI/179/2013. Innymi słowy skarżący nie powołał w złożonych wezwaniach tej uchwały jako aktu prawnego, w którym upatruje naruszenia swego interesu prawnego lub uprawnień. Oznacza to, że skarga na powyższą uchwałę została wniesiona bez wypełnienia wynikającego z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymogu uprzedniego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wywołanego zaskarżonym aktem. Przesądza to o niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., czego konsekwencją jest konieczność jej odrzucenia przez Sąd na podstawie wskazanego przepisu. Jednak nawet gdyby pomimo niewskazania w wezwaniu z [...] maja 2013 r. uchwały nr XXI/179/2013 przyjąć – z uwagi na treść wezwania (w którym zakwestionowano wysokość ustalonych przez Radę Miejską stawek za odbiór odpadów) – że dotyczyło ono także uchwały nr XXI/179/2013, to skargę również należałoby uznać za niedopuszczalną jako wniesioną po upływie ustawowego terminu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało bowiem złożone w Urzędzie Miejskim dnia 29 maja 2013 r., zaś Rada Miejska nie udzieliła na nie odpowiedzi. Oznacza to, że w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi na uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynosił 60 dni, rozpoczął swój bieg od dnia następnego, tj. 30 maja 2013 r. i upłynął z dniem 29 lipca 2013 r. Tymczasem skarga J.L. została wniesiona dnia 5 sierpnia 2013 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Przesądza to o konieczności odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Jeżeli chodzi o wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, LEX nr 1121172), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, LEX nr 1121093). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, LEX nr 1120723), co ma miejsce w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, w zakresie dotyczącym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 postanowienia.