II SAB/Go 252/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-02-17
Skład orzekający: Krzysztof Rogalski, Michał Ruszyński, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ponosi ryzyko nieodebrania lub nieodczytania wniosku o udostępnienie informacji publicznej przesłanego drogą elektroniczną na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ponosi ryzyko nieodebrania lub nieodczytania wniosku o udostępnienie informacji publicznej przesłanego drogą elektroniczną na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej. Wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana, co przenosi ciężar dowodu braku doręczenia na organ.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej artykułów piśmienniczych i biurowych do Wójta Gminy drogą elektroniczną. Wobec braku odpowiedzi, wniosła skargę na bezczynność organu. Organ zaprzeczył otrzymaniu wniosku, twierdząc, że nie wykazał go w swojej skrzynce pocztowej i że wydruk wiadomości e-mail nie jest wystarczającym dowodem. Sąd uznał, że wniosek został skutecznie złożony, a organ pozostawał w bezczynności.Rozstrzygnięcie
Sąd zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2022 r. sprawy ze skargi C.W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku C.W. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej C.W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2021 r. C.W. zwróciła się do Wójta Gminy, na adres poczty elektronicznej [...] o udostępnienie, na wskazany przez nią adres mailowy, następującej informacji publicznej:
dokumentów zawierających informacje dotyczące zasobu użytkowanych przez podmiot artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021, w tym w szczególności:
– dokumentów zawierających informacje o rokrocznym zapotrzebowaniu na poszczególne rodzaje artykułów;
– dokumentów zawierających informacje o przetargach ogłaszanych i realizowanych przez podmiot w tym zakresie;
– dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy tychże produktów;
– dokumentów zawierających informacje o cenach zakupionych towarów/środków na nie przeznaczonych;
– dokumentów zawierających informacje o tożsamym znaczeniu i zakresie.
Wobec braku odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. C.W., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej we wskazanym wyżej zakresie, zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek wysłany za pośrednictwem poczty elektronicznej [...] listopada 2021 r.;
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.
Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o:
1)zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej,
2) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze,
3)zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych;
4) przekazanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi podniosła m.in., iż przez wzgląd na prowadzoną działalność gospodarczą, która ucierpiała w czasie pandemii COVID-19, szukała nowych klientów dla oferowanych przez jej firmę artykułów biurowych i piśmienniczych. Liczyła na uzyskanie informacji o organizowanych przetargach, zamówieniach przez gminę, jednak wcześniej chciała uzyskać informację o jej rokrocznym zapotrzebowaniu na tego typu produkty celem zweryfikowania cen i wolumenu potencjalnych dostaw. Brak odpowiedzi ze strony urzędu uniemożliwia uzyskanie takich informacji. Do skargi załączyła wydruk wniosku z dnia [...] listopada 2021 r.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie zaprzeczając, aby został mu skutecznie doręczony wniosek o udostępnienie informacji publicznej o treści wskazanej w skardze oraz załączonym do niej wydruku wiadomości e-mail. Zdaniem organu przeprowadzona analiza skrzynki pocztowej dla adresu [...] nie wykazała wpłynięcia wniosku pochodzącego od skarżącej. Strona nie wykazała, aby doręczenie wniosku faktycznie nastąpiło, sam wydruk wiadomości nie stanowi dowodu doręczenia wniosku organowi. Dla potwierdzenia doręczenia koniecznym byłoby przedstawienie raportu doręczenia lub złożenie wniosku za pośrednictwem platformy ePUAP. Przedstawianie wydruku rzekomo wysłanej wiadomości e-mail można zdaniem organu porównać do powoływania się na złożenie wniosku listem zwykłym – składający ponosi wówczas ryzyko braku możliwości wykazania, iż wniosek został organowi doręczony.
Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. skarżąca podtrzymała skargę, wnosząc m.in. o zasądzenie kosztów postępowania w kwocie 616,90 zł (obejmującej opłatę sądową od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa, koszty zastępstwa procesowego oraz koszt korespondencji w sprawie wynoszący 19,90 zł), a także o stwierdzenie, iż działanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Powołując się na poglądy sformułowane w orzecznictwie sądowym podniosła, iż do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia droga elektroniczną. Ryzyko nieodebrania, czy też nie odczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę. Ponadto wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przesłany na oficjalny adres znajdujący się na stronie internetowej Urzędu Gminy [...].
Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. Wójt Gminy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując m.in., iż skarżąca nie wykazała, aby faktycznie wysłała wniosek na adres poczty elektronicznej organu. Załączony do skargi wydruk nie może zostać uznany za dowód wysłania wniosku, gdyż nie ma pewności, że wiadomość faktycznie wyszła ze skrzynki skarżącej. Działanie to można przyrównać do nadania pisma zwykłym listem nierejestrowanym. Skutkuje to brakiem dowodu na faktyczne złożenie wniosku. Ponadto skrzynka poczty elektronicznej organu jest prawidłowo skonfigurowana. Organ nie może zatem pozostawać w zwłoce z realizacją wniosku, którego nigdy nie otrzymał.
W toku postępowania, zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, wydruku z folderu "wysłane" skrzynki poczty elektronicznej [...] – przedstawiającego wykaz wiadomości wysłanych z tej skrzynki w dniu [...] listopada 2021 r., wskazujący adresatów tych wiadomości, ewentualnie przedłożenie innego dowodu złożenia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, datowanego na [...] listopada 2021 r. W odpowiedzi, wraz z pismem z dnia [...] lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącej nadesłał objęte wezwaniem wydruki z poczty elektronicznej o wskazanym wyżej adresie.
Nadto pismami z [...] lutego 2022 r. (skarżąca) oraz z [...] lutego 2022 r. (organ) strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej w skrócie p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje m.in. bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.
Tytułem wstępu należy zaznaczyć, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, tzn. nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. czy też (w poprzednio obowiązującym stanie prawnym) uprzednie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (wyroki NSA z 30 listopada 2011 r., I OSK 1991/12, z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05; postanowienie NSA z 23 kwietnia 2010 r., I OSK 646/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się w trybie unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, poza wyjątkami wskazanymi w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. oraz wynikającym z regulacji art. 15 ust. 2 tej ustawy. Dlatego też skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Wobec powyższego wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
W niniejszej sprawie Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Ponadto w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. organy władzy publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Definicję tę doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty przez użycie zwrotu "w szczególności". Sprawia to, że dostęp do informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich lub jest w ich posiadaniu. Za takowe uznaje się bowiem wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.
Odnosząc powyższe regulacje do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wójt gminy jest zgodnie z omawianą ustawą podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a żądane przez skarżącą informacje, dotyczące dysponowania majątkiem publicznym (gminy), danych publicznych oraz sposobu załatwiania spraw, stanowią informację publiczną.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli natomiast informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei stosownie do treści art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
W rozpatrywanej sprawie spór pomiędzy skarżącą a organem koncentrował się wokół tego, czy do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w ogóle doszło, jak również czy skarżąca w sposób wiarygodny wykazała tę okoliczność. O ile samo załączenie do skargi wydruku wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. nie dawało odpowiedzi na pytanie, czy wniosek ten został wysłany na adres poczty elektronicznej organu, o tyle w ocenie Sądu na ustalenie takie pozwalają wydruki nadesłane przez skarżącą dnia [...] lutego 2022 r. Wynika z nich, że w dniu [...] listopada 2021 r. ze skrzynki poczty elektronicznej [...] na skrzynkę [...] została wysłana wiadomość zatytułowana "Wniosek o udzielenie informacji publicznej", która zawierała załącznik tekstowy. W tych okolicznościach przyjąć należy, iż wniosek z dnia [...] listopada 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej został przez skarżącą złożony za pośrednictwem wskazanej wyżej skrzynki poczty elektronicznej organu.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż za wniosek pisemny należy uznać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) – i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, wyrok WSA w Warszawie z 4 lutego 2019 r., VIII SAB/Wa 45/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu – aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (postanowienia NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15 oraz z 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. postanowienie NSA z 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/15). Z orzecznictwa tego wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Dla zastosowania opisanego wyżej domniemania kluczowe jest jednak ustalenie, czy wniosek został wysłany drogą elektroniczną. Dopiero potwierdzenie tego faktu pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek. W przywołanym wyżej orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (zob. wyrok NSA z 16 września 2016 r., I OSK 1924/16).
Mając powyższe na uwadze uznać należało, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia objętej wnioskiem informacji publicznej od daty złożenia wniosku. W świetle powyższych rozważań, skarga podlegała uwzględnieniu w zakresie obejmującym żądanie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej. W konsekwencji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r., w określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (pkt I sentencji wyroku), przy czym załatwienie tego wniosku powinno nastąpić w sposób przewidziany omawianą ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Jednocześnie stwierdzony stan bezczynności w załatwieniu przedmiotowego wniosku nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie nosiło cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W opinii Sądu stan bezczynności organu nie był podyktowany celowym działaniem, uporczywym zaniechaniem, złą wolą czy też lekceważeniem prawa, lecz wynikał (jak wskazują okoliczności sprawy) z niezamierzonego błędu w obsłudze skrzynki poczty elektronicznej czy też jej niewłaściwej konfiguracji. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt III wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów procesu w wysokości 357 zł. Na ową sumę, poza równowartością uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) złożyła się kwota 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także 240 zł tytułem wynagrodzenia adwokata działającego w sprawie.
Sąd uznał za zasadne zasądzić wynagrodzenie pełnomocnika w obniżonej wysokości, mając na uwadze treść art. 206 p.p.s.a. Zasądzona kwota 240 zł wynagrodzenia pełnomocnika jest niższa od stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), wynoszącej 480 zł. Przepis art. 206 p.p.s.a. dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Regulacja ta dotyczy kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, zatem obejmuje również miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika procesowego. Sąd stosuje tę regulację z urzędu, według swobodnej oceny okoliczności sprawy. Przy określaniu wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika uwzględnieniu podlega zarówno stopień zawiłości sprawy, nakład pracy pełnomocnika, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym, jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, mogących budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. Sąd miał na uwadze okoliczność, iż C.W., w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, wniosła co najmniej kilka skarg w takich samych sprawach, dotyczących bezczynności różnych organów gmin, składając wnioski o udostępnienie informacji publicznej o takiej samej lub podobnej treści, a następnie oparte na takiej samej argumentacji skargi do sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki: WSA w Łodzi z 3 lutego 2022 r., II SAB/Łd 230/21, WSA w Lublinie z 1 lutego 2022 r., II SAB/Lu 136/21, WSA w Białymstoku z 20 stycznia 2022 r., II SAB/Bk 1/22, WSA w Olsztynie z 20 stycznia 2022 r., II SAB/Ol 181/21, WSA w Kielcach z 19 stycznia 2022 r., II SAB/Ke 165/21). Wobec tego uprawnione jest uznanie, że sporządzenie skargi o charakterze szablonowym, wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych lub zbliżonych sprawach, uzasadnia zastosowanie art. 206 p.p.s.a. w zakresie miarkowania wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Nie zmienia tego okoliczność, że pełnomocnik sporządził w niniejszej sprawie kilka pism procesowych, gdyż dodatkowa dokumentacja, na której oparte zostało rozstrzygnięcie sprawy, została przedłożona dopiero na wezwanie Sądu, zaś pisma te zawierają podobną argumentację.
W zakresie wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów korespondencji Sąd podziela stanowisko zajęte m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1531/15, w którym wskazano, że do podlegających zwrotowi kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie zaliczają się koszty związane z wniesieniem sprawy do sądu, ani też koszty kierowanej do sądu korespondencji. Katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w art. 205 p.p.s.a. ma charakter wiążący i wyczerpujący. W tej sytuacji wskazywane przez stronę koszty, w tym związane z prowadzeniem korespondencji, jako wykraczające poza zakres wspomnianego katalogu, nie mogły podlegać zasądzeniu czy też zwrotowi na rzecz skarżącego. W tej sytuacji wskazywane przez pełnomocnika skarżącej koszty związane z prowadzeniem korespondencji, jako wykraczające poza zakres art. 205 § 2 p.p.s.a., nie mogły podlegać zasądzeniu, na rzecz strony skarżącej. Podobnie w postanowieniu z 13 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 30/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedstawiony w art. 205 § 2 p.p.s.a. katalog niezbędnych kosztów nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego. Koszty te są pokrywane przez przyznawane pełnomocnikowi wynagrodzenie. Koszty korespondencji zostają uwzględnione w wynagrodzeniu pełnomocnika za podjętą przez niego czynność (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2 września 2021 r. IV SAB/Po 101/21). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zawarta w zasądzonej sumie 357 zł kwota wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (240 zł) w pełni uwzględnia zarówno poniesione koszty korespondencji jak i nakład pracy tego pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło