II SAB/Go 14/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Dyrektora Wielospecjalistycznego Szpitala [...] spółki z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Dyrektora Wielospecjalistycznego Szpitala [...] spółki z o.o. do załatwienia wniosku z dnia [...] r., II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Wielospecjalistycznego Szpitala [...] spółki z o.o. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dyrektora Wielospecjalistycznego Szpitala [...] spółki z o.o. na rzecz Fundacji [...] kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Wielospecjalistycznego Szpitala [...] w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Fundacji z [...] kwietnia 2014 r., co zdaniem skarżącej stanowi naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782, zwanej dalej: u.d.i.p). Skarżąca wniosła o zobowiązanie strony przeciwnej do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z [...] kwietnia 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskiem z [...] kwietnia 2014 r. Fundacja wniosła do Dyrektora Wielospecjalistycznego Szpitala [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wypełnienia załączonej ankiety, która będzie podstawą do zaktualizowania danych dotyczących szpitala na portalu [...], prowadzonym przez Fundację [...]. We wniosku tym wskazano, że informacje w formie elektronicznej należy przesłać na adres poczty elektronicznej Fundacji. Skarżąca wskazała ponadto, że wniosek został dostarczony do podmiotu 28 kwietnia 2014 r. a ponaglenie zostało dostarczone 8 lipca 2014 r. i odebrane w tym samym dniu. Jednak do dnia wniesienia skargi wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został wykonany. Organ w ogóle nie odpowiedział na żadne z wniesionych pism. Zdaniem skarżącej spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu, gdyż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05). Podmiot zobowiązany nie wykonał więc żadnej czynności, która prowadziłaby do dokonania czynności przewidzianych w u.d.i.p. Odpowiadając na skargę Dyrektor Wielospecjalistycznego Szpitala [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu zaprzeczył jakoby skarżąca kiedykolwiek wcześniej żądała udzielenia jej informacji publicznej. W treści załączonego do skargi wydruku z poczty elektronicznej z 28 kwietnia 2014 r. wyraźnie jest wskazane, że poczta ta została skierowana do innego adresata niż Szpital, który nie ma adresu poczty elektronicznej kończący się na [...]. Jest to najprawdopodobniej poczta skarżącej. Zdaniem organu skarżąca nie wykazała zatem, że w ogóle doręczyła Szpitalowi żądanie udzielenia informacji publicznej. Stwierdzić więc należy, że Szpital nie był adresatem żądania udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Szpital wskazał ponadto, że skarżąca nie jest jedynym podmiotem zwracającym się o udostępnienie informacji publicznej. Szpital zaś w powyższych sytuacjach, jeżeli posiada taką informację i jest zobowiązany do jej udzielenia, to jak najszybciej taki obowiązek zawsze wykonuje. Szpital zaprzeczył także jakoby ponaglenie zostało do niej dostarczone 8 lipca 2014 r. Ponadto skarżąca nie załączyła do skargi treści ankiety, której rzekomo nie wypełnił Szpital. Wskutek tego tak Szpital jak i Sąd nie są w stanie stwierdzić czy skarżąca żądała udostępnienia informacji publicznej. W związku z tym Szpital na obecnym etapie nie może nawet podjąć decyzji czy udzieli informacji publicznej czy też odmówi dokonania takiej czynności. W piśmie z [...] marca 2015 r. skarżąca przedstawiła "dowody potwierdzające zasadność skargi na bezczynność Dyrektora Wielospecjalistycznego Szpitala [...] w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznych", tj. : 1. wydruk "printscreen" wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] kwietnia 2014 r., wysłanego z poczty elektronicznej, co dowodzi, że wniosek został wysłany w tym dniu. Wniosek ten Fundacja wysłała do wielu placówek jednocześnie i ze względu na ochronę danych osobowych adres mail został utajniony. Ze względów technicznych niemożliwy był bezpośredni wydruk wniosku, stąd wykonana została operacja "zrzut ekranu" – czyli zapis zawartości wyświetlanej aktualnie na ekranie komputera przy użyciu klawisza "printscreen" i wydruk tego zapisu, 2. wydruk pisma wysłanego do organu skarżonego w dniu 8 lipca 2014 r. ponaglającego organ w kwestii udostępnienia informacji publicznej, 3. wydruk potwierdzenia wyświetlenia na komputerze odbiorcy ww. ponaglenia otrzymanego z poczty elektronicznej, co dowodzi, iż wiadomość zawierająca ponaglenie wykonania obowiązku udostępnienia informacji publicznej została wyświetlona na komputerze, czyli strony skarżącej. Pismem z [...] kwietnia 2015 r. Fundacja [...] poinformowała Sąd, że Wielospecjalistyczny Szpital [...] udzielił żądanej informacji publicznej. Skarżąca podała, że Szpital odnalazł mail wraz z załącznikiem przesłany przez skarżącą. Jednocześnie wyjaśniła, że odnalezienie tego maila na obecnym etapie możliwe było po zapoznaniu się z ostatnim pismem procesowym skarżącej z [...] marca 2015 r. Konsekwencją tego Szpital udzielił skarżącej informacji publicznej poprzez wypełnienie przesłanej ankiety. Do pisma z [...] kwietnia 2015 r. skarżącą dołączyła odpowiedź Szpitala z [...] kwietnia 2015 r. wraz z wnioskiem o aktualizację danych do bazy szpitali położniczych [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a). Ich właściwość w powyższym zakresie dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99; OSP 2000, nr 6, poz. 87). Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia, gdy organ zobligowany jest udzielić informacji publicznej, a jej nie udziela i nie wydaje stosownej decyzji w przedmiocie udostępnienia informacji. W przypadku zaś, gdy informacja, o jaką ubiega się strona nie ma charakteru informacji publicznej, organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W art. 7, art. 13 i art. 14 u.d.i.p uregulowano sposób udostępnienia informacji publicznej, natomiast odmowa udostępnienia takiej informacji następuje w trybie art. 16 ust. 1 ustawy. Ustawa dopuszcza też stwierdzenie przez organ, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie zainteresowanego, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p – prawo do uzyskania informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wielospecjalistyczny Szpital [...] wykonując zadania publiczne, jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej z zakresu swojej właściwości. Tym samym, wniosek skarżącej powinien być rozpatrzony na podstawie przepisów u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie Szpital przyjął, że żądana informacja stanowi informację publiczną i usunął stan bezczynności po wniesieniu skargi do Sądu, gdyż pismem z [...] kwietnia 2015 r. udzielił skarżącej żądanych informacji. Nie budzi zatem wątpliwości, że bezczynność, będąca przedmiotem skargi przestała istnieć po wniesieniu skargi, gdyż udzielono informacji dopiero 13 kwietnia 2015 r. Postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej stało się więc bezprzedmiotowe i w związku z tym podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Umorzenie postępowania przed sądem następuje, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania. W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć, co do zasady, w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd. Wskazać tu należy, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Wobec powyższego pomimo, iż w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności (z korespondencji elektronicznej załączonej do pisma skarżącej z [...] marca 2015 r. wynika, że 8 lipca 2014 r. do Szpitala dotarła i została przeczytana wiadomość będąca monitem – ponagleniem, co oznacza, że organ powinien na nie zareagować), bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie organu do załatwienia tego wniosku, wobec czego Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie, Sąd ustalając, że w dniu wniesienia skargi bezczynność istniała i mając na uwadze wymóg sformułowany w zdaniu drugim art. 149 p.p.s.a oraz orzecznictwo sądów administracyjnych (por. postan. NSA z 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12; wyrok NSA z 4 stycznia 2013 r., I OSK 2325/12; postan. NSA z 31 stycznia 2013r., I OSK 86/13) – stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zachowanie Szpitala nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy u.d.i.p. Ponadto z załączonego do skargi wniosku z [...] kwietnia 2014 r. w formie poczty elektronicznej wynika, że wiadomość ta została wysłana do wielu adresatów. Nie ma natomiast potwierdzenia, że wiadomość ta dotarła do Szpitala i została przeczytana przez odbiorcę. Załączony wydruk z programu pocztowego wskazuje, że wiadomość ta została wysłana na adres [...]. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.