II SAB/Go 5/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.W. na bezczynność E sp. z o.o. Oddział Dystrybucji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, II. zasądzić od E sp. z o.o. Odział Dystrybucji na rzecz skarżącej W.W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. W.W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność E sp. z o.o. Oddział Dystrybucji w sprawie dostępu do informacji publicznej. Skarżąca wskazała, iż w dniu 16 lutego 2012 r. wystąpiła do E sp. z o.o. Oddział Dystrybucji z wezwaniem do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości nr ewid. [...] oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem oraz wnioskiem o udostępnienie w przypadku istnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce o numerze ewid. [...]. Skarżąca podała, iż pismem z dnia [...] maja 2012 r. udzielono jej odpowiedzi wskazując, iż przez działkę skarżącej, M.K. i A.B. przebiega elektroenergetyczna napowietrzna linia średniego napięcia wybudowana przez Rejon Dróg Publicznych i przekazana poprzednikowi prawnemu po przeprowadzeniu stosownych procedur prawnych. Z uwagi na długoletni okres korzystania z nieruchomości zdaniem spółki przysługuje jej prawo zasiedzenia służebności przesyłu, wobec czego w jej ocenie brak jest podstaw do wypłaty odszkodowania. Skarżąca odpowiedziała spółce pismem z dnia [...] maja 2012 r. Następnie w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. E podała, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Skarżąca podkreśliła, iż do dnia wniesienia skargi nie otrzymała wnioskowanych dokumentów, ani decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej ani też rozstrzygnięcia w postaci umorzenia postępowania, zatem w jej ocenie skarżony podmiot pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę E sp. z o.o. Oddział Dystrybucji wniosła o oddalenie skargi ewentualnie o umorzenie postępowania. Organ wskazał, iż kierowanymi do skarżącej pismami udzielił jej odpowiedzi, iż przedmiotowa linia wybudowana została przez Rejon Dróg Publicznych a następnie przekazana na majątek przedsiębiorstwa energetycznego oraz że organ nie posiada w swoich archiwach dokumentacji budowy, której nie prowadził. Organ wskazał, iż skierował do skarżącej pismo z informacją o braku w zasobach archiwalnych podmiotu zobowiązanego przedmiotowych decyzji, do którego dołączono dokument księgowy dotyczący przekazania urządzeń na majątek zobowiązanego. W związku z wezwaniem Sądu skierowanym do skarżącego o podanie aktualnego stanowiska w sprawie pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika potwierdziła fakt otrzymania od organu odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2013 r. (data doręczenia 18 stycznia 2013 r.) na wniosek z dnia [...] lutego 2013 r. i wniosła o umorzenie postepowania sądowoadministracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej zwanej p.p.s.a.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a cyt. przepisu tj. w sytuacjach, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia (w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym, zabezpieczającym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty), bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiot skargi stanowiła bezczynność E sp. z o.o. Oddział Dystrybucji w sprawie dostępu do informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W związku z tym, bezczynność organu w tym przedmiocie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zaznaczyć należy, iż chociaż przepis art. 52 §1 p.p.s.a. uzależnia uruchomienie postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w administracyjnym toku instancji, jednak znajduje on zastosowanie tylko wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych. W odniesieniu natomiast do bezczynności organu w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a Kodeks postępowania administracyjnego w tym zakresie nie ma zastosowania. Sąd podziela ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (m.in. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05). Zatem brak złożenia w rozpoznawanej sprawie przez skarżącego zażalenia w trybie art. 37 kpa ani też wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie stanowi podstawy do uznania skargi za niedopuszczalną. Następnie aby dokonać oceny w zakresie bezczynności w przedmiotowej sprawie konieczne jest wpierw wskazanie na szczególne uregulowania dotyczące dostępu do informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej jest zgodnie z art. 61 Konstytucji RP publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji (Dz. U. Nr 112, poz.1198 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 cyt. ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. W myśl art. 10 ustawy informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje dwie formy reakcji organu na wniosek strony. Z jednej strony jest to udzielenie żądanych informacji, które należy traktować, jako czynność materialno - techniczną, z drugiej zaś, w przypadku odmowy ich udostępnienia jest to decyzja administracyjna. Jeżeli żądanie strony nie stanowi żądania udostępnienia informacji publicznej to nie ma podstaw do wydawania decyzji, lecz należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, iż dokumenty (kserokopie decyzji) żądane przez skarżącą posiadały status informacji publicznej (por. wyroki WSA w Poznaniu, np: z 20 grudnia 2012 r., IV SAB/Po 87/12; z 10 stycznia 2013 r., II SAB/Po 66/12 i II SAB/Po 70/12; z 15 stycznia 2013 r., II SAB/Po 65/12 i II SAB/Po 68/12). Dotyczyły bowiem treści dokumentów urzędowych (decyzji administracyjnych), odnoszących się do przedsiębiorstwa Spółki (i jej prawnych poprzedników). Niewątpliwe decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do takich dokumentów należy traktować jako dostęp do informacji publicznej (wyrok WSA w Poznaniu z 15 stycznia 2013 r., II SAB/Po 65/12, CBOIS). Ponadto w świetle wprowadzenia do wyliczenia zawartego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., podmiotami obowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie powołanej ustawy są nie tylko szeroko rozumiane "władze publiczne", ale także "inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Wskazać należy, iż zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach. Pogląd, że przedsiębiorstwo energetyczne w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jest zobowiązane do przekazywania określonych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, można uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 18.08.2010 r., I OSK 851/10; a także orzeczenia WSA: wyrok z 02.02.2010 r., II SAB/Kr 112/09; postanowienie z 16 11.2010 r., II SAB/Wa 268/10; postanowienie z 05.12.2012 r., II SAB/Sz 49/12; wyrok z 20.12.2012 r., IV SAB/Po 87/12; wyrok z 10.01.2013 r., II SAB/Po 70/12; wyrok z 15.01.2013 r., II SAB/Po 65/12 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). Mając wszystko to na względzie należało uznać, że żądane informacje miały charakter informacji publicznej, a Spółka była podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Zaznaczyć należy, iż w przypadku skargi na bezczynność także dotyczącej dostępu do informacji publicznej kontrola Sądu sprowadza się wyłącznie do sprawdzenia czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy biorąc przy tym pod uwagę stan faktyczny istniejący w dniu orzekania przez Sąd. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż w dacie wniesienia skargi przez skarżącą (4 stycznia 2013 r.) E sp. z o.o. Oddział Dystrybucji nie rozpoznał wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2012 r. o udzielenie informacji publicznej. Po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu za pośrednictwem organu stan faktyczny sprawy uległ jednakże zmianie. W dniu 11 stycznia 2013 r. spółka przesłała pełnomocnikowi skarżącej odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Pismo doręczone zostało w dniu 18 stycznia 2013 r. Okoliczność ta miała decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sprawy wywołanej skargą na bezczynność. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie I OPS 6/08 w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie zaś do tego przepisu sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu (skarżący skutecznie cofnął skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania). Wskazać bowiem należy, iż w przypadku gdy po wniesieniu do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji, organ ten wyda akt lub podejmie czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należało, iż fakt udzielenia skarżącemu, w trybie autokontroli, przez E sp. z o.o. Oddział Dystrybucji w dniu 18 stycznia 2013 r. odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lutego 2012 r. uczynił postępowanie sądowoadministracyjne wywołane skargą W.W. na bezczynność bezprzedmiotowym. Najistotniejsze pozostaje dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie fakt, iż organ dokonał czynności, której domagała się skarżąca w złożonej do Sądu skardze tj. udzielił odpowiedzi skarżącemu na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Powyższe uzasadniało więc umorzenie przez Sąd postępowania w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.