I SA/Ke 149/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. postanawia: odmówić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r., Z. M. reprezentowany przez doradcę podatkowego K. T. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jako rażąco sprzecznej z przepisami prawa zarówno materialnego jak i procesowego. We wniosku skarżący wskazał, że z wyjątkiem należności wynikającej z zaskarżonej decyzji nie posiada zaległości publicznoprawnych. Zobowiązania podatkowe oraz z tytułu ubezpieczeń społecznych reguluje terminowo. Skarżący podkreślił, że wykonanie zaskarżonej decyzji jest zabezpieczone na jego majątku w postaci hipoteki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Busku-Zdroju. Zdaniem strony odmowa zwrotu tak znacznej kwoty podatku wraz z egzekucją określonej zaległości podatkowej i zwrotu uznanego za nienależny spowodowałoby załamanie jego finansów szczególnie obecnie w sezonie największej jego aktywności. Musiałoby to doprowadzić do zbycia znacznej części składników majątkowych stanowiących podstawę jego działalności oraz ze względu na swoją skalę do nieuchronnego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Spowoduje to w jego ocenie całkowitą utratę płynności finansowej, co zaowocuje niemożnością regulowania istniejących zobowiązań wobec dotychczasowych kontrahentów w sposób trwały. Skarżący wskazał też, że doprowadzenie do jego upadłości przed ostatecznym rozstrzygnięciem prowadzonego sporu przez sąd administracyjny wiąże się również z ryzykiem odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie Skarbu Państwa. Ponadto skarżący nie ma możliwości natychmiastowego wykonania zobowiązania, a działania do których wykonania byłby zmuszony w tym celu (wyprzedanie aktywów poniżej ich realnej wartości) wiązałoby się z wyrządzeniem znacznej szkody dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. II FZ 456/12 – powołane orzeczenia dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., I FZ 197/14). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa przy tym wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Jednocześnie okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. W orzecznictwie podkreśla się, że strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi zatem wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu uznaniu Sądu wiąże się zatem z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. oraz odnosząc ją do niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że wniosek Z. M.nie spełnia wyżej wskazanych wymagań, bowiem uzasadnienie wniosku nie pozwala dokonać oceny, czy wykonanie decyzji, spowoduje wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika uzasadnienie wniosku jest lakoniczne i w żaden sposób nie uprawdopodabnia, iż odmowa zwrotu kwoty podatku wraz z egzekucją określonej zaległości podatkowej i zwrotu uznanego za nienależny spowoduje konieczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego ograniczył się bowiem wyłącznie do wskazania, że brak wtrzymania wykonania decyzji może spowodować załamanie finansów skarżącego i może doprowadzić do zbycia znacznej części składników majątkowych. Powyższe zaś może doprowadzić do nieuchronnego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Przytoczone twierdzenia są czysto hipotetyczne, nie zostały przez stronę w żaden sposób sprecyzowane i wykazane. Nie mając zaś wiedzy jaka jest aktualna kondycja finansowa skarżącego, bowiem brak informacji w zakresie osiąganych dochodów, ponoszonych wydatków, majątku ruchomego, nieruchomości, wysokości obciążeń majątkowych, osób pozostających na utrzymaniu, itd., Sąd nie jest władny ocenić czy rzeczywiście odmowa zwrotu kwoty podatku wraz z egzekucją określonej zaległości podatkowej i zwrotu uznanego za nienależny może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.. Ponieważ o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd orzeka jedynie na wniosek, nie jest więc uprawniony do domniemywania jakichkolwiek faktów i okoliczności, które nie zostały podniesione przez stronę skarżącą i które nie wynikają z akt sprawy. W związku z tym nie można ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje bowiem ani treść wniesionego wniosku ani analiza akt sprawy. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.