II SA/Go 852/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi F spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej F spółki z o.o. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił "F" sp. z o.o. wysokość nieprzekazanej wierzytelności w kwocie 1.368.638,70 zł plus dalsze odsetki podatkowe liczone od dnia [...] marca 2017 r. do dnia wpłaty na rachunek organu egzekucyjnego liczone od kwoty 978.415,80 zł, przysługującej "S" sp. z o. o., od "F" sp. z o.o., zajętej zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2013 r. oraz z dnia [...] stycznia 2014 r. Postawienie wydane zostało na podstawie art. 71a 9 w związku z art. 7, art. 71b i art. 91 oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. z 2016 r. poz. 599). W uzasadnieniu postanowienia organ pouczył o trybie i sposobie zaskarżenia, wskazując, że od postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego, w terminie 7 dni od daty otrzymania tegoż postanowienia. Postanowienie doręczone zostało pełnomocnikowi "F" sp. z o.o. – adwokatowi R.W. z kancelarii [...] Spółka z o.o. - w dniu 27 marca 2017 r. (dowód – potwierdzenie odbioru – w aktach sprawy). Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. (data wpływu do organu I inst. – 28 kwietnia 2017 r.) adwokat R.W. poinformował, że udzielone mu przez "F" sp. z o.o. pełnomocnictwo do reprezentowania w sprawie wygasło z dniem [...] pażdziernika 2015 r. Celem obrony praw spółki adwokat R.W. wniósł o doręczenie wskazanego na wstępie postanowienia - stronie postępowania, czyli spółce "F" sp. z o.o. Do pisma dołączono pisemne wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi R.W. przez "F" sp. z o.o., noszące datę [...] pażdziernika 2015 r. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że wygaśnięcie pełnomocnictwa zostaje przyjęte z dniem jego wpływu do organu, czyli w niniejszej sprawie - z dniem 28 kwietnia 2017 r., natomiast przed tą datą odwołanie pełnomocnictwa nie wpłynęło do organu. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi spółki, wobec czego brak jest podstaw do jego ponownego przesłania na adres spółki "F" sp. z o.o. Ponadto organ wskazał, że w dniu 20 kwietnia 2017 r. kserokopie dokumentów, w tym przedmiotowego postanowienia, wydane zostały osobie upoważnionej przez spółkę "F" sp. z o.o. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. (data wpływu do organu – 19 maja 2017 r.) spółka "F" sp. z o.o., reprezentowana przez adwokata M.S. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o doręczenie wskazanego na wstępie postanowienia z dnia [...] marca 2017 r. oraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Jednocześnie pismem z dnia [...] maja 2017 r. (data wpływu do organu – 19 maja 2017 r. ) pełnomocnik spółki wniósł zażalenie na postanowienie z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego określił "F" sp. z o.o. wysokość nieprzekazanej wierzytelności. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., wydanym na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 58 1 i art. 59 § 2 kpa, Dyrektor Administracji Skarbowej odmówił spółce "F" sp. z o.o. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że w analizowanej sprawie termin do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie upłynął z dniem 3 kwietnia 2017 r., natomiast strona wniosła zażalenie w dniu 17 maja 2017 r. (data stempla pocztowego), a zatem z uchybieniem terminu. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy świadczy o braku podstaw do uwzględnienia żądania o przywrócenie terminu, gdyż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem organu zaistniała sytuacja spowodowana była wyłącznie zaniechaniem strony, która nie zachowując należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw nie złożyła do akt sprawy informacji o odwołaniu uprzednio umocowanego do działania w jej imieniu pełnomocnika w osobie R.W.. Ponadto organ zauważył, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Bezspornie bowiem strona uzyskała wiedzę o wydaniu przedmiotowego postanowienia w dniu [...] kwietnia 2017 r., kiedy to jej przedstawicielowi wydano kserokopie dokumentów sprawy, w tym kserokopię przedmiotowego postanowienia, w tej dacie ustała zatem przyczyna, która według twierdzeń strony, uniemożliwiała jej wniesienie zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 kpa i art. 144 kpa, Dyrektor Administracji Skarbowej stwierdził, że zażalenie z dnia [...] maja 2017 r. wniesione przez spółkę "F" sp. z o.o., reprezentowaną przez adwokata M.S., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności, wniesione zostało z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że postanowienie będące przedmiotem zaskarżenia, zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym trybie zaskarżenia, zarówno w zakresie oznaczenia organu, jak i terminu właściwego do wniesienia zażalenia. Postanowienie zostało wysłane na adres pełnomocnika spółki – adwokata R.W. oraz doręczone w dniu 27 marca 2017 r. Organ wskazał, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik działał na podstawie złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. Informacja o wygaśnięciu pełnomocnictwa w dniu [...] pażdziernika 2015 r. wpłynęła do organu w dniu 28 kwietnia 2017 r. Organ wskazał, że niezależnie od wygaśnięcia pełnomocnictwa z chwilą jego wypowiedzenia, wobec organu prowadzącego postępowanie wypowiedzenie pełnomocnictwa jest skuteczne dopiero z momentem zawiadomienia go o tym fakcie. Przy ustaleniu daty wypowiedzenia pełnomocnictwa istotna jest data, w której organ prowadzący postępowanie faktycznie dowiedział się o tym zdarzeniu. Dopóki zawiadomienie takie nie zostanie złożone, dopóty dotychczasowy pełnomocnik jest uznawany za upoważnionego do podejmowania wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa. Reasumując za bezsporną organ uznał okoliczność, że termin do skutecznego wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie upłynął z dniem 3 kwietnia 2017 r. Wniesienie zażalenia poprzez nadanie go w placówce pocztowej, zgodnie z datą stempla pocztowego – 17 maja 2017 r. – nastąpiło z uchybieniem terminu do skutecznego dokonania tej czynności. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. termin do wniesienia zażalenia nie został przywrócony. Na powyższe postanowienia z dnia [...] czerwca 2017 r., tj. na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, spółka "F" sp. z o.o. wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skarżąca zarzuciła naruszenie art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa w zw. z art. 59 § 2 kpa polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie uprzednio załatwionej ostatecznym rozstrzygnięciem i pominiecie okoliczności, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wyłącza możliwość i konieczność ponownego stwierdzenia tej samej okoliczności w postanowieniu wydanym na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sprawa ze skargi na postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2017 r., wydane na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 58 1 i art. 59 § 2 kpa o odmowie przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia zażalenia została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pod sygnaturą – II SA/Go 851/17, natomiast sprawa ze skargi na postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2017 r., wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kpa o stwierdzeniu uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia została zarejestrowana pod sygnaturą – II SA/Go 852/17. Obydwie sprawy zostały skierowane do rozpoznania na rozprawy w dniu 26 pażdziernika 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl § 2 kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd m.in. bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej - p.p.s.a. Skarga okazała się zasadna Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] wydane na podstawie art. 134 kpa i art. 144 kpa, mocą którego organ stwierdził, że zażalenie z dnia [...] maja 2017r. wniesione przez spółkę "F" sp. z o.o. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej wierzytelności, wniesione zostało z uchybieniem terminu. Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, że przesłankę wydania w trybie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji organu administracji, ale również ustalenie braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2017 r. W wyniku rozpoznania wniosku postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od orzeczenia organu I inst. jest ostateczne, co oznacza, że kończy postępowanie w administracyjnym toku instancji. Postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o odmowie przywrócenia terminu zostało zaskarżone przez spółkę "F" sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Wskazać w tym miejscu należy, że postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia wyłącza potrzebę wydania odrębnego rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tegoż środka zaskarżenia, skoro już samo rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego z przyczyn podanych w jego uzasadnieniu wskazuje, że strona wniosła środek z uchybieniem terminu. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym rozpoznanie przez organ wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia czyni zbędnym wydanie postanowienia na podstawie art. 134 kpa o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia (por. wyroki Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I OSK 478/10, z dnia 7 czerwca 2016 r. II OSK 2421/14, z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt I OSK 1490/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Lu 1065/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 506/11). Sąd stoi na stanowisku, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, o którym mowa w art. 134 kpa, odnosi się do sytuacji, gdy strona składa środek zaskarżenia po terminie, ale nie domaga się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Wówczas badanie terminowości środka zaskarżenia następuje przy zastosowaniu trybu określonego w art. 134 kpa. Jeżeli natomiast strona wnosi środek zaskarżenia po terminie i składa prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to badanie okoliczności związanych z terminowością środka zaskarżenia, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 i 59 § 2 kpa. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia czyni wówczas zbędnym celowość i konieczność wydania postanowienia w oparciu o art. 134 kpa. Odmowa przywrócenia terminu załatwia nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, że wniesienie środka zaskarżenia nastąpiło z uchybieniem terminu, czyli rozstrzyga również o tym, co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 kpa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.