II SO/Go 7/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy z wniosku W.S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu za nieprzekazanie skargi (art. 55 § 1 p.p.s.a.) postanawia: 1. wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie, 3. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz wnioskodawcy W.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. wniesionym do sprawy II SAB/Go 18/16 W.S., wniósł powołując się na przepis art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej jako "p.p.s.a." o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywny w kwocie 2.222,22 zł za nieprzekazanie do sądu akt sprawy w ustawowym terminie. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 9 grudnia 2015 r. wniósł skargę (pismo z dnia [...] grudnia 2015 r.) na bezczynność tego organu w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2014 r. (znak: [...]) zmieniającej decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. (znak: [...]) o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych pod nazwą "B" położonych na działkach ozn. nr ew. [...]. Zdaniem strony, trzydziestodniowy termin na przekazanie akt do sądu upłynął 8 stycznia 2016 r., mimo to jego skarga nie została przekazana. Z informacji uzyskanej w organie wynika, że akta sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na nią zostały wysłane około 15 lutego 2016 r., a więc po terminie, co uzasadnia ukaranie organu grzywną. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2016r. ze sprawy o sygn. akt II SAB/Go 18/16 dotyczącej skargi W.S. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy, wyłączono sprawę z wniosku W.S. o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi i zarejestrowano pod sygn. akt II SO/Go 7/16. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 18 kwietnia 2016 r. wyjaśniło, że sprawa wniosku W.S. została rozpatrzona na posiedzeniu Kolegium w dniu 27 stycznia 2016 r. i po sporządzeniu odpowiedzi niezwłocznie przekazana WSA w Gorzowie Wlkp. (pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o ukaranie grzywną okazał się uzasadniony. Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego, wnoszona za pośrednictwem organu, którego działalność, bezczynność lub przewlekłość jest jej przedmiotem, podlega przekazaniu sądowi przez tenże organ w terminie trzydziestu dni wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (obecnie: komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r. - M.P. z 2016 r., poz. 145 ). W oparciu o powyższe przepisy prawa, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Z akt sprawy II SAB/Go 18/16 wynika, że w dniu 9 grudnia 2015 r. do SKO wpłynęła skarga W.S. z dnia [...] grudnia 2015 r. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2014 r. (znak: [...]) zmieniającej decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. (znak: [...]) o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych pod nazwą "B" położonych na działkach ozn. nr ew. [...]. Skarga ta wraz z aktami administracyjnymi sprawy i odpowiedzią na nią z dnia [...] stycznia 2016 r. została przesłana za pismem przewodnim z dnia [...] stycznia 2016 r. w dniu 15 lutego 2016 r. (data stempla pocztowego na kopercie ) i wpłynęła do sądu 17 lutego 2016 r. Skarga została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Go 18/16 jako skarga na przewlekłość postępowania. Okoliczności sprawy wskazują zatem, że przewidziany w ustawie trzydziestodniowy termin, wobec wpływu skargi do organu w dniu 9 grudnia 2015 r. (k- 4 akt sprawy sądowej II SAB/Go 18/16) upłynął z dniem 8 stycznia 2016 r. Tymczasem przesyłkę pocztową zawierającą skargę W.S. i odpowiedź na nią wraz z aktami administracyjnymi organ nadał w placówce pocztowej dopiero 15 lutego 2016 r. (k - 10 akt sprawy sądowej II SAB/Go 18/16), a więc po terminie. Z tej przyczyny Sąd uznał wniosek W.S. za uzasadniony. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Nakazuje to zatem przyjąć, że grzywna, o której mowa w wymienionym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. W postanowieniu z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt GZ 431/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., nie jest tylko i wyłącznie pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny służybowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Poza tym grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. W ten bowiem sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie skarżącemu podmiotowi realizacji prawa do sądu. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. zabezpiecza bowiem konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Dla realizacji tego prawa konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz ze wszystkimi, uporządkowanymi aktami sprawy. Instytucja wymierzenia grzywny, uregulowana w art. 55 § 1 p.p.s.a., służy również ochronie jednej z naczelnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego, tj. wyrażonej w art. 7 tej ustawy zasady szybkości postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto służy zapewnieniu równości stron postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż organ nie powinien korzystać z tego, że dzięki dopuszczeniu się zwłoki ma więcej czasu na sporządzenie odpowiedzi na skargę. Zatem dla wymierzenia grzywny nie mają znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, wraz z aktami sprawy, sądowi administracyjnemu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 868/12, publ. LEX nr 1239526; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r. o sygn. akt I OZ 597/11, publ. LEX nr 896315), co najwyżej mogą one mieć wpływ na jej wymiar. Należy przy tym podkreślić, że możliwości wymierzenia grzywny, wobec stwierdzenia zaistnienia powyższych przesłanek, nie niweczy fakt złożenia wniosku o jej wymierzenie po wykonaniu przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., jak też stwierdzenie ich wykonania w chwili orzekania przez sąd administracyjny. Fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym, toteż postępowanie nie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. Nie ma on bowiem wpływu na zaistniałą już okoliczność uchybienia przez organ terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wykonanie obowiązków stanowi zdarzenie, które sąd bierze jednak pod uwagę miarkując wysokość grzywny. Sąd administracyjny, rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość, może brać pod uwagę również inne okoliczności takie jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji, przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego, potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej (vide: postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, w ocenie Sądu grzywna w wysokości 200 zł realizuje w sposób wystarczający ustawowe funkcje tego środka prawnego. Powinna przede wszystkim zdyscyplinować organ do działania w przyszłości w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a., jak też spełnić zadanie prewencyjne w stosunku do niego i innych organów administracji publicznej. Jednocześnie wymierzając przedmiotową grzywnę, Sąd uwzględnił wyjaśnienia organu dotyczące postępowania w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r., a także przesłanie skargi wraz z odpowiedzią na wniosek. Orzeczona wysokość grzywny, w ocenie Sądu, jest zatem adekwatna do zachowania organu w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd w pkt 1 postanowienia orzekł o wymierzeniu grzywny, zaś w pkt 2 oddalił wniosek w pozostałym zakresie, tj. w zakresie żądania wymierzenia grzywny ponad kwotę wskazaną w pkt 1. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.