I SA/Ke 132/16

Dnia 2 czerwca 2016 roku POSTANOWIENIE Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. znak: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: oddalić wniosek. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 2.000 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby S. w K. z [...] r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. J. B.złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, nie posiada stałych dochodów, utrzymuje się z pracy dorywczej (pomoc znajomym w opiece nad dziećmi oraz zajmowanie się domem i sprzątaniem). Jako posiadany majątek skarżąca wykazała działkę rolną o pow. 1 ha wartości 80.000 zł . Stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: ustawa p.p.s.a., pismem z 28 kwietnia 2016 r. starszy referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma sądowego do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, pod rygorem ujemnych skutków procesowych poprzez: przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącej za rok 2015 – w przypadku niezłożenia zeznania podatkowego za 2015 r. przedłożenie stosownego zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w tym zakresie; przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o prowadzeniu/nieprowadzeniu przez skarżącą aktualnie tj. w roku 2016 oraz w roku 2015 działalności gospodarczej; jeżeli skarżąca jest osobą bezrobotną - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; oświadczenie w jakiej wysokości dochód skarżąca uzyskuje miesięcznie z prac dorywczych; przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; przedłożenie dokumentów (kserokopii, odpisu) na okoliczność, kto jest właścicielem nieruchomości, którą skarżąca wskazuje jako adres zamieszkania tj. O. ul. K. 5/7; określenie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania, w którym skarżąca mieszka oraz wskazanie, kto ponosi te koszty; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o zarejestrowanych na nazwisko skarżącej – jako właściciela lub współwłaściciela samochodach i pojazdach (obejmujących ich markę i rok produkcji); oświadczenie, czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie wraz ze wskazaniem oraz udokumentowaniem otrzymywania przez skarżącą jakichkolwiek ewentualnych zasiłków. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w O. Ś. o niezłożeniu przez skarżącą zeznania podatkowego za 2015 r. oraz że skarżąca nie figuruje w ewidencji podatników podatku dochodowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej; zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w O. Ś., że skarżąca jest zarejestrowana w jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, wyciąg/wykaz z posiadanego przez skarżącą rachunku bankowego za miesiące luty, marzec, kwiecień, z którego wynika, że skarżąca otrzymuje przelew od Komornika Sądowego w kwocie 250 zł miesięcznie, spłaca kredyt w kwocie 330 zł miesięcznie, w miesiącu lutym otrzymała przelew w kwocie 127,43 zł z Towarzystwa Ubezpieczeniowego [..] oraz zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w O. Ś., że skarżąca jest właścicielem przyczepy ciężarowej rok produkcji 1997, samochodów osobowych marki Mitsubishi Pajero rok prod. 1995, BMW 730 rok prod. 1991 oraz motocykla osobowego marki Kawasaki rok prod. 1992. Ponadto skarżąca oświadczyła, że jej dochód z prac dorywczych wynosi ok. 250-450 zł miesięcznie, mieszkanie w O. Ś.ul. K. 5/7 należy do córki skarżącej, skarżąca w nim nie mieszka- jest to jedynie adres do korespondencji, skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżąca wykonując wezwanie starszego referendarza sądowego z 28 kwietnia 2016 r. nie przedłożyła dokumentów (kserokopii, odpisu) na okoliczność, kto jest właścicielem nieruchomości, którą skarżąca wskazuje jako adres zamieszkania tj. O. ul. K. 5/7 oraz nie określiła wysokości miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania, w którym mieszka oraz nie wskazała, kto ponosi te koszty. Zdaniem referendarza sądowego, wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli natomiast oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, stosownie do art. 255 ustawy p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 ustawy p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie natomiast do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. wynika zatem, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała jaka jest jej rzeczywista sytuacja finansowa, bowiem nie wykonała wezwania Sądu w całości. Skarżąca przede wszystkim nie przedłożyła dokumentów wskazujących, kto jest właścicielem nieruchomości, którą skarżąca wskazała jako adres zamieszkania (rubryka 2.1 urzędowego formularza PPF) tj. O. ul. K. 5/7, co więcej oświadczyła, że mieszkanie to należy do jej córki, a skarżąca ani tam nie mieszka, ani nie jest w tym mieszkaniu zameldowana. Przy czym skarżąca nie wskazała, gdzie mieszka jak również nie określiła wysokości miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania, w którym mieszka oraz nie wskazała, kto ponosi te koszty. Kwestie niewyjaśnione przez skarżącą mają natomiast istotne znaczenie przy ocenie przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić ponadto należy, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając na uwadze postawę skarżącej należy stwierdzić, że nie wykazała, pozostawania w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone przez skarżącą na wezwanie dokumenty i oświadczenia zawierają jedynie częściowe informacje dotyczące jej sytuacji majątkowej, zatem skarżąca wezwana do uzupełnienia wniosku nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku. Nieuzupełnie wniosku przez skarżącą o wszystkie żądane dokumenty spowodowało natomiast, że niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości partycypowania skarżącej w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, a brak precyzyjnych oświadczeń skarżącej, co do jej sytuacji majątkowej i finansowej nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe uznano, że postępowanie skarżącej, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych, co stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, fakt ten bowiem uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącej. Co więcej przedłożone przez skarżącą dokumenty i oświadczenia na okoliczność regularnej spłaty kredytu w kwocie 330 zł miesięcznie, utrzymanie czterech pojazdów mechanicznych przy miesięcznych dochodach w wykazanej wysokości, brak jakichkolwiek zadłużeń oraz zaległości, których skarżąca nie jest w stanie spłacić oraz lakoniczne informacje odnośnie miejsca zamieszkania skarżącej wzmacniają wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłączają wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności uznać należało, że skarżąca nie wykazała dostatecznie zasadności swojego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 245 § 1 i 2 oraz art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a.