II SAB/Go 22/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-04-03
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Burmistrz dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej rozbicia sprzedaży wody na grupy odbiorców, wydatków na infrastrukturę oraz raportów z incydentów. Jednakże, stwierdzono, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku w określonych punktach w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku.Stan faktyczny
Stowarzyszenie L. złożyło wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej rozbioru wody, sprzedaży wody i odbioru ścieków, inwestycji w infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną oraz strat w sieciach za lata 2021-2023. Organ poinformował o przedłużeniu terminu odpowiedzi, a następnie udzielił częściowej odpowiedzi, wskazując na brak niektórych dokumentów i niepełne dane. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku w określonych punktach w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, stwierdził, że Burmistrz dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałym zakresie skargę oddalił i zasądził od Burmistrza na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia L. w [...] na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuję Burmistrza [...] do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia L. w [...] z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie ilości wody sprzedanej w [...] w latach 2021, 2022, 2023 przedsiębiorstwom z podziałem na poszczególne grupy odbiorców (pkt 2.2), przesłania innego dokumentu zawierającego informacje o wydatkach na modernizację, budowę i rozbudowę infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, w tym: zakupu pomp, stacji uzdatniania wody, budowy nowych odcinków sieci, pompowni, kosztów działań związanych wykrywaniem i usuwaniem nieszczelności w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej (pkt 4), przesłania raportów, notatek, protokołów służbowych z wymienionych w pkt 6 incydentów – w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że Burmistrz [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie skargę oddala; IV. zasadza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia L. w [...] kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
W dniu [...] grudnia 2024 r. Stowarzyszenie L. z siedzibą w [...] złożyło za pośrednictwem poczty elektronicznej ([...]) do Urzędu Miasta i Gminy w [...] na adres [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznych miasta [...] za lata 2021, 2022, 2023 dotyczących:
"Rozbioru wody w sieci wodociągowej:
1. Informacje, na jakie cele przeznaczana jest sprzedawana woda w latach 2021, 2022 i 2023, z podziałem na:
1.1. Cele własne gminy, w tym płukanie sieci wodociągowej, cele technologiczne, itp. Wnioskuje o ilość zużytej wody oraz koszt na każdy wskazany rok.
1.2. Sprzedaż dla zakładów przemysłowych. Wnioskuje o ilość sprzedanej wody oraz koszt na każdy wskazany rok.
1.3. Sprzedaż dla gospodarstw domowych. Wnioskuje o ilość sprzedanej wody oraz koszt na każdy wskazany rok.
1.4. Sprzedaż wody bezpowrotnej dla gospodarstw domowych według podliczników na cele ogrodowe. Wnioskuje o ilość sprzedanej wody oraz koszt na każdy wskazany rok.
1.5. Ilość wody przeznaczonej wyłącznie na podlewanie zieleni miejskiej, cmentarz oraz mycie ulic i placów. Wnioskuje o ilość sprzedanej wody oraz koszt na każdy wskazany rok.
Sprzedaż wody i odbiór ścieków:
2. Ilość wody sprzedanej w [...] w latach 2021, 2022 i 2023,
2.1 odbiorcom indywidualnym oraz
2.2 przedsiębiorstwom z podziałem na poszczególne grupy odbiorców.
2.3 Całkowita suma sprzedanej wody w latach 2021, 2022 i 2023 w [...]
3. Ilość ścieków odebranych w oczyszczalni ścieków w latach 2021, 2022 i 2023.
4.1 Informacja o ilość ścieków bytowych
4.2 ilość ścieków przemysłowych
4.3 ilość ścieków nie mieszczących się w określeniu ścieków bytowych oraz przemysłowych
Inwestycje w infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną:
4. Wnioskuje o przesłanie Wieloletniego Planu Inwestycyjnego lub innego dokumentu zawierającego informacje o wydatkach na modernizację, budowę
i rozbudowę infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej w tym;
4.1. Zakup pomp, stacji uzdatniania wody, budowa nowych odcinków sieci, pompowni.
4.2. Koszty działań związanych z wykrywaniem i usuwaniem nieszczelności
w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
Straty w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej:
5. Szacowana ilość strat wody w sieci wodociągowej w latach 2021, 2022
i 2023 (w m3 i jako procent całkowitej ilości wody dostarczonej).
6. Informacje o zidentyfikowanych źródłach strat w sieci wodociągowej
i kanalizacyjnej (np. wycieki, awarie, infiltracja wód gruntowych). Wnioskuje o przesłanie raportów/notatek/protokołów służbowych z wymienionych incydentów."
Stowarzyszenie wniosło o udostępnienie powyższych informacji w formie elektronicznej na adres e-mail: [...].
Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] (dalej Kierownik ZGK) w odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] grudnia 2024 r. przesłanym na adres [...], powołując się na art. 13 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej u.d.i.p.), poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź na pytanie zostanie udzielona w terminie do [...] stycznia 2025 r. ze względu na dużą ilość przetwarzanych dokumentów.
W dniu 31 stycznia 2025 r. Kierownik ZGK przesłał na adres email [...] odpowiedź zgodnie z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2024 r., wskazując dla każdej z pozycji pytań od 1- 3 i 5 odpowiednio wartości ilościowe lub kwotowe za każdy żądany rok, przy czym w odniesieniu do pkt 2.2 nie podał żądanych danych z rozbiciem na poszczególne grupy odbiorców. Jeśli chodzi o pkt 4 wskazano w odpowiedzi jedynie, że ZGK nie posiada wieloletniego planu inwestycyjnego. W zakresie odpowiedzi na pytanie z pkt 6 organ podał, iż zidentyfikowane straty wody na sieci wodociągowej polegały na uszkodzeniach rurociągów sieci wodociągowych; awariach przyłączy wodociągowych; awariach armatury wodociągowej, w tym zasuw, łączników; wymianie uszkodzonych wodomierzy; wymianie uszkodzonych hydrantów p.poż; nie zarejestrowano natomiast uszkodzeń sieci kanalizacyjnej. Zaznaczono ponadto, iż organ nie jest w posiadaniu raportów, notatek, protokołów służbowych z wymienionych incydentów.
Stowarzyszenie L. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem organu skargę na bezczynność Burmistrza [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając mu brak odpowiedzi na wniosek z dnia [...] grudnia 2024 r. dotyczący informacji o rozbiorze wody w sieci wodociągowej, sprzedaży wody i odbioru ścieków, inwestycji w infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną oraz strat w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w latach 2021-2023. Mimo bowiem upływu ustawowego terminu organ nie udostępnił żądanych informacji, ani nie przedstawił formalnego uzasadnienia przedłużenia terminu odpowiedzi, Stowarzyszenie zarzuciło Burmistrzowi naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych
w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującym swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, przez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu,
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji, przez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, przez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku
o udostępnienie informacji.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów Stowarzyszenie wniosło
o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie od organu na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie przywołało treść wniosku zawierającą zakres żądania udostępnienia informacji publicznej. Podkreśliło, iż w piśmie z dnia [...] grudnia 2024 r. zawnioskowało o udostępnienie informacji w formie elektronicznej na adres email: [...]. Wskazało, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ był zobowiązany do udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. Zarzuciło, że organ nie udzielił żadnej odpowiedzi, co stanowi przejaw jego bezczynności. Stowarzyszenie przywołało pismo z dnia [...] grudnia 2024 r., wysłane na adres e-mail [...], w którym Kierownik ZGK poinformował, że odpowiedzi udzieli do dnia [...] stycznia 2025 r. Zdaniem skarżącego podmiot zobowiązany powinien w tym terminie powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz wskazać nowy termin, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Zdaniem Stowarzyszenia organ nie przedstawił formalnego uzasadnienia przyczyn przedłużenia terminu, co stanowi naruszenie obowiązujących przepisów. Organ pozostaje w stanie bezczynności, bowiem do dnia [...] lutego 2025 r. skarżące Stowarzyszenie nie otrzymało odpowiedzi od organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek został zarejestrowany w dzienniku korespondencji pod numerem [...]
i zadekretowany do realizacji przez Kierownika ZGK, gdyż to tenże Zakład jest dysponentem wnioskowanych informacji publicznych. W dniu [...] grudnia 2024 r. pismem nr [...] Kierownik ZGK powiadomił wnioskodawcę o powodach opóźnienia i wskazał nowy termin udostępnienia informacji. Powyższe pismo zostało przesłane mailowo na adres [...]. Natomiast w dniu [...] stycznia 2025 r. Kierownik ZGK wysłał mailowo opisaną powyżej odpowiedź na wniosek na wskazany w nim adres tj. [...]. W związku z powyższym w ocenie organu nie doszło do zarzucanej mu bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana przez tut. Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Burmistrza [...] w zakresie rozpoznania opisanego na wstępie wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia [...] grudnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wniesienie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga od strony skarżącej uprzedniego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05). Zasady tej nie zmieniło wprowadzenie do art. 37 k.p.a. (a w ślad za tym także do art. 52 § 2 p.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017 r. - mocą ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) - nowego środka zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji w postaci ponaglenia (w miejsce dotychczas stosowanego w takich przypadkach zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Wobec powyższego w przypadku skargi na bezczynność dotyczącej udostępnienia informacji publicznej nie stosuje się art. 53 § 2b p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., I OSK 2433/18). Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia należy bowiem odnieść do bezczynności organu w zakresie spraw rozpoznawanych
w trybie k.p.a. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej, brak jest podstaw do stosowania art. 37 k.p.a.
Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa u.d.i.p. Na gruncie tej ustawy przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a. Jeżeli jednak żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem.
Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, istotne znaczenie ma ustalenie, iż dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia tej informacji. Przy czym stosownie do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udzielenia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację (lub podjął inne ustawą określone czynności) we wskazanym ustawą terminie (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.).
Niewątpliwie z punktu widzenia podmiotowego Burmistrz [...] jako organ jednostki samorządu terytorialnego, wykonujący zadania publiczne, stanowi organ władzy publicznej (art. 163 i nast. Konstytucji RP), a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Analizując wniosek skarżącego Stowarzyszenia z punktu widzenia przedmiotowego należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób, innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 181/02; wyrok NSA z 20 października 2002 r., II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z 30 października 2002 r., II SA 2036-2037/02, M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28).
Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań
w zakresie władzy publicznej. "Sprawą publiczną" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest szeroko rozumiana działalność organów władzy, zarówno ta wynikająca wprost
z przepisów prawa, jak również ta, którą organy podejmują z własnej inicjatywy, pod warunkiem, że służy ona i jest podejmowana w interesie społecznym. Obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych należy do jednych z podstawowych zadań własnych gminy stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (tekst jedn.Dz. U. z 2024 r. poz. 1465), a tym samym żądane informacje dotyczące funkcjonowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust.1 u.d.i.p.
W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skargi - wyznaczenie dłuższego terminu do udzielenia informacji publicznej niż wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie nastąpiło
z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jednakże, w myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Z powyższych przepisów wynika, że ustawodawca zastrzegł na zasadzie wyjątku, że informacja publiczna może być udostępniona w późniejszym terminie, ale wtedy gdy jej udostępnienie nie może nastąpić w terminie "zwykłym". Należy ściśle interpretować takie okoliczności. Wiążą się one z faktycznymi trudnościami w rozpoznaniu tego wniosku. Mogą to być następujące okoliczności: wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest nieprecyzyjny, wielowątkowy, zachodzi wątpliwość, czy dotyczy informacji publicznej itp. Niedopuszczalne jest stosowanie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jedynie w celu "odroczenia" na okres dwóch miesięcy obowiązku udostępnienia żądanej informacji publicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 lipca 2024 r., I SAB/Sz 49/24). Podmiot udostępniający informację publiczną nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 21 sierpnia 2024 r., II SAB/Rz 60/24, WSA w Olsztynie z 18 czerwca 2024 r., II SAB/Ol 46/24). Niewątpliwie wniosek skarżącego Stowarzyszenia był obszerny, odnosił się bowiem do szeregu rozbudowanych i bardzo szczegółowy informacji dotyczących funkcjonowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej w okresie trzech lat na terenie [...] wymagającym sięgnięcia i przeanalizowania wielu dokumentów. Stąd w ocenie Sądu zaistniały obiektywne przesłanki do zastosowania art. 13 ust. 2 u.d.i.p. zgodnie
z przedstawioną powyżej wykładnią tego przepisu.
W niniejszej sprawie odpowiedzi na wniosek udzielił Kierownik ZGK, który jest jednostką organizacyjną Gminy [...] nie mającej osobowości prawnej, z której działalności były związane żądane przez skarżące Stowarzyszenia informacje. Zdaniem Sądu dopuszczalne było w takiej sytuacji posłużenie się przez Burmistrza [...] powyższą osobą kierującą tą jednostką w celu realizacji ciążących na organie obowiązków wynikających z u.d.i.p.
Organ zasadniczo odpowiedział na wniosek w dniu [...] stycznia 2025 r. Do odpowiedzi na skargę organ dołączył bowiem skierowany na adres mailowy wskazany we wniosku, zawierający opisane na stronie 2-3 pismo. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że skarżące Stowarzyszenie złożyło wniosek korzystając z adresu mailowego [...], natomiast przesłanie żądanych informacji miało nastąpić na adres [...]. Adresy te się różnią jedną literą (a)-(e) w słowie informacja – informacje. Taki adres został wyraźnie wskazany we wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. i taki też adres został powtórzony w skardze do sądu administracyjnego. W związku z tym należało uznać, iż organ prawidłowo wysłał odpowiedź na wniosek na adres [...].
Sąd stwierdził jednak, że odpowiedź na wniosek skarżącego Stowarzyszenia jest niepełna. Organ bowiem w zakresie pkt 2.2 wniosku nie podał żądanych danych
z rozbiciem na poszczególne grupy odbiorców. Jeśli chodzi o pkt 4 wniosku organ wskazał jedynie, że nie posiada wieloletniego planu inwestycyjnego, co jest możliwe. Podkreślić bowiem należy, iż przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne obowiązane są opracowywać co do zasady wieloletnie plany rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w ich posiadaniu, jednakże w art. 21 ust. 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 757) przewidziane zostało odstępstwo od tego obowiązku. Organ nie odniósł się natomiast w żaden sposób do "innych dokumentów zawierającego informacje o wydatkach na modernizację, budowę i rozbudowę infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, w tym: zakupu pomp, stacji uzdatniania wody, budowy nowych odcinków sieci, pompowni, kosztów działań związanych wykrywaniem i usuwaniem nieszczelności w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej". Nie przesłał bowiem tych dokumentów, ani też nie wskazał, że ich nie posiada.
O bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej świadczy nie tylko brak udzielenia informacji, ale także przedstawienie informacji zupełnie innej niż ta, którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też wymijającej, czy nieadekwatnej do treści wniosku (por. wyrok NSA z 18 marca 2009 r., I OSK 1261/08, wyrok WSA w Lublinie z 16 grudnia 2010 r., II SAB/Lu 75/10, wyrok WSA w Łodzi z 23 października 2013 r., II SAB/Łd 107/13). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien złożyć oświadczenie jednoznaczne w swej treści, tak aby wnioskodawca nie musiał domniemywać lub domyślać się tego, czy w udzielonej odpowiedzi nie jest ukryta jakaś informacja dająca możliwość swobodnej zmiany stanowiska co do posiadania przez ów podmiot wnioskowanych informacji publicznych (por. wyroki NSA z: 24 listopada 2009 r., I OSK 851/09; 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14).
W orzecznictwie wskazuje się również, że powiadomienie wnioskodawcy
o nieposiadaniu żądanej informacji musi odbywać się z zachowaniem ogólnych, powszechnie akceptowanych standardów proceduralnych, wynikających chociażby z zasad "dobrej administracji". Stanowisko podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej winno zatem zawierać takie informacje, które pozwolą na ocenę rzetelności twierdzenia o nieposiadaniu wnioskowanych dokumentów. Podkreśla się w tym zakresie, że wnioskodawca nie może być pozbawiony należnej mu ochrony, a mogłoby to mieć miejsce, gdyby samo ogólnikowe twierdzenie podmiotu zobowiązanego
o nieposiadaniu żądanych informacji zwalniało z zarzutu bezczynności w ich udostępnieniu. Akcentuje się przy tym, że powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych dokumentów winno być nie tylko jasne i konkretne, ale także zawierać wyjaśnienie dlaczego organ nie posiada żądanych informacji, mimo że powinien je posiadać. Przedstawione informacje winny być na takim poziomie szczegółowości, który pozwoli Sądowi dokonać oceny czy prawdopodobne jest, że podmiot zobowiązany rzeczywiście nie posiada żądanej informacji publicznej, mimo że powinien taką informację posiadać (por. wyroki NSA z: 24 listopada 2009 r., I OSK 851/09; 27 marca 2012 r., I OSK 156/12). Tylko przy zachowaniu powyższych zasad możliwe jest zapewnienie wnioskodawcy realnej ochrony sądowej przed arbitralnymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznych, który z różnych przyczyn może dążyć do niewykonania spoczywających na nim ustawowych obowiązków (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14).
W kontekście powyższych uwag należy wskazać, iż odpowiedź na pkt 6 wniosku
w zakresie braku raportów, notatek, protokołów służbowych z wymienionych w tym punkcie incydentów nie spełnia powyższych standardów. Nieprzekonywujące są twierdzenia organu, iż nie dysponuje powyższymi dokumentami, skoro wskazuje zaistnienie tego rodzaju zdarzeń. Jest bowiem oczywiste w związku z tym, że są one w jakiś sposób rejestrowane.
Wobec tego Sąd uznał, iż organ dopuścił się bezczynności w odpowiedzi na wniosek skarżącego w powyższym zakresie, stwierdzając to w pkt II wyroku na podstawie art. 148 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2024 r. stosownie do art. 148 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w części dotyczącej ilości wody sprzedanej w [...] w latach 2021, 2022, 2023 przedsiębiorstwom z podziałem na poszczególne grupy odbiorców (pkt 2.2), przesłania innego dokumentu zawierającego informacje o wydatkach na modernizację, budowę
i rozbudowę infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, w tym: zakupu pomp, stacji uzdatniania wody, budowy nowych odcinków sieci, pompowni, kosztów działań związanych wykrywaniem i usuwaniem nieszczelności w sieci wodociągowej
i kanalizacyjnej (pkt 4), przesłania raportów, notatek, protokołów służbowych
z wymienionych w pkt 6 incydentów - w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt I wyroku).
Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Rażącym naruszeniem prawa,
w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA
z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem w dużej mierze wniosek został rozpoznany, a działaniom organu nie można przypisać celowego działania i złej woli w realizacji obowiązków wynikających z u.d.i.p. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a.
W pozostałym zakresie skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt III wyroku). Koszty te sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości [...] zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 535 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło