I SA/Ke 156/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak po rozpoznaniu 11 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Operatora Gazociągów Przemysłowych G.-S. S.A. w W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Operatora Gazociągów Przemysłowych G.-S. S.A. w W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłat stałych za zrzuty wody postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] r. nr [...] w przedmiocie opłat stałych za zrzuty wody, Operator Gazociągów Przemysłowych G.-S. S.A. w W. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku skarżąca Spółka wskazała na ryzyko wyrządzenia jej znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca podkreśliła, że naliczona opłata stała w kwocie 710,00 zł jest ponad 70 razy wyższa od tej jaka winna być prawidłowo naliczona. Wskazana dysproporcja w sposób oczywisty może zachwiać budżetem inwestycji, w ramach której Spółka będzie korzystać z poboru wód. Ponadto w przypadku, gdyby naliczane Spółce w ramach wielu przedsięwzięć opłaty w sposób nagły i niczym nieusprawiedliwiony zostały drastycznie zwielokrotnione, mogłoby to mieć wpływ na finanse przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. II FZ 456/12 – powołane orzeczenia dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., I FZ 197/14). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa przy tym wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Jednocześnie okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. W orzecznictwie podkreśla się, że strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi zatem wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu uznaniu Sądu wiąże się zatem z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Za szkodę taką niewątpliwie należy uznać np. likwidację prowadzonego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie również z tego rodzaju szkodą mogą łączyć się takie trudne do odwrócenia skutki jak konieczność przeprowadzenia zwolnień w firmie i zakończenia współpracy z dotychczasowymi kontrahentami. Co jednak istotne, to na wnioskodawcy spoczywa wykazanie, że niebezpieczeństwo wystąpienia tego rodzaju szkody i trudnych do odwrócenia skutków rzeczywiście istnieje, z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy, a więc okoliczności dotyczące konkretnego przedsiębiorstwa i zarazem treść nakazu lub zakazu o charakterze administracyjnym, wynikającego z zaskarżonej do Sądu decyzji. Okoliczności takie w ocenie Sądu nie zostały przez wnioskodawcę w tej sprawie wskazane. Sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika uzasadnienie wniosku jest lakoniczne i w żaden sposób nie uprawdopodabnia, iż uiszczenie naliczonej opłaty stałej w kwocie 710,00 zł spowoduje konieczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę. Uzasadniając wniosek pełnomocnik spółki ograniczył się bowiem wyłącznie do wskazania, że brak wtrzymania wykonania decyzji może zachwiać budżetem inwestycji, w ramach której Spółka będzie korzystać z poboru wód. Powyższe twierdzenie jest czysto hipotetyczne, nie zostało przez stronę w żaden sposób sprecyzowane i wykazane. Nie mając zaś wiedzy jaka jest aktualna kondycja finansowa spółki, Sąd nie jest władny ocenić czy rzeczywiście naliczona jej opłata stała w kwocie 710,00 zł zachwieje budżetem inwestycji, w ramach której Spółka będzie korzystać z poboru wód i czy zagrozi to bytowi spółki. Ponieważ o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd orzeka jedynie na wniosek, nie jest więc uprawniony do domniemywania jakichkolwiek faktów i okoliczności, które nie zostały podniesione przez stronę skarżącą i które nie wynikają z akt sprawy. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje bowiem ani treść wniesionego wniosku ani analiza akt sprawy. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.