II SAB/Go 3/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wydania decyzji postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] Burmistrz orzekł o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu budowy dróg wraz z otoczarnią i przyłączeniami. W piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. E.J. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. SKO odmówiło wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. orzekł w sprawie pod sygn.: II SA/Go 508/10, II SA/Go 175/11, II SA/Go 117/12, II SA/Go 45/13. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. SKO wszczęło postępowanie w sprawie i decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. umorzyło postępowanie w sprawie. Następnie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r. II SA/Go 796/14 WSA uchylił decyzję SKO z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] o umorzeniu postępowania. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] uchyliło decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. E.J. wniosła skargę na bezczynność organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie wszczętej postanowieniem organu z dnia [...] lipca 2013 r. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi lub ewentualnie o jej oddalenie, wskazując, iż skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie, gdyż jest nią Stowarzyszenie [...] (złożyło ono wniosek o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. z dnia [...] lipca 2010 r.). Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 stycznia 2016 r. skarżąca wezwana została do podania czy przed wniesieniem przedmiotowej skargi wezwała SKO do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 kpa). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca poinformowała, iż w związku z bezczynnością, której dotyczy skarga złożyła wezwanie z dnia [...] listopada 2015 r. do usunięcia naruszenia prawa, które zostało przesłane za pośrednictwem poczty w dniu 17 listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w celu doręczenia za pośrednictwem Sądu Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, które przesłane zostało wraz ze skierowanym do Sądu wnioskiem o wymierzenie kary grzywny sporządzonym przez Stowarzyszenie [...]. Na potwierdzenie powyższego skarżąca załączyła kserokopię dowodu nadania w dniu 17 listopada 2015 r. przesyłki przez Stowarzyszenie [...] do WSA w Gorzowie Wlkp. Na podstawie zarządzenia z dnia [...] marca 2016 r. SKO wezwane zostało do podania czy wpłynęło do niego wezwanie E.J. do usunięcia naruszenia prawa w związku z bezczynnością organu w sprawie wszczętej postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie organ w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. poinformował, iż nie wpłynęło wezwanie E.J. do usunięcia naruszenia prawa w związku z bezczynnością SKO w sprawie wszczętej postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Organ podał, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz o wymierzenie kary grzywny dla organu zostało sporządzone przez Stowarzyszenie [...] w przedmiocie, którego Sąd wydał orzeczenie (sprawa II SO/Go 3/16). W załączeniu pisma organ przesłał postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie z wniosku E.J.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., skargę do Sądu można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia ustawa nakazuje natomiast rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki to postępowanie się toczy, jak również to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, w postępowaniu administracyjnym (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 s. 267). W przypadku bezczynności organu administracji publicznej środkiem zaskarżenia w rozumieniu przepisu art. 52 § 2 p.p.s.a., który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, jest zażalenie wniesione w trybie art. 37 k.p.a., do organu nadrzędnego nad organem, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu znaczenia decydującego nie ma sposób rozpoznania takiego zażalenia czy wezwania, ani też forma załatwienia go, stronie zostaje bowiem otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym bezczynności organu administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie E.J. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie wszczętej postanowieniem organu z dnia [...] lipca 2013 r. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...]. Mając na względzie, iż nie ma organu nadrzędnego nad SKO, którego bezczynność stanowi przedmiot skargi, środkiem zaskarżenia poprzedzającym złożenie skargi winno być w przedmiotowej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone do organu skarżonego tj. SKO. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2016 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do podania, w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi do Sądu skierowała w trybie art. 37 k.p.a. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do organu -. Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z wezwaniem skarżąca poinformowała, iż wezwanie takie złożyła, jednak przesłała je nie bezpośrednio do organu a do WSA w Gorzowie Wlkp. załączając do wniosku Stowarzyszenia [...] (które reprezentuje jednocześnie jako przedstawiciel) o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Organ w odpowiedzi na wezwanie Sądu o podanie czy wpłynęło do niego wezwanie E.J. do usunięcia naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie podał, iż wezwania takiego nie otrzymał, a jedynie od Stowarzyszenia [...] wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (przesłane przez tutejszy Sąd celem ustosunkowania się do wniosku o wymierzenie grzywny – k.8 akt II SO/Go 16/15). Tym samym należało stwierdzić, że skarżąca nie wyczerpała w sposób prawidłowy przewidzianego prawem środka zaskarżenia warunkującego uznanie skargi za dopuszczalną. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie objętym przedmiotową skargą o bezczynność nie zostało bowiem w istocie skierowane przez skarżącą do organu tj. SKO. Skarżąca co prawda sporządziła takie wezwanie, ale po pierwsze przesłała je do tutejszego Sądu, a nie do SKO (w takiej sytuacji Sąd nie jest zobowiązany do przekazywania pism strony organom administracji publicznej), a po drugie wezwanie to zostało załączone do wniosku o wymierzenie grzywny SKO złożonego przez inny podmiot - Stowarzyszenie [...]. Zatem nawet jeżeli wezwanie to ostatecznie wpłynęło do SKO to tylko jako pismo załączone do wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi Stowarzyszenia, przekazane przez Sąd celem ustosunkowania się do wniosku o wymierzenie grzywny w sprawie o sygn. II SO/Go 16/15. Tym bardziej, że E.J. występowała w sprawie II SO/Go 16/15 jako przedstawiciel Stowarzyszenia. Zatem złożenie skargi przez E.J. uznać należało za przedwczesne, a jej rozpoznanie na tym etapie za niemożliwe. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.