II SA/Go 928/21

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-06-06

Skład orzekający: Asesor WSA Kamila Karwatowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy organ administracji publicznej, w trybie autokontroli, uchylił własne zarządzenie pokontrolne, które zostało zaskarżone do sądu?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdy organ administracji publicznej, korzystając z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a., uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne. Uchylenie zarządzenia powoduje utratę jego bytu prawnego i tym samym bezprzedmiotowość postępowania sądowego, które nie może już skutecznie kontrolować aktu wyeliminowanego z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący T.S. wniósł skargę na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Organ, stosując tryb autokontroli, uchylił własne zarządzenie pokontrolne, uznając argumenty skargi za zasadne. W związku z tym organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego. Strona skarżąca zgodziła się ze stanowiskiem organu. Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na brak tożsamości przedmiotowej między sprawami i niezależność postępowań.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowoadministracyjne i zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz skarżącego T.S. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.S. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości postanawia I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, II. zasądzić od Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na rzecz skarżącego – T.S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] września 2021 r. T.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w związku z kontrolą przeprowadzoną w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2020 r. Pismem z dnia [...] października 2021 r. organ przekazał w/w skargę do tutejszego Sądu jednocześnie informując o zastosowaniu trybu autokontroli przewidzianego w art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej p.p.s.a.) i wnosząc o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Organ podał, iż po dokonaniu wnikliwej analizy argumentów zawartych w skardze uznał, iż zachodzi konieczność jego uchylenia. Z powyższych względów organ podał, iż skierował do skarżącego pismo z dnia [...] października 2021 r., w którym uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne z dnia [...] sierpnia 2021 r. (pismo załączone do akt administracyjnych sprawy). Mając powyższe na uwadze zdaniem organu przedmiotowe postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. W piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. strona skarżąca podzieliła stanowisko organu. Następnie w dniu 23 listopada 2021 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga T.S. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieprawidłowości w związku z kontrolą przeprowadzoną w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2020 r., która zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Go 1024/21. Z akt administracyjnych w/w sprawy wynika, iż zarządzenie pokontrolne z dnia [...] października 2021 r. wydane zostało w związku z pismem organu z dnia [...] października 2021 r. uchylającym zarządzenie pokontrolne z dnia [...] sierpnia 2021r. Postanowieniem z 27 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 928/21 tutejszy Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił przedmiotowe postępowanie, stwierdzając, iż kwestia uprawomocnienia się ponownie wydanych zaleceń wydanych z zastosowaniem trybu art. 54 § 3 p.p.s.a. miała wpływ na rozstrzygnięcie postępowania i w razie prawomocnego stwierdzenia prawidłowości ponownie wydanych zaleceń postępowanie sądowe dotyczące kontroli pierwotnie wydanych zaleceń stanie się bezprzedmiotowe na skutek wyeliminowania zaleceń pokontrolnych będących przedmiotem kontroli w sprawie II SA/Go 928/21 z porządku prawnego. Na skutek zażalenia strony skarżącej postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022r. , II GZ 94/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W ocenie NSA między niniejszą sprawą a sprawą o sygn. akt II SA/Go 1024/21 nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, ponieważ zaskarżone w tej drugiej sprawie ponownie wydane zalecenia stanowiły konsekwencje uchylenia pierwotnie wydanych zaleceń. Sprawy te powiązane są ze sobą jedynie chronologicznie i nie zostały wydane w tej samej sprawie administracyjnej. Sprawa, w której zostały wydane pierwotne zalecenia z [...] sierpnia 2021 r. została bowiem zakończona w ten sposób, że organ uchylił własne zalecenia [...] października 2021 r. pismem autokontrolnym, zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. Na skutek uchylenia wcześniejszych zaleceń zostały wydane ponowne zalecenia, przy czym stanowią one odrębną sprawę administracyjną. NSA zaznaczył, że w toku rozpoznawania skargi zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Go 1024/21 Sąd pierwszej instancji nie będzie mógł kontrolować zgodności z prawem pierwotnie wydanych zaleceń, gdyż zalecenia te zostały usunięte z obrotu prawnego. Tym samym nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Go 1024/21. Na marginesie NSA wskazał, że podstawą zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie mogłoby być zaskarżenie pisma autokontrolnego, ale w sprawie o sygn. akt II SA/Go 1024/21 strona wprost zaskarżyła ponownie wydane zalecenia, a nie pismo autokontrolne. Tym zakresem zaskarżenia związany jest Sąd pierwszej instancji, a więc w toku rozpoznawania sprawy o sygn. akt II SA/Go 1024/21, nie może oceniać zgodności z prawem pisma autokontrolnego. Pismo to było bowiem odrębnie zaskarżalne, a wniesienie na nie skargi rozpoczęłoby Zdaniem NSA oba toczące się postępowania sądowe są niezależne od siebie, a prawidłowość ponownie wydanych zaleceń nie ma wpływu na ocenę pierwotnie wydanych zaleceń. W sprawie o sygn. akt II SA/Go 1024/21 WSA oceni zgodność z prawem ponownie wydanych zaleceń. Natomiast pierwotnie wydane zalecenia nie istnieją już w obrocie prawnym, ponieważ zostały uchylone w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. odrębnym od zaskarżonego w sprawie II SA/Go 1024/21 pismem organu (pismem autokontrolnym). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powyższego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania. Taka sytuacja zaistnieje zwłaszcza wtedy, gdy przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia, a więc zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym (np. w wyniku stwierdzenia jej nieważności) lub w rezultacie skorzystania przez organ, którego akt prawny został zaskarżony, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonego aktu (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 161. oraz wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., II OSK 85/05, postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2014 r., II GSK 177/14, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2006 r., II SA/Wa 191/06). Mając na uwadze powyższe rozważania oraz opisane na wstępie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z 22 kwietnia 2022r., II GZ 94/22, Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaszła bezprzedmiotowość postępowania wszczętego skargą T.S. na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w związku z kontrolą przeprowadzoną w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2020 r. Jak zauważył NSA w cyt. postanowieniu z dnia 22 kwietnia 2022 r., zarządzenie pokontrolne będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie, w związku z pismem autokontrolnym organu z dnia [...] października 2021 r., uchylającym zaskarżone zarządzenie pokontrolne z [...] sierpnia 2021 r., wobec braku zaskarżenia pisma pokontrolnego do sądu administracyjnego (w sprawie o sygn. akt II SA/Go 1024/21 zaskarżone zostało bowiem zarządzenie pokontrolne z dnia [...] października 2021 r.), utraciło byt prawny. W ten sposób, jak zauważył NSA w postanowieniu z 22 kwietnia 2022 r., zaskarżone zarządzenie pokontrolne z dnia [...] sierpnia 2021 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W tych okolicznościach Sąd uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie, wobec braku istnienia przedmiotu zaskarżenia, stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniło jego umorzenie na podstawie art.161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji postanowienia). W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmujących wpis sądowy od skargi (200 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego wraz z opłata skarbową od pełnomocnictwa (480 zł i 17 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 p.p.s.a. (pkt II sentencji postanowienia).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło