II SAB/Go 8/13

Dnia 26 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.R. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. G.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zdaniem skarżącego nadaniem numeru porządkowego nieruchomości ul. [...] (przysługującego wcześniej skarżącemu) budynkowi stacji paliw na działce nr [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 lutego 2013 r. skarżący został wezwany do podania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi skierował do organu administracji publicznej wyższego stopnia, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego, zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta w zakresie rozpoznania złożonego wniosku o przywrócenie terminu, a także do nadesłania odpisu wniesionego ewentualnie postanowienia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał kopię zażalenia, jakie w dniu 30 stycznia 2013 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Dodatkowo nadesłał kopie dwóch pism, jakie wniósł w tej sprawie do Prokuratury Okręgowej w styczniu 2013 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z [...] listopada 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie dopuścił się bezczynności. Prezydent oczekiwał bowiem na uprawomocnienie się wydanego wcześniej w sprawie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Go 701/12 oraz na zwrot akt administracyjnych sprawy. Akta te wpłynęły do Urzędu Miasta w dniu 31 grudnia 2012 r. Dnia [...] stycznia 2013 r. Prezydent Miasta wydał postanowienie nr [...], w którym odmówił przywrócenia terminu do pisemnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem skarżący, nie czekając na wydanie powyższego postanowienia, wniósł dnia 11 stycznia 2013 r. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpoznania powyższego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności skargi. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. do zakresu właściwości sądów administracyjnych, obejmującego kontrolę działalności administracji publicznej, należy orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego paragrafu (m.in. w sprawach dotyczących wydania postanowienia, na które przysługuje zażalenie). Kwestia terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej została uregulowana w art. 35 k.p.a. W przypadku niestosowania się organów administracyjnych do tych regulacji strona dysponuje środkiem prawnym w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Wniesienie takiego zażalenia do organu wyższego stopnia jest niezbędnym warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu. Do środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. należy bowiem zaliczyć również zażalenie do organu wyższego stopnia uregulowane w art. 37 § 1 k.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2008, str. 835; wyrok WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2005 r., II SAB/Op 13/05, ONSAiWSA 2006, Nr 4, poz. 104; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 29 stycznia 2008 r., II SAB/Ol 28/07, LEX nr 340131). Skarżący wezwany do podania, czy przed wniesieniem skargi wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na Prezydenta Miasta w trybie art. 37 k.p.a. na niezałatwienie w terminie wniosku o przywrócenie terminu nie wykazał, aby złożył taki środek prawny. Nadesłał jedynie kopię zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. Jest to jednak inne zażalenie, które uruchomiło tryb instancyjny w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zostało ono złożone nie na niezałatwienie sprawy czyli brak działania organu, a na określone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, w dodatku 30 stycznia 2013 r. czyli już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Tymczasem zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a., jako warunek dopuszczalności skargi na bezczynność organu, powinno poprzedzać wniesienie skargi. Z uwagi na to, że skarżący nie wykazał, aby przed wniesieniem skargi do Sądu złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta Miasta, skutkuje to uznaniem, iż zażalenie to nie zostało wniesione. Brak wyczerpania środków zaskarżenia służących stronie w administracyjnym toku instancji oznacza niespełnienie wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a. wymogu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W tej sytuacji skargę należy uznać za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 158) i dlatego nie mogła ona zostać rozpoznana pod względem merytorycznym. Na marginesie należy dodatkowo poczynić dwie uwagi. Po pierwsze, w dniu [...] stycznia 2013 r. Prezydent Miasta wydał już postanowienie w zakresie, w jakim skarżący zarzucał temu organowi bezczynność. Po drugie natomiast, jak wyżej wspomniano, zażalenie G.R. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2013 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa uruchomiło w tym zakresie tryb instancyjny i jeżeli rozstrzygnięcie Kolegium okaże się dla skarżącego niekorzystne, będzie mu przysługiwało prawo wniesienia na to postanowienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Należy to wówczas uczynić stosując się ściśle do pouczenia zawartego w tym postanowieniu, zarówno pod względem terminu jak i sposobu wniesienia takiej skargi. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.