II SA/Go 796/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku H sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 4 października 2012 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek H sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku syndyk masy upadłości podał, że wartość środków trwałych upadłej spółki wynosi 3.197.199,96 zł. Wartość zgłoszonych do masy upadłości wierzytelności wynosi 5.807.512,49 zł. Syndyk wskazał, że głównym składnikiem majątkowym masy upadłości są nieruchomości, które są obciążone hipotekami. Syndyk oświadczył, że ze względu na wczesny etap postępowania upadłościowego nie może swobodnie dysponować całością kwot znajdujących się na rachunkach bankowych. Kwota 312.700 zł jest obecnie kwotą sporną, z uwagi na fakt, iż częściowo środki te nie należą do upadłego, zaś z kwoty 61.528,11 zaledwie 10% stanowi kwota, którą może dysponować syndyk (art. 345 ustawy z dnia 28 lutego 203 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Należy wskazać, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, Lex nr 479137). Ta sama zasada dotyczy syndyka masy upadłości. Zwolnienie go od kosztów sądowych byłoby możliwe w razie wykazania, że znajdujące się w masie upadłości efektywne aktywa (gotówka, towary) itp. nie wystarczają na pokrycie tych kosztów (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 czerwca 1966 r., Lex nr 6003). Zważyć również trzeba, ze wszczęcie postępowania upadłościowego nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania syndykowi prawa pomocy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2008 r., I FZ 204/08, Lex nr 479133). W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi wynosi 12.370 zł (§ 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z przedłożonych dokumentów wynika, że na rachunkach bankowych upadłej spółki znajdują się kwoty pieniężne, tj. 312.700 zł i 61.528,11 zł. Oznacza to, że syndyk działając we własnym imieniu ale na rzecz upadłego posiada możliwość pokrycia kosztów sądowych. Jednocześnie należy podnieść, że syndyk nie wykazał, że nie może dysponować wskazanymi środkami pieniężnymi. Nie przedłożył on bowiem jakichkolwiek dowodów na poparcie swojego stanowiska. W tym kontekście warto dodać, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wymaga również podkreślenia fakt, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). W tym stanie rzeczy nie zaistniały ustawowe przesłanki upoważniające do przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.