II SA/Go 951/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.B. na pismo Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] grudnia 2011r. E.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej (dalej zwanej CPRiPS) z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] zatytułowane ,,zawiadomienie". Zaskarżonym pismem organ poinformował skarżącą o pozostawieniu złożonego przez nią wniosku z dnia [...] listopada 2011r. o przyznanie pomocy finansowej bez rozpoznania. CPRiPS powołało się w tym zakresie na treść § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 2011r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne, zgodnie z którym przedmiotowy wniosek składać należało w terminie do 31 października 2011 r., a w przypadku gdy świadczenie pielęgnacyjne przyznano po tym dniu, w terminie 7 dni od dnia w którym decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stała się ostateczna. W treści skargi E.B. zwróciła się do Sądu z prośbą o rozpoznanie jej wniosku wskazując jednocześnie, iż wniosek o przyznanie pomocy finansowej złożony został przez nią do CPRiPS dopiero w dniu 3 listopada 2011 r. z uwagi na nagły wyjazd z powodów rodzinnych. W odpowiedzi na skargę organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżąca wezwana została przez Sąd do wykazania w terminie 7 dni czy przed wniesieniem skargi skierowała do w/w organu stosownie do treści art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., pisemne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w tym do przesłania odpisu tego wezwania wraz z ewentualnym dowodem potwierdzającym jego doręczenie organowi oraz udzielonej przez organ odpowiedzi pod rygorem uznania, że strona takiego wezwania do organu nie skierowała. W związku z powyższym wezwaniem Sądu skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. zwróciła się do CPRiPS z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa i przyznanie jej wnioskowanej pomocy wraz z prośbą o przekazanie wszelkiej dokumentacji do tutejszego Sądu. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. organ przekazał komplet dokumentów złożonych za jego pośrednictwem przez E.B. oraz poinformował, iż pismo skarżącej z dnia [...] stycznia 2012 r. potraktowane zostało przez organ jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które udzielił skarżącej odpowiedzi pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. informującym o braku podstaw do uwzględnienia wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a zatem badają czy wydane przez organy administracji publicznej akty prawne lub podjęte czynności nie naruszają przepisów prawa, w oparciu o które zostały podjęte. Powyższe oznacza, iż orzeczenia sądów administracyjnych nie zastępują rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Zauważyć należy, iż wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu dopiero w sytuacji zbadania i ustalenia przez Sąd czy spełnione zostały wszystkie wymogi formalne określone przepisami p.p.s.a. Jeden z takich wymogów określony został w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z jego treścią skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Natomiast jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4 a p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Zatem aby ustalić jakiego rodzaju środek zaskarżenia winien złożyć skarżący zanim wniesie skargę do sądu administracyjnego wpierw określić należy rodzaj zaskarżonego aktu. W przedmiotowej sprawie E.B. wniosła skargę na pismo CPRiPS w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej bez rozpoznania. W ocenie Sądu w/w pismo stanowi czynność prawną z zakresu administracji publicznej objętą kontrolą sądowoadministracyjną na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podstawę prawną do wydania takiego stanowiska stanowił § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 2011r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu wspierania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne (Dz. U. Nr 212, poz. 1262), zgodnie z którym w sytuacji złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej realizowanej w ramach rządowego programu wspierania osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne po terminie tj. 31 października 2011 r. organ pozostawia wniosek bez rozpoznania. Pozostawiając wniosek strony bez rozpoznania organ administracji wypowiada się na temat przeszkód w realizacji wynikającego wprost z prawa uprawnienia strony do merytorycznego załatwienia jej sprawy. Dodatkowo zauważyć należy, iż jest to czynność jednostronna i władcza w tym znaczeniu, iż zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i jest podejmowana w sprawie indywidualnej. Zatem posiada wszystkie cechy pozwalające na zakwalifikowanie jej do aktów lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podobne stanowisko wyraził w swych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny: postanowienie z dnia 2 marca 2011 r., II FSK 2624/10 i wyrok z dnia 14 września 2011 r., II GSK 873/10. Powyższe orzeczenia odnosiły się do pozostawienia wniosku lub podania bez rozpoznania w oparciu o treść art. 64 § 2 kpa, jednakże z uwagi na charakter rozstrzygnięcia organu można je odnieść także do przedmiotu zaskarzenia w niniejszej sprawie. Skoro przedmiotowe pismo podlega zaliczeniu do aktów i czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. to ze wszystkimi konsekwencjami w postaci możliwości uczynienia go przedmiotem skargi do sądu wnoszonej w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. Zatem złożenie przez skarżącą skargi do tutejszego Sądu obligatoryjnie poprzedzone musiało zostać wezwaniem przez skarżącą organu do usunięcia naruszenia prawa złożonym do organu w terminie 14 dni od dnia doręczenia skarżącej zaskarżonego pisma o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, iż wezwania takiego skarżąca nie złożyła. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżąca wniosła do CPRiPS dopiero w dniu 18 stycznia 2012 r., na skutek wezwania jej przez Sąd o podanie czy przed złożeniem skargi takie wezwanie zostało złożone. Organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. W tej sytuacji brak złożenia przez stronę wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed złożeniem skargi uznać należy za niewyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 p.p.s.a., co czyni skargę niedopuszczalną. Z tych względów, na podstawie przepisów art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż zaskarżone pismo z dnia [...] listopada 2011r. zawiera niewyczerpujące pouczenie o przysługującym stronie prawie do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, gdyż organ nie pouczył strony o konieczności uprzedniego złożenia przez nią w terminie 14 dni od dnia doręczenia w/w pisma wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że stosownie do treści art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W związku z powyższym, stronie skarżącej przysługuje prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez skarżącą w dniu 18 stycznia 2012 r. wniesione zostało z uchybieniem 14-dniowemu terminowi na jego złożenie) i ponownego wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Dodać należy na marginesie, iż czternastodniowy termin wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., jest terminem prawa procesowego i podlega przywróceniu (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2011 r., I FPS 5/10 i wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., I FSK 1063/10). Wniosek ten, jeżeli skarżąca chciałaby z takiej możliwości skorzystać, należy wnieść, stosownie do art. 58 § 2 kpa, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu tj. od daty doręczenie jej niniejszego postanowienia na podstawie którego uzyskała wiedzę o uchybieniu terminowi. Jednocześnie z jego wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.