II SAB/Go 149/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi I. W. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie usunięcia wpisu w ewidencji kierujących pojazdami oddala skargę. Pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. I. W. (dalej: skarżąca), w oparciu o art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) oraz art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: Sąd) skargę na bezczynność Komendanta [...] Policji w [...] (dalej: KWP, organ), wskazując że organ ten nie podjął działań zmierzających do usunięcia naruszeń prawa materialnego w zakresie "bezpodstawnego zatrzymania uprawnień do kierowania pojazdami". Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że w dniu [...] sierpnia 2024 r. organ wnioskiem nr [...] zwrócił się do Starosty Powiatu [...] o skierowanie skarżącej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Dalej skarżąca wskazała, że Starostwo Powiatowe, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w dniu [...] września 2024 r., wydało postanowienie o zawieszeniu niniejszego postępowania. Postanowienie to - jak wyjaśniła skarżąca - oprócz skarżącej otrzymały Prokuratura Rejonowa w [...] oraz KWP. Wspomniane postanowienie nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron, przez co stało się prawomocne. Skarżąca wskazała ponadto, że wbrew prawomocnemu postanowieniu Starosty [...], w dniu [...] września 2024 r. o godzinie 9.25 funkcjonariusz policji z KPP w [...], wskazując jako przyczynę "wystawiony wniosek o sprawdzenie kwalifikacji, status [...] art. 135 PRD", wystawiła pokwitowanie zatrzymania dokumentu seria [...] numer [...] prawa jazdy kat. B, seria i numer dokumentu [...], numer blankietu [...]. Dodatkowo wbrew przepisom prawa (art.135 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 3; art. 135a ust. 1 pkt 1 lit. b-d oraz pkt.3 ustawy oraz art. 16a ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw) oraz sprzeciwom skarżącej, zakazała dalszej jazdy. Zdaniem skarżącej na podkreślenie zasługuje fakt, że funkcjonariuszka poinformowana została przez skarżącą o wydaniu przez Starostę [...] postanowienia zawieszającego postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Tego samego dnia do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej: CEPiK) organ kontroli ruchu drogowego - Policja wprowadził zmianę statusu dokumentu i wskazał, że dokument został "zatrzymany przez OKRD". Jednak tutaj jako przyczynę zatrzymania wskazano już zupełnie inną podstawę: "Przekroczony limit 24 punktów (art. 16a ustawy z dnia 9maja 2018 r. o zmianie ustawy prd oraz niektórych innych ustaw)". Skarżąca zaznaczyła, że pomimo jej licznych wniosków oraz wezwań kierowanych do KWP, do Komendanta Komendy Powiatowej Policji w [...], do Prokuratury Rejonowej w [...], żaden z organów nie usunął z CEPiK bezprawnego i bezpodstawnego zatrzymania uprawnień. Zatem już od ponad 2 miesięcy skarżąca odbywa karę zatrzymania uprawnień do kierowania pojazdami, której za wskazaną podstawę prawną - czy to art. 135 PRD, czy art. 16a ustawy z dnia maja 2018 r. o zmianie ustawy PRD oraz niektórych innych ustaw, nie przewidują żadne przepisy obowiązujące na terytorium RP. Tymczasem powyższe organy powinny prowadzić postępowania z poszanowaniem zasad sprawiedliwości i racjonalności, a korzystają jedynie z władzy dyskrecjonalnej w sposób nadmierny lub dowolny, bez uwzględnienia interesu skarżącego lub zasad proporcjonalności. Odpowiadając na skargę KWP wniósł o jej oddalenie. Organ potwierdził, że kierując się dyspozycją art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021r. poz.2328 oraz Dz. U. z 2022 poz.1002), wystąpił z wnioskiem do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącej. Podstawą wystąpienia z wnioskiem stanowiły informacje zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Prawomocny wyrok sądowy [...] z dnia [...] maja 2024 r., stanowił podstawę wpisów ostatecznych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W dniu [...] września 2024 r., [...] października 2024 r. oraz [...] listopada 2024 r. skarżąca złożyła wniosek w którym zawarła zdanie min. usunięcia punktów z ewidencji. W dniu [...] października 2024 r., [...] października 2024 r., oraz [...] listopada 2024 r. skarżącej udzielono odpowiedzi odmownej oraz wyjaśniono podstawy takiego stanowiska organu. KWP stwierdził, że zgodnie z § 4 pkt 3 cyt. rozporządzenia "Przed wydaniem prawomocnego rozstrzygnięcia sądu albo prawomocnego orzeczenia organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, wprowadza się do ewidencji wpis tymczasowy niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia. Jeżeli naruszenia dopuścił się kierujący posiadający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem, wpis tymczasowy zawiera również informację o liczbie punktów, które zostaną przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem albo orzeczeniem". Mając powyższe na uwadze, a przede wszystkim treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2024 r., sygn. akt [...], organ nie miał legitymacji prawnej do zadośćuczynieniu wezwaniu skarżącej wycofania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji. Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1897), "wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia prawomocnym rozstrzygnięciem sądu ..." Odnosząc się do załączonych pism, w tym postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2024 r., sygn. akt [...] o wznowieniu postępowania, KWP wskazał, że brak jest w nim jakiejkolwiek informacji o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi. Do czasu uchylenia wyroków, jeżeli takie rozstrzygnięcie Sądu zapadnie, wyroki są obwiązujące i wiążące wobec każdego organu. Niezależnie od powyższego organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji dotyczącej tego czy wyrok Sądu w spraw o sygn. akt: [...], dotyczący ukarania skarżącej, jest prawomocny. W odpowiedzi na pismo Sąd w dniu [...] października 2024 r. potwierdził, iż wyrok jest nadal prawomocny. W zakresie podnoszonym przez skarżącą nieważności wyroku wydanego przez "neosąd", KWP wskazał, że zgodnie z przepisami obowiązany jest respektować prawomocne wyroki (nakazy sądowe) dopóki nie zostaną wyeliminowane skutecznie z obrotu prawnego. Końcowo KWP zauważył, że nie zaszły także podstawy do uznania skargi za zasadną w kontekście odmowy dokonania czynności materialno-technicznej usunięcia wpisu do ewidencji prowadzonej przez organ z przyczyn podanych powyżej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Jednocześnie, podkreślenia wymaga, że to skarżący samodzielnie wyznacza granice danej sprawy w zależności od tego, co uczyni przedmiotem zaskarżenia. Takie określenie będzie dla sądu administracyjnego wiążące. Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza więc, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono natomiast, że sąd ten ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. W niniejszej sprawie nie tylko powołany w skardze art. 149 p.p.s.a. ale także jej treść wskazuje na to, że skarżąca wniosła skargę na bezczynność KWP w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie usunięcia wpisu w ewidencji kierujących pojazdami, dokonanego - zdaniem skarżącej - z naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Skarżąca wskazała bowiem, iż "... do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców organ kontroli ruchu drogowego - Policja wprowadził zmianę statusu dokumentu i wskazał, że dokument został zatrzymany przez OKRD. Jednak tutaj jako przyczynę zatrzymania wskazano już zupełnie inną podstawę "Przekroczony limit 24 punktów (art. 16a ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy prd oraz niektórych innych ustaw)". Skarżąca zaznaczyła, że pomimo jej licznych wniosków oraz wezwań kierowanych do KWP organ ten nie usunął z CEPiK bezprawnego i bezpodstawnego zatrzymania uprawnień. Powyższe potwierdzają także akta administracyjne przesłane wraz odpowiedzią na skargę przez organ. Z pisma skarżącej z dnia [...] października 2024 r. wynika bowiem, że skarżąca wezwała "Komendanta [...] Policji w [...] do natychmiastowego usunięcia naruszeń prawa w zakresie wpisu dokonanego w ewidencji punktów karnych kierujących oraz będącego konsekwencją umieszczenia w ewidencji punktów karnych kierowców wpisu stałego dokonanego przez KWP w [...] bezprawnego zatrzymania dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdem". Także w piśmie z dnia [...] listopada 2024 r. oraz w piśmie z dnia [...] listopada 2024 r., skierowanych do KWP, skarżąca wezwała KWP do "bezzwłocznego usunięcia naruszeń prawa w zakresie danych umieszczonych w elektronicznej Centralnej Ewidencji Kierowców". W reakcji na ww. pisma skarżącej KWP - jak wynika z przekazanych Sądowi akt administracyjnych - pismem z dnia [...] października 2024 r., nr [...] - poinformował skarżącą, że w odniesieniu do wpisów w ewidencji kierujących ustalono, że podstawą dokonania wpisu ostatecznego (o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego) w przedmiocie przypisania skarżącej łącznie 31 punktów karnych był prawomocny wyrok Sądu Rejowego w [...] z dnia [...] maja 2024 r., sygn. [...]. W związku z faktem przekroczenia limitu 24 punktów, wystąpiono z wnioskiem do Starostwa Powiatowego w [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. KWP zaznaczył, że ww. decyzja Sądu jest wiążąca dla Policji, wobec powyższego brak jest podstaw do usunięcia z ewidencji kierujących wpisu ostatecznego w zakresie przypisanych punktów karnych. Zdaniem Sądu, skarga oraz wskazane wyżej pisma skarżącej kierowane do KWP nie pozostawiają żadnych wątpliwości jeżeli chodzi o granice skargi - zostały one wyznaczone m.in. przez prawną formę działania administracji czyli w tym wypadku odpowiedź na wniosek o skorygowanie wpisu punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (pismo KWP z dnia [...] października 2024 r., nr [...]). Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie przeprowadzając w zasadzie odrębnego postępowania dowodowego w tej sprawie (por. art. 106 p.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy ten organ, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej powinien zobowiązać organ do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. art. 149 § 1 p.p.s.a.). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był zobowiązany. Poza zakresem kontroli sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających zgłoszone żądanie. Mówiąc inaczej, sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13, orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że wniosek skarżącej spowodował powstanie po stronie KWP obowiązku ustosunkowania się do jego treści. Z momentem, w którym organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2024 r., przestał być w bezczynności w przedmiocie usunięcia z ewidencji kierujących wpisu ostatecznego w zakresie przypisanych punktów karnych. Wobec udzielonej skarżącej odpowiedzi nie można twierdzić, że organ milczy w sprawie stanowiącej przedmiot skargi. Skarżącej została udzielona odpowiedź, która choć jest negatywna, bo wyrażająca odmowę skorygowania wpisów w ewidencji kierowców, to jednak realizuje obowiązek organu podjęcia przewidzianych przez obowiązujące prawo działań. Należy w tym miejscu wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie się przyjmuje, że pismo organu Policji, będące odpowiedzią na wniosek o skorygowanie wpisu punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegającą kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r., I OSK 1413/11; wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13; postanowienie NSA z dnia 3 września 2014 r., I OSK 1968/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2024 r., III SA/Po 865/23; CBOSA). Podsumowując, wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność KWP jest nieuzasadniona, bowiem w dacie jej wniesienia KWP nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku w przedmiocie usunięcia z ewidencji kierujących wpisu ostatecznego w zakresie przypisanych punktów karnych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.