II SAB/Go 30/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-06-25
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej może zostać zakwalifikowana jako bezczynność z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, które polega na wieloletnim niezałatwieniu sprawy i braku informacji dla strony o przyczynach zwłoki, może zostać zakwalifikowane jako bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. W takim przypadku sąd zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w określonym terminie oraz wymierza grzywnę za bezczynność.Stan faktyczny
J.K. złożyła w 2009 r. wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprawdzenie legalności budowy garażu i wiaty na sąsiedniej nieruchomości. Pomimo przeprowadzonych oględzin i czynności, postępowanie trwało prawie pięć lat bez wydania ostatecznej decyzji. J.K. wielokrotnie składała pisma i zażalenia na przewlekłość postępowania, które zostały częściowo uwzględnione przez organ wyższego stopnia, jednak PINB nie zakończył sprawy. W efekcie J.K. wniosła skargę do WSA na przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku J.K. w części dotyczącej wiaty na drewno w terminie miesiąca od zwrotu akt. II. Stwierdził, że bezczynność PINB miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. III. Wymierzył PINB grzywnę w wysokości 500 zł. IV. Zasądził od PINB na rzecz J.K. zwrot kosztów postępowania w kwocie 118 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J.K. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku J.K. z dnia [...] r. w części dotyczącej wiaty na drewno o wymiarach 5,50 x 3,50 m, w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych sprawy, II. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J.K. kwotę 118 (sto osiemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2009 r. J.K. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprawdzenie, czy obiekty budowlane – garaż i wiata – na sąsiedniej nieruchomości, położonej w [...], wzniesione zostały na podstawie ważnego pozwolenia na budowę.
Dnia [...] października 2009 r. PINB przeprowadził oględziny nieruchomości, w trakcie których stwierdził, że na działce nr [...], przy granicy z działką nr [...], stanowiącej własność J.K., zostały wybudowane dwa obiekty: wiata drewniana z dachem spadzistym o wymiarach 6,50 m x 3,70 m x 2,88 m (do poddasza, do szczytu: 4,33m) oraz składzik na drewno o wymiarach ok. 5,50 m x 3,50 m x 2,80 m.
Kolejną czynnością podjętą w sprawie były następne oględziny obiektów przeprowadzone przez organ I instancji w dniu [...] czerwca 2011 r.
Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy wiaty na drewno o wymiarach 5,50 m x 3,50 m (wysokość od 1,90 m do 2,80 m) na działce nr [...].
30 kwietnia 2012 r. J.K. wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłość postępowania prowadzonego przez PINB.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. organ II instancji uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył PINB dodatkowy 30-dniowy termin do załatwienia sprawy.
Dnia [...] listopada 2012 r. organ przesłuchał w charakterze świadka J.K.-B., natomiast w dniu [...] grudnia 2012 r. – E.T..
Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., wydanym na podstawie art. 49 b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) PINB nałożył na inwestora A.D. (przed zmianą nazwiska – A.G.) obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni określonych dokumentów związanych z budową wiaty na drewno o wymiarach 5,50 m x 3,50 m na działce nr [...] dokonanej bez wymaganego zgłoszenia.
Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. J.K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r., którą organ nakazał A.D. rozbiórkę obiektu budowlanego – drewnianego obiektu gospodarczego o wymiarach 6,50 x 3,70 m (wysokość 4,33 m) usytuowanego na działce nr [...]. W tej samej skardze zawarła zarzuty dotyczące sposobu działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 stycznia 2014 r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania skargi w terminie 7 dni poprzez wskazanie, czy przedmiotem skargi jest wyłącznie wskazana wyżej decyzja WINB czy też dodatkowo bezczynność lub przewlekłość działania organu lub organów administracji publicznej, w szczególności WINB bądź PINB, pod rygorem przyjęcia, że skarży wyłącznie decyzję WINB z dnia [...] grudnia 2013 r.
W odpowiedzi z dnia [...] lutego 2014 r. J.K. podała, że oprócz w/w decyzji WINB przedmiotem jej skargi jest również bezczynność WINB w przedmiocie samowoli budowlanej oraz przewlekłość postępowania PINB w tym samym przedmiocie.
Zarządzeniem Sędziego z dnia 20 lutego 2014 r., na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), skarga J.K. została rozdzielona, wskutek czego przedmiotem niniejszego postępowania, prowadzonego pod sygnaturą akt II SAB/Go 30/14, jest przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej.
W złożonej przez siebie skardze skarżąca zarzuciła, że PINB przez 4 lata nie zainicjował postępowania w sprawie samowoli budowlanych, nie informował jej o podjętych działaniach, a nadto, że pomimo zobowiązania A.D. do prawdomówności, zarówno on, jak i jego świadkowie świadomie wprowadzali Powiatowego Inspektora w błąd co do okoliczności "stworzonych" przez zainteresowanego samowoli budowlanych na przestrzeni ostatniej dekady. Skarżąca podkreśliła, że PINB w ogóle nie podjął żadnych działań w przedmiocie pozostałych samowoli budowlanych, nie wydał w tej materii żadnej decyzji ani postanowienia.
W odpowiedzi na skargę udzielonej dnia [...] marca 2014 r. PINB przedstawił tok przeprowadzonego przez siebie postępowania. Podał, że podczas przeprowadzania czynności kontrolnych stwierdził, iż na działce nr [...] przy granicy z działką sąsiednią o nr [...] zostały wybudowane następujące obiekty:
1) wiata drewniana z dachem spadzistym - wymiary: 6,50 x 3,70 m. Wiata posiada słupy drewniane, dach o konstrukcji drewnianej kryty dachówką ceramiczną. Brak jest fundamentów, podłoże gruntowe. Wiata z jednej strony przylega do istniejącego budynku inwentarskiego. Pomiędzy słupami kryta jest plandeką. Od przodu wiata jest otwarta - nie posiada bramy lub drzwi.
2) obiekt drewniany - składzik na drewno o wymiarach ok. 5,50 x 3,50 m. Spadek zadaszenia w kierunku ściany tylnej. Obiekt jest usytuowany pomiędzy budynkiem mieszkalnym a budynkiem inwentarskim. Obiekt od przodu jest otwarty, ściana tylna z cegły wapienno-piaskowej.
Następnie PINB wskazał, że postanowieniem z [...] marca 2013 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową drewnianego obiektu gospodarczego o wymiarach 6,50 x 3,70 m (wysokość 4,33 m) na działce nr [...] oraz nałożył na inwestora – A.D. - obowiązek przedstawienia w terminie do 15 lipca 2013 r.:
- zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
- dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy - Prawo budowlane: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane (potwierdzającym wpis osób pełniących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego), aktualnym na dzień opracowania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (złożone wedle określonego przepisami wzoru).
W związku z niedostarczeniem dokumentów umożliwiających legalizację, na podstawie art. 48 ust. 4 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorowi A.D. rozbiórkę obiektu budowlanego drewnianego obiektu gospodarczego o wymiarach 6,50 x 3,70 m (wysokość 4,33 m) na działce nr [...] - w drodze decyzji z [...] listopada 2013 r. znak [...]. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji decyzją z [...] grudnia 2013 r. [...]. Na rozstrzygnięcie WINB została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Następnie organ wskazał, że pismem z [...] czerwca 2012 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy wiaty na drewno o wymiarach 5,50 x 3,50 m (wysokość od 1,90 m do 2,80 m) na działce nr [...]. W sprawie PINB wykorzystał materiał dowodowy zgromadzony w sprawie [...], gdyż – jak wskazał – wszelkie prowadzone czynności takie jak kontrole czy przesłuchania świadków obejmowały swoim zakresem obydwa obiekty (odnosiły się do różnych prac przeprowadzonych przez inwestora na przestrzeni lat).
W tej sprawie organ postanowieniem z [...] marca 2014 r. nałożył, na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), na inwestora A.D. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; projektu zagospodarowania działki lub terenu; dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2, tj.: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej; odpowiednich szkiców lub rysunków przedmiotowego obiektu.
Dalej organ podniósł, że oprócz wymienionych wyżej czynności w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych przeprowadził dnia [...] sierpnia 2012 r. na nieruchomości stanowiącej własność A.D., kontrolę na okoliczność szerszego zakresu robót budowlanych wskazanych przez skarżącą. Organ ustalił, że na działce nr [...] znajduje się obiekt inwentarski o wymiarach 9,86 x 12,80 m, który został przebudowany w ten sposób, że jego druga kondygnacja jest użytkowana jako mieszkalna natomiast parter wykorzystywany jest jako pomieszczenie gospodarcze. W ścianie szczytowej przebudowanego obiektu wykonano balkon na konstrukcji stalowej o wymiarach 1,90 x 3,30 m i wysokości od poziomu gruntu 2,40 m. W części przebudowanej wykonano również 4 otwory okienne oraz 1 otwór na drzwi i okno balkonowe. W związku z potrzebą uzupełnienia ustaleń tej kontroli, na dzień [...] marca 2014 r. PINB wyznaczył termin sprawdzenia na okoliczność ustalenia jakiego rodzaju konkretne roboty budowlane przeprowadził inwestor względem części przebudowanej na mieszkalną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W świetle natomiast art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wedle art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej "kpa", na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem formalnym jej dopuszczalności jest poprzedzenie jej wniesienia do sądu administracyjnego, złożeniem zażalenia w trybie art. 37 kpa, przy czym nie ma znaczenia czy zażalenie takie zostało rozpatrzone oraz stanowisko, jakie zajął w sprawie organ wyższego stopnia.
W przedmiotowej sprawie J.K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej. Wniesienie skargi poprzedziło złożenie zażalenie w trybie art. 37 kpa do organu nadrzędnego, tj. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co oznacza, że wymóg formalny o jakim mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. został przez stronę skarżącą spełniony.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy należy wskazać, że instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania została do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadzona ustawą z dnia
3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2011 nr 6, poz. 18 ze zm.).
Pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania nie ma swojej definicji legalnej. W doktrynie przyjmuje się, że jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pod pojęciem przewlekłości postępowania administracyjnego rozumie się stan, w którym organ administracji nie załatwia sprawy w terminie i jednocześnie nie pozostaje w bezczynności co oznacza, że podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują
się koncentracją wymaganą w art. 12 kpa, ustanawiającym zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje, gdy będzie mu można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w dążeniu do zakończenia postępowania w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności, w tym dowodowych, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12).
Przewlekłe prowadzenie postępowania może zostać również określone jako nieefektywne. W orzecznictwie wskazuje się, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia
9 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Wr 71/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przewlekłość postępowania zachodzi więc wtedy, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy.
Z kolei w odniesieniu do bezczynności w orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.
Stosownie bowiem do art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 kpa, którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 kpa).
Z bezczynnością mamy zatem do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie
i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W analizowanej przez Sąd niniejszej sprawie bez wątpienia doszło do znacznego przekroczenia ustawowo wyznaczonego terminu do załatwienia sprawy i zakończenia jej stosownym rozstrzygnięciem administracyjnym. Wniosek strony o wszczęcie postępowania złożony został w dniu 24 sierpnia 2009 r. i pomimo upływu prawie pięciu lat sprawa nadal nie została zakończona. W toku postępowania J.K. wielokrotnie wystosowywała do PINB pisma, w których zarzucała przewlekłe prowadzenie postępowania (np. pismo z dnia [...] marca 2012 r., [...] lipca 2012 r., [...] lipca 2012 r., [...] października 2012 r., [...] listopada 2012 r., [...] sierpnia 2013 r.), wystąpiła również do WINB z zażaleniem na przewlekłe prowadzenie postępowania i pomimo uznania przez WINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. zażalenia za uzasadnione i wyznaczenia 30-dniowego terminu do załatwienia sprawy, PINB nadal pozostawał w sprawie bezczynny nie wydając merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a co więcej – z ustaleń Sądu wynika, że do chwili obecnej postępowanie przed tym organem nie zakończyło się.
Ostatnią czynnością, jaką organ I instancji podjął w przedmiotowej sprawie było wydanie dnia [...] marca 2014 r. postanowienia, którym nałożył na inwestora A.D. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia wskazanych dokumentów, a mianowicie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; projektu zagospodarowania działki lub terenu; dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2, tj.: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej; odpowiednich szkiców lub rysunków przedmiotowego obiektu.
Niezależnie od przedmiotu zaskarżenia określonego w skardze J.K., tzn. przewlekłości postępowania, wszystkie wyżej omówione okoliczności powodują, że w ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzi ewidentna bezczynność organu
o charakterze rażącym. Nie dość bowiem, że organ przez pięć lat nie zakończył prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania decyzją administracyjną, czym przekroczył wszystkie ustawowo określone terminy, to jeszcze na żadnym etapie postępowania nie poinformował strony o przyczynach niepodejmowania działań procesowych, ani o konieczności przedłużenia postępowania, do czego był zobowiązany przepisem art. 36 kpa.
W ocenie Sądu, pomimo, że skarżąca skierowała skargę na przewlekłość postępowania organu, Sąd rozpoznający sprawę był władny dokonać odmiennej oceny postępowania organu, kwalifikując je, w ramach normy prawnej wynikającej z art. 149 p.p.s.a., jako bezczynność organu. Takie uprawnienie sądu administracyjnego wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzając bezczynność organu, pomimo wniesionej skargi na przewlekłość postępowania, Sąd orzekał w ramach tej samej sprawy, albowiem podstawą orzekania był ten sam przepis prawa oraz ten sam stan faktyczny sprawy. Odmiennie natomiast ocenił Sąd postępowanie organu stwierdzając, że pozostawał w sprawie bezczynny.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku J.K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. w części dotyczącej wiaty na drewno o wymiarach 5,50 x 3,50 m w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych organowi (art. 286 § 2 p.p.s.a.).
W myśl powołanego przepisu sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłość zobowiązany jest jednocześnie do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub też stany te co prawa wystąpiły lecz nie miały charakteru rażącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Nie wystarczy samo językowe wyjaśnienie tego pojęcia, gdyż musi zostać ono osadzone w kontekście okoliczności sprawy, w której do naruszenia prawa doszło (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 roku, I OSK 675/12; www.orzeczenia. nsa.gov.pl). Jako rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10; wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11; www.orzeczenia. nsa.gov.pl ).
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że bezczynność PINB miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wymierzając organowi z urzędu, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w z art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę w kwocie 500 zł, Sąd uznał, że jej wysokość pozostaje adekwatna do bezprawności działania organu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło