II SAB/Go 185/21

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-03-09

Skład orzekający: Jarosław Piątek, Grażyna Staniszewska, Kamila Karwatowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci harmonogramu zajęć sportowych dla osadzonych?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dyrektora Zakładu Karnego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając jednocześnie, że dopuścił się on bezczynności, która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Harmonogram zajęć sportowych dla osadzonych został uznany za informację publiczną, a nie dokument wewnętrzny organu.
Stan faktyczny
Skarżący R.A. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego o udostępnienie harmonogramu zajęć sportowych dla osadzonych. Dyrektor odmówił, uznając dokument za wewnętrzny. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do udostępnienia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i grzywny. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Dyrektora Zakładu Karnego do rozpoznania wniosku R.A. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stwierdzono, że Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi R.A. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zakładu Karnego do rozpoznania wniosku R.A. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Dyrektor Zakładu Karnego dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – adwokat M. Z-T. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r. R.A. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego o udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii dokumentacji w postaci harmonogramu zajęć sportowych (siłownia i boisko) dla osadzonych z oddziału XI pawilon ,,H" za okres od [...] do [...] stycznia 2021 r., czyli dokumentu zatwierdzonego m.in. przez Dyrektora Zakładu Karnego. W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. Dyrektor Zakładu Karnego poinformował skarżącego, iż żądany dokument nie stanowi informacji publicznej, gdyż jest to dokument wewnętrzny organu mający walor wyłącznie organizacyjny oraz porządkowy. Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. R.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w zakresie udostępnienia informacji publicznej objętej m.in. wnioskiem z dnia [...] stycznia 2021 r., zarzucając naruszenie przepisów normujących dostęp do informacji publicznej oraz wnosząc o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o wymierzenie organowi grzywny, o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, a także o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto organ podniósł, że skarżący, jako osoba niezadowolona z decyzji Komisji Penitencjarnej Zakładu Karnego, wnosząc liczne pisma o udzielenie mu żądanych informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, chce jedynie zaspokoić swoje indywidualne, prywatne potrzeby. W ocenie Dyrektora działanie strony stanowi nadużycie prawa do uzyskania informacji publicznej, bowiem zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej pojawia się w kontekście 1. wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów administracji (do swoistego pieniactwa z wykorzystaniem prawa do informacji). 2. wykorzystania dla celów gospodarczych, zawodowych lub na potrzeby prowadzenia indywidualnych sporów prawnych, 3. wykorzystania dla szykanowania osób piastujących funkcje publiczne, do pozyskiwania informacji o tych osobach nie w celu społecznej kontroli, lecz dla prowadzenia sporów osobistych, zaspokojenia prywatnych animozji. Zarządzeniem z dnia 23 września 2021 r. skargi R.A. zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. zostały rozdzielone w ten sposób, iż przedmiot rozpoznania w sprawie niniejszej stanowi skarga na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem datowanym na [...] stycznia 2021 r., natomiast skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z pozostałymi wnioskami wymienionymi w tym piśmie będą podlegać odrębnemu rozpoznaniu. Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącego wyznaczony w ramach prawa pomocy na podstawie postanowienia z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt II SPP/Go 97/21, podtrzymał dotychczasowego stanowisko skarżącego. W ocenie pełnomocnika skarżącego informacje, których udostępnienia domaga się skarżący stanowią informację publiczną, gdyż według definicji ustawowej tego pojęcia należy je interpretować szeroko, a ponadto dokumenty te były i są przez organ wykorzystywane, stosowane i gromadzone w toku pełnienia przez niego funkcji publicznej. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych, oświadczając, iż opłaty te nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a.). W przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany, może dokonać następujących działań: udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej; poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; może również odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3. Przy czym działań tych należy dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z omawianej ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Jednocześnie w tym miejscu należy wyjaśnić, że prawo do informacji publicznej, nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 5 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2019 r., I OSK 2685/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że nie jest rolą sądu administracyjnego, w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nakazanie adresatowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek. To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie. Sąd, bada jedynie, czy zachowanie adresata wniosku może być uznane za jego załatwienie - poprzez udzielenie całości wnioskowanej informacji, poprzez powiadomienie pismem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, względnie poprzez udzielenie odpowiedzi o braku posiadania żądanej informacji z podaniem tego przyczyny. W przypadku, gdy zachowanie adresata wniosku odpowiada któremuś z rodzajów wymienionych zachowań, oddala skargę. W przypadku odpowiedzi negatywnej – zobowiązuje adresata wniosku do jego załatwienia, nie wskazując w jaki sposób ma to zostać dokonane (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., I OSK 1111/18, CBOSA). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi R.A. uczynił bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii czy Dyrektor ZK jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, należy wskazać, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są m. in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. W myśl art. 1 u.s.w. Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna – stosownie do art. 2 ust.1 u.s.w. - realizuje na zasadach określonych ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53 i 472) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Art. 7 pkt 3 u.s.w. stanowi, że organem Służby Więziennej jest min. dyrektor zakładu karnego. Zarazem, art. 8 ust. 1 pkt 3 u.s.w. stanowi, że jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m.in. zakłady karne. Z art. 6 u.s.w. wynika natomiast, że koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.s.w. zakładem karnym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora zakładu karnego należy w szczególności realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). Powyższe uregulowania prawne prowadzą do wniosku, że dyrektor zakładu karnego, jako jeden z organów Służby Więziennej, czyli formacji powołanej do realizacji zadań publicznych ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Następnie dokonując oceny charakteru informacji objętej wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2021 r. najpierw wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). W u.d.i.p. wśród przykładowych informacji publicznych wskazano m.in. informacje o organizacji oraz przedmiocie działalności i kompetencjach organów władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.d.i.p.), a także o zasadach funkcjonowania takich podmiotów, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.). Nadto informacją publiczną są dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). W orzecznictwie podkreśla się również, iż informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej. Jednocześnie akcentuje się powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (wyroki: NSA z dnia 31 maja 2004 r., OSK 205/04, WSA w Warszawie: z 28 stycznia 2009 r., II SA/Wa 1542/08, z dnia 12 października 2010 r., II SA/Wa 933/10, z 10 listopada 2010 r., II SAB/Wa 117/09). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało uznać, iż i dokumentacja w postaci harmonogramu zajęć sportowych (siłownia i boisko) dla osadzonych z oddziału XI pawilon ,,H" za okres od [...] do [...] stycznia 2021 r.), jako że w swej treści zawiera informacje publiczne we wspomnianym powyżej rozumieniu, podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Informację publiczną stanowi bowiem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Na pojęcie sprawy publicznej, o której ma być udzielona informacja publiczna, składa się przede wszystkim charakter publiczny zadań wykonywanych przez określony podmiot. Tam zatem, gdzie występuje aktywność organów publicznych nawet jedynie w ich funkcjonalnym znaczeniu, mamy do czynienia z informacją publiczną (por. wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14). Zauważyć należy, iż harmonogram (grafik) zajęć sportowych, o którym mowa we wniosku skarżącego z [...] stycznia 2021 r., stanowi dokument sporządzany na podstawie zarządzenia Nr 19/16 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 14 kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych oraz oddziałów penitencjarnych (dalej jako zarządzenie Nr 19/16), które wydane zostało na podstawie art. 249a pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy. Zarządzenie Nr 19/16 określa m.in. zasady prowadzenia i organizacji zajęć kulturalno-oświatowych z zakresu wychowania fizycznego i sportu oraz druki, wzory i rejestry stosowane w pracy penitencjarnej i terapeutycznej. Zgodnie z treścią § 10 cyt. Zarządzenia zajęcia kulturalno-oświatowe oraz z zakresu wychowania fizycznego i sportu, realizowane są na podstawie tygodniowego planu zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych (ust. 1). Zajęcia prowadzone w świetlicach, halach sportowych, boiskach oraz innych pomieszczeniach, realizowane są na podstawie grafiku, w godzinach określonych w porządku wewnętrznym (ust. 3). Plan oraz grafik, o których mowa w ust. 1 i 3 zatwierdza dyrektor (ust. 4). Plan zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych podaje się do wiadomości osadzonym w oddziałach mieszkalnych (ust. 5). Z kolei według brzmienia § 113 ust. 1 Zarządzenia Nr 19/16 wzór planu zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych stanowi załącznik nr 25 do zarządzenia (pkt 25), a wzór grafiku zajęć organizowanych w świetlicach, halach sportowych, boiskach oraz innych pomieszczeniach stanowi załącznik nr 26 do zarządzenia (pkt 26). Mając powyższe na uwadze nie ulega zatem wątpliwości, iż dokumenty, których udostępnienia domaga się skarżący należą do kategorii dokumentów wymienionych w przytoczonym powyżej zarządzeniu z 14 kwietnia 2016 r. Dokumenty, o których mowa stanowią informację publiczną, nie zaś jak wskazał organ dokument wewnętrzny. Dokument ten wytworzony jest przez skarżony organ i jest związany z funkcjonowaniem zakładu karnego, z wydatkowaniem środków publicznych oraz z realizacją zadań o charakterze publicznym przez Dyrektora Zakładu Karnego, a organ jako jego wytwórca tego dokumentu jest w jego posiadaniu. Podkreślić ponadto należy, iż dokumenty wewnętrzne służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk, mogą określać zasady działania w określonych sytuacjach, mogą też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu (por. wyroki NSA: z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10; z 7 października 2015 r., I OSK 1883/14; wyrok TK z dnia 13 listopada 2013 r., P 25/12, OTK-A 2013, nr 8, poz. 122). Cechą dokumentów wewnętrznych jest to, że zostają wytworzone tylko na potrzeby podmiotu, który je wytworzył i nie przedstawiają jego stanowiska na zewnątrz, nie zostają bezpośrednio wykorzystane w szeroko rozumianym procesie decyzyjnym (por. P. Szustakiewicz, Problemy dostępu do informacji publicznej na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, Samorząd Terytorialny z 2015 r., nr 4, s. 62; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, op.cit, s. 24, 206–208; wyrok NSA z 17 listopada 2016 r., I OSK 1139/15). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w przywołanym wyżej orzeczeniu "z szerokiego zakresu przedmiotowego informacji publicznej wyłączeniu podlegają jednak treści zawarte w dokumentach wewnętrznych, rozumiane jako informacje o charakterze roboczym (zapiski, notatki), które zostały utrwalone w formie tradycyjnej lub elektronicznej i stanowią pewien proces myślowy, proces rozważań, etap wypracowywania finalnej koncepcji, przyjęcia ostatecznego stanowiska przez pojedynczego pracownika lub zespół. W ich przypadku można bowiem mówić o pewnym stadium na drodze do wytworzenia informacji publicznej. (...) Nie są jednak wyrazem stanowiska organu, wobec czego nie stanowią informacji publicznej". Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Dyrektora Zakładu Karnego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej (pkt I sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd stwierdził, iż bezczynność organu nie była jednak rażąca (pkt II sentencji wyroku). Należy podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., I OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14, wyrok WSA w Łodzi z 11 stycznia 2018 r., II SAB/Łd 209/17, CBOSA). W ocenie Sądu, nierozpatrzenie wniosku skarżącego w sposób niezgodny z przepisami u.d.i.p., nie jest zachowaniem godzącym w ład demokratycznego państwa prawa. Działania organu nie mają charakteru celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw uzasadniających wymierzenie organowi grzywny (art. 149 § 2 p.p.s.a.), jak również uwzględnienia żądania zasądzenia kosztów postępowania (skarżący nie poniósł kosztów postępowania – art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.) i dlatego skarga w tej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona (pkt III sentencji wyroku). Przyznając na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu dla strony skarżącej wynagrodzenie (pkt IV sentencji wyroku) Sąd miał na uwadze art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 18).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło