II SAB/Łd 209/17

Dnia 11 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi S. M. i U. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie prawidłowości wybudowania i użytkowania przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. odrzuca skargę S. M. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu; 3. umarza postępowanie U. Z. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu; 4. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 5. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących S. M. i U. Z. sumy pieniężne w wysokości po 1000 (jeden tysiąc) złotych; 6. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. i U. Z. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS Pismem z dnia [...] S. M. i U. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie prawidłowości wybudowania i użytkowania przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego położonego w B., przy ul. A 25, tj. sprawy załatwianej przez organ administracji przez 3,5 roku, wszczętej wnioskiem z dnia [...], domagając się: pkt 1 – stwierdzenia, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 2 - wymierzenia organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości uwzględniającej stopień bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; pkt 3 - przyznania w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej U. Z. sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł; pkt 4 - przyznania w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego S. M. sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł; pkt 5 - zasądzenia w trybie art. 200 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego. W jej uzasadnieniu autorzy skargi stwierdzili, że wniosek o wszczęcie postępowania datowany jest na dzień [...]. Następnie zaś wskazali, że wyrokiem z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 118/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi S. M., zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nałożył także na organ grzywnę w wysokości 1000 zł. Z uwagi na niewykonanie powyższego orzeczenia, WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 1058/15 wymierzył organowi grzywnę. Następnie zaś wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r. sygn. II SA/Łd 969/16 WSA w Łodzi ponownie wymierzył PINB grzywnę za niewykonanie wyroku w wysokości 2000 zł, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i przyznał na rzecz skarżącego kwotę 700 zł. Na skutek połączonych przez sąd do wspólnego rozpoznania skarg skarżących, WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 14 października 2016 r. sygn. akt II SAB/Łd 210/16 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 zł, przyznał skarżącym sumy pieniężne po 1000 zł i stwierdził rażący charakter bezczynności i przewlekłości. W dalszej kolejności skarżący wskazali, że pismem z dnia [...]. PINB wystąpił do gestora sieci oraz do Starostwa Powiatowego w [...] o udzielenie informacji. Następnie po upływie kolejnych 3 miesięcy bezczynności, organ wydał w dniu [...] postanowienie dowodowe nr [...], zakreślając termin wykonania obowiązku do dnia 28 kwietnia 2017 r. W dniu 28 kwietnia 2017 r. organ przyjął żądaną ekspertyzę i od tej pory nie podjął żadnych działań w sprawie. W zaistniałej sytuacji skarżący w dniu [...] w trybie art. 37 k.p.a. wnieśli zażalenia na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB. W ocenie skarżących organ prowadzi postępowanie pozornie od maja 2014 r., pozostając przez rozległe okresy czasu w zupełnej bezczynności. Podejmowane w sprawie czynności były sporadyczne, pozorne, zawsze na skutek wnoszonych przez skarżących środków zaskarżenia bezczynności, tudzież przewlekłości czy niewykonania wyroku. Okresy, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne, a nawet ponad roczne. Nie ulega więc wątpliwości, że PINB w [...] uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej, która by w rozumieniu art. 104 k.p.a. rozstrzygała sprawę co do jej istoty. Takie zachowanie organu pozbawia skarżących możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi już w konstytucyjne wolności oraz prawa człowieka i obywatela. PINB w sposób świadomy, celowy i zamierzony nie stosuje się do prawa, nie wykonuje wyroków sądowych zapadłych w przedmiocie bezczynności, przewlekłości i niewykonania wyroku. Odpowiadając na skargę PINB w [...] wniósł o jej odrzucenie. Następnie wyjaśnił, że w dniu [...] S. M. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wybudowania, oddania do użytkowania i użytkowania przyłączy wodociągowego i kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego, położonego przy ul. A 25 w B. Pismem z dnia [...] znak: PINB.[...] organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, w powyższej sprawie. Następnie zaś ustalił, że Starosta [...] nie wydał decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nie przyjął zgłoszenia dla przedmiotowej inwestycji i nie posiada dokumentacji technicznej dla w/w zamierzenia inwestycyjnego. Umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków została zawarta 29 maja 1992 r. Na podstawie posiadanej przez "A" dokumentacji ustalono, że budowa przyłącza wod-kan. przypada na początek lat 80. Budowa powyższych wewnętrznych instalacji (doziemnych) została wykonana w warunkach samowoli budowlanej w latach 80 ubiegłego wieku przez D. J. i R. J. Wobec poczynionych ustaleń PINB postanowieniami z dnia [...] nr [...] nałożył na inwestorów obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej prawidłowości budowy wewnętrznej instalacji wodociągowej (doziemnej); nr [...] nałożył na inwestorów obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej prawidłowości budowy wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej (doziemnej), do budynku zlokalizowanego w B. przy ul. A 25 - w terminie do dnia 28 kwietnia 2017 r. Przy piśmie z dnia [...] R. J. oraz D. J. przedłożyli kserokopię "Umowy o nieodpłatnym nabyciu na mienie komunalne przyłącza wodociągowego" z dnia 10 grudnia 2013 r. oraz "Protokół z przeglądu technicznego w terenie" z dnia 15 listopada 2013 r. Z uzyskanych dokumentów wynika, iż przedmiotowe przyłącze w całości zlokalizowane jest na działce inwestorów. Instalację wykonano zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, została poddana próbie szczelności, w wyniku której uzyskano pozytywny wynik. Instalacja jest sprawna technicznie, nie powoduje zagrożenia i nadaje się do dalszej eksploatacji. W dalszej kolejności PINB zwrócił uwagę na brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 27 i art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) – dalej w skrócie "P.b.", a następnie stwierdził, że rolą każdego organu administracji publicznej w postępowaniu jest bieżące i stałe weryfikowanie kręgu stron na każdym etapie postępowania administracyjnego. W wyniku ponownej analizy akt sprawy za strony niniejszego postępowania uznano jedynie właścicieli w/w działki: R. J. oraz D. J. Dalej PINB zwrócił uwagę na brzmienie art. 61 § 1 k.p.a. i wyjaśnił, że uwzględniając policyjny charakter czynności organów nadzoru budowlanego, podejmowanych dla ochrony interesu publicznego, postępowanie tych organów wszczynane jest wyłącznie z urzędu. Przedstawiane organom nadzoru budowlanego żądania wszczęcia postępowania nie mają w związku z tym decydującego znaczenia dla określenia zakresu postępowania, które powinny prowadzić. Organ nadzoru budowlanego nie jest związany granicami żądania. Jednocześnie PINB zauważył, że przepis art. 28 k.p.a. musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, zawartymi w przepisach szczególnych, które w sprawie legalności wybudowania i użytkowania wewnętrznej instalacji wodociągowej (doziemnej) do przedmiotowego budynku należy odnieść do Prawa budowlanego. W powyższej sprawie takim przepisem jest art. 28 ust. 2 P.b. Zawęża on krąg osób, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 P.b. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie określa odległości przyłączy oraz instalacji wewnętrznych (doziemnych) wodociągowych i kanalizacyjnych od granicy sąsiednich nieruchomości. Przedmiotowe obiekty w całości zlokalizowane są na dz. nr ewid. 454, stanowiącej własność R. J. oraz D. J. i w żaden sposób nie ograniczają sposobu zagospodarowania nieruchomości skarżących, co dałoby podstawę do uznania ich za strony postępowania. Dodatkowo PINB podkreślił, że źródłem interesu prawnego mogą być również normy o charakterze materialnoprawnym spoza prawa budowlanego, w szczególności interes prawny może wynikać z norm prawa cywilnego, z przepisów tzw. prawa sąsiedzkiego. Powyższe potwierdza zasada określona w art. 5 ust 1 pkt 9 P.b. Niedopuszczalne są bowiem bezpośrednie ingerencje w wykonywanie prawa własności przez właściciela, określane w literaturze jako tzw. immisje bezpośrednie. W omawianej sprawie żaden z powyższych przypadków nie występuje. Dlatego też w tej sprawie, w ocenie organu, zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę PINB w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania i użytkowania wewnętrznej instalacji wodociągowej (doziemnej), zaś decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania i użytkowania wewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej (doziemnej) do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. A 25 w B, na dz. nr ewid. 454, obr. [...] miasto B. Przy pismach z dnia [...] S. M. i U. Z. zostali poinformowani, iż w wyniku ponownej weryfikacji kręgu stron postępowania ustalono, że nie przysługuje im status strony i nie będą informowani o rozstrzygnięciach podjętych w powyższych sprawach. Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. skarżący poparli skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn.zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje ona również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). Dopiero po wyczerpaniu trybu z art. 37 k.p.a. strona może wnieść skutecznie skargę. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący w dniu [...]. złożyli do organu wyższego stopnia pisma w ww. trybie, a następnie w dniu [...] wywiedli skargę do tutejszego sądu. Kwestia dopuszczalności skargi jest wobec tego niesporna. Dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy niniejszej przypomnieć trzeba, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć prowadzenie sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70 – 71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide J.Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B.Adamiak, J.Borkowskiego, Warszawa 2012, str. 239). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (publ.cbois) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż postępowanie w przedmiocie prawidłowości wybudowania i użytkowania przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego, położonego przy ul. A 25 w B., dz. nr ewid. 454, obręb [...] B. prowadzone było w sposób przewlekły, opieszale, nieskutecznie i niesprawnie, co potwierdza analiza akt i czynności podejmowanych w sprawie przez organ. W przekonaniu sądu przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest niewątpliwie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Olsztynie z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt II SAB/Ol 31/16; Łodzi z dnia 14 października 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 137/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15 - dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organ wprawdzie dokonał pewnych czynności, jednakże zostały one podjęte z oczywistym przekroczeniem terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Znamienny jest przy tym fakt, że wniosek S. M. o wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie wpłynął do organu dnia [...], a organ pomimo zapadłych w sprawie licznych orzeczeń sądowych, dopiero po wniesieniu kolejnej skargi przez S. M. i U. Z., wydał w dniu [...] decyzję umarzającą postępowanie w sprawie legalności wybudowania i użytkowania wewnętrznej instalacji wodociągowej, natomiast w dniu [...] wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie legalności wybudowania i użytkowania wewnętrznej instalacji kanalizacji sanitarnej. Sytuacja, z jaką mieliśmy do czynienia w sprawie niniejszej, nie zasługuje na aprobatę w demokratycznym państwie prawa, zwłaszcza, że organ z mocy ustawy jest zobligowany do przestrzegania przepisów obowiązującego prawa i takiego zorganizowania prowadzonego postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, niezależnie od kwestii związanych z funkcjonowaniem danego organu administracji publicznej. Z podanych wyżej powodów sąd w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W punkcie drugim wyroku sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., odrzucił skargę S. M. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Oznacza to, że odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której ze względu na tożsamość podmiotową (tożsamość stron) oraz tożsamość przedmiotową (tożsamość sprawy) wydany został prawomocny wyrok (A. Kabat, Skarga, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2009 r.). Powyższa przesłanka na gruncie rozpoznawanej sprawy zaistniała w stosunku do skarżącego S. M. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu, ponieważ wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 815/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył PINB w [...] grzywnę za niewykonanie wyroku tutejszego sądu z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 118/15 (w tej samej sprawie administracyjnej) w kwocie 2000 zł i - co ważne z punktu widzenia przedmiotowej sprawy - stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W kontrolowanej sprawie we wskazanym wyżej zakresie występuje zatem tożsamość przedmiotowa i podmiotowa. Z tych względów ponowne żądanie S. M. stwierdzenia bezczynności organu, jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu. W punkcie trzecim wyroku sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie U. Z. w zakresie żądania stwierdzenia bezczynności organu. Na gruncie rozpoznawanej sprawy wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania w omówionym wyżej zakresie, wobec stwierdzenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywołanym powyżej wyrokiem sygn. akt II SA/Łd 815/17. Zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 2798/15 - LEX nr 2261496). W punkcie czwartym wyroku sąd na podstawie art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł, natomiast w punkcie piątym wyroku przyznał od organu dla każdego ze skarżących sumy pieniężne w kwotach po 1000 zł, nie znajdując przy tym podstaw do uwzględnienia żądania przyznania sum pieniężnych w większym rozmiarze. Wysokość orzeczonej grzywny jest - w przekonaniu sądu - adekwatna do stopnia uchybień organu w przedmiotowej sprawie, będzie również przeciwdziałać opieszałemu prowadzeniu kolejnych spraw. Powinna ona zmobilizować organ do przestrzegania przepisów obowiązującego prawa i sprawnego prowadzenia każdego postępowania administracyjnego. Przy miarkowaniu grzywny w sprawie niniejszej sąd miał również na uwadze fakt wymierzenia grzywny organowi w kwocie 2000 zł mocą wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 815/17 dotyczącego bezczynności w tej samej sprawie administracyjnej oraz okoliczność wydania przez PINB decyzji administracyjnych po wniesieniu skargi przez S. M. i U. Z. Natomiast kwota zasądzonych od organu na rzecz skarżących sum pieniężnych stanowi zadośćuczynienie adekwatne do czasu trwania postępowania. W punkcie szóstym wyroku sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzekł o kosztach postępowania sądowego należnych od organu na rzecz skarżących solidarnie. Na zasądzoną kwotę 100 zł składa się równowartość uiszczonego solidarnie wpisu sądowego od skargi. M.K.