I SA/Ke 237/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 25 lutego 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat A.T. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Ke 237/13 Uzasadnienie. 1.1. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]r. znak [...]odmawiającą J. L. umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w wysokości 3.172 złote. 1.2.W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 03.07.2012r. do Urzędu Celnego w K. wpłynął wniosek J. L. zawierający w części prośbę o rozłożenie na raty zaległości podatkowych w kwocie 11.289,00zł. W uzasadnieniu wniosku wnoszący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej oraz, że firma, którą prowadzi zajmująca się importem używanych samochodów z terenu Unii Europejskiej, od dłuższego czasu znajduje się na skraju upadłości. Organ ustalił, że wnioskodawca mieszka w wynajmowanym mieszkaniu o pow. 48 m2 wraz z żoną. Oprócz tego nie posiada innych budynków czy gruntów. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu (handlu) samochodami pod nazwą AUTO - KOMIS - HANDEL "M." z siedzibą w K.. Utrzymuje się z pracy w firmie i według złożonych zeznań jest to jego jedyne źródło utrzymania. Natomiast od dnia 26 maja tego roku jest na zwolnieniu lekarskim, co powoduje, że firma od tego czasu nie prosperuje. Ponadto żona Podatnika również nie pracuje. Oprócz tego nie posiada innych źródeł dochodów i nikt nie pomaga mu finansowo w żaden inny sposób. Podatnik wyjaśnił, że nie posiada innego majątku oprócz wyżej wymienionego oraz nie ma żadnych oszczędności i wierzytelności. Posiada natomiast zadłużenie wobec Urzędu Celnego wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...]z dnia [...]., a oprócz tego nie jest zadłużony w żadnej innej instytucji, ani też w banku. Miesięczne koszty utrzymania to: czynsz za mieszkanie 550,00zł, media - 500 zł, a łącznie z wyżywieniem to około 2.000,00 zł. miesięcznie. Poza w/w nie ponosi innych kosztów, gdyż jeśli chodzi o leczenie to korzysta z ubezpieczenia.. W 2009 roku wnioskodawca wykazał dochód do opodatkowania w wysokości 56.237,00 zł, w roku 2010 kwotę 20.400,00 zł, natomiast w roku 2011 dochód do opodatkowania kształtował się na poziomie 828,00zł. 1.3. Decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w K. odmówił: - umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w wysokości: 3.172,00zł,-wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. nr [...] z dnia [...]. 1.4. Od przedmiotowej decyzji Strona złożyła odwołanie, wnosząc jednocześnie o możliwości rozważenia umorzenia odsetek od zaległości podatkowych lub chociażby ich części. 1.5. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) dalej zwana "Ordynacja podatkowa". Zgodnie z art. 67a § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może rozłożyć na raty. Natomiast zgodnie z art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych określonych w art. 67a: 1) które nie stanowią pomocy publicznej; 1) które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 2) które stanowią pomoc publiczną/.../; Organ wskazał, że o ile przepis art. 67 a § 1 określając katalog dopuszczalnych ulg oraz przesłanki ich udzielenia stanowi wystarczającą podstawę do rozpoznania wniosku podatnika, który nie prowadzi działalności gospodarczej o zastosowanie jednej ze wskazanych ulg, to w przypadku podatnika, będącego przedsiębiorcą ulgi te mogą być udzielone wyłącznie po spełnieniu warunków z art. 67 b ustawy Ordynacja podatkowa, który wymaga dodatkowych działań zarówno przedsiębiorcy, jak i organu podatkowego. W przepisie tym uregulowano trzy tryby udzielania ulg podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą. Pierwszy z nich dotyczy ulg, które nie są traktowane jako pomoc publiczna, drugi obejmuje stosowanie ulg w ramach zasady pomocy de minimis, zaś trzeci dotyczy udzielania ulg zaliczanych do pomocy publicznej. W konsekwencji, gdy z wnioskiem o ulgę występuje przedsiębiorca, obowiązkiem organu podatkowego jest sprawdzenie zarówno istnienia przesłanek określonych w art. 67a, jak również z art. 67b Ordynacji podatkowej. Jedną z podstawowych powinności organu jest rozstrzygnięcie, czy udzielenie ulgi będzie stanowić pomoc publiczną, (wyrok WSA w Białymstoku, sygn. I SA/Bk 198/08 z dnia 03.09.2008r.). Pojęcie pomocy publicznej nie zostało precyzyjnie określone w dokumentach Unii Europejskiej. Pośrednio jednak na podstawie art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) można uznać, iż pomocą publiczną jest wsparcie udzielane przedsiębiorstwu, o ile jednocześnie spełnione są następujące warunki: * jest przyznawane przez Państwo lub pochodzi ze środków państwowych, * udzielane jest na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku, ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwa albo produkcję określonych towarów), - grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi UE. Aby wsparcie stanowiło pomoc publiczną, wymienione powyżej warunki muszą zaistnieć łącznie. W przypadku, gdy którykolwiek z powyższych warunków nie jest spełniony, nie mamy do czynienia z pomocą publiczną. Ponadto ustalono również, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą jedynie na danym terenie, jego podstawowym odbiorcą są podmioty krajowe, zatem w przedmiotowej sprawie zdaniem organu podatkowego, kwestia udzielenia ulgi nie jest związana z pomocą publiczną. Organ wskazał, że z konstrukcji prawnej ulgi uznaniowej, uregulowanej w przywołanym przepisie wynika, że organ podatkowy może (bądź nie) umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Decyzja w przedmiocie wyżej wymienionej ulgi podatkowej ma więc charakter uznaniowy. Z jej istoty wynika pozostawienie w gestii organu podatkowego przyjęcie danego rozstrzygnięcia. Umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną skoro zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 1991 roku, SA/Gd 295/91). Z tego względu ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej i odsetek z niej wynikających. Określenia "interes publiczny" i "ważny interes podatnika" mają charakter niedookreślony, co wymaga każdorazowego dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Organ dokonując wykładni powyższych pojęć odniósł się do obowiązującego systemu prawa i zwraca uwagę na zasadę powszechności opodatkowania zawartą w przepisie art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Za "ważny interes podatnika" uznał taką sytuację, w której świadczenie podatkowe nie może zostać spełnione bez doraźnej pomocy organów podatkowych. Pomoc taką w postaci umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę uzasadniać mogą sytuacje wyjątkowe, takie jak klęski żywiołowe lub inne zdarzenia losowe. Natomiast przez "interes publiczny" rozumie się, zdaniem organu, dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy czy sprawność działania aparatu państwowego. Podkreślił, że J. L. nie przedstawił żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających wystąpienie nadzwyczajnych, niezależnych od niego okoliczności powodujących zaistnienie trudności finansowych. Nie wykazał tych nadzwyczajnych trudności również przeprowadzone w sprawie postępowanie. Zauważył, że w przedmiotowej sprawie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym powstało w związku z dokonaniem nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Volvo XC90. Podatnik dokonując czynności rodzącej skutki prawne w postaci powstania obowiązku podatkowego zobowiązany jest do poniesienia konsekwencji związanych z dokonaniem tej czynności polegających na obowiązku uiszczenia należności i wynikających z nich odsetek. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, to po stronie podatnika, który ubiega się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA w Warszawie z dnia 13.09.2007r. I FSK 1190/06, LEX nr 389353, wyrok WSA w Łodzi z dnia 29.05.2009r. I SA/Łd 173/09, Lex nr 534559). Postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych jest inicjowane na wniosek podatnika i w jego też interesie leży podanie do wiadomości organów wszystkich okoliczności sprawy przemawiających za zrezygnowaniem przez Skarb Państwa ze swojego dochodu oraz dopilnowanie ich utrwalenia w dokumentach (wyrok WSA w K. z dnia 20.03.2009r. I SA/Ke 417/08, Lex nr 507131). W ocenie organu odwoławczego, zebrana dokumentacja nie pozwalała na zastosowanie przywileju podatkowego o jaki wnioskował podatnik. Jego sytuacja finansowa nie jest na tyle szczególna, by traktować ją odmiennie od innych podmiotów zobowiązanych do płacenia zobowiązań natury podatkowej. Również szeroko rozumiany interes publiczny - zdaniem organu podatkowego - wyklucza możliwość przerzucenia odpowiedzialności za zaciągnięte zobowiązania Strony na społeczeństwo. 2.1. Na powyższą decyzję J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. 2.2. W złożonej skardze zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisu art.67a § 1 pkt 2 w zw. z art.67b § 1 pkt 3 lit.h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., nr 8, poz.60 ze zm.), poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez nieobiektywne, dowolne, nie mające oparcia w zebranym materiale dowodowym przyjęcie, że nie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika, przemawiający za umorzeniem w całości bądź części zaległości podatkowej, podczas, gdy okoliczności dotyczące tejże sprawy, jak również sytuacja materialna Skarżącego przemawiają za innym rozstrzygnięciem. Skarżący wniósł w oparciu o te zarzuty o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. 2.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." 3.2. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji na datę jej podjęcia, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Sąd podzielił też, uznając za niewadliwe, ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego, które znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu ulgi polegającej na rozłożeniu zaległości podatkowej na raty. 3.3. Na wstępie , należy zaznaczyć, że zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym a zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem i istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. Tym samym udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo. Pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach. Zgodnie z brzmieniem art. 67b o.p. zostały uregulowane trzy tryby udzielania podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Pierwszy z nich dotyczy ulg, które nie są traktowane jako forma pomocy publicznej. Ich udzielanie odbywa się w oparciu o ogólne przesłanki przyznawania ulg wszystkim podatnikom, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Drugi tryb obejmuje stosowanie ulg w ramach tzw. pomocy de minimis, której szczegółowe warunki są określone w przepisach wspólnotowych. Trzeci i ostatni, to udzielanie ulg zaliczanych do pomocy publicznej. Są one przyznawane z uwzględnieniem szeregu wymogów wynikających z przepisów regulujących dopuszczalność tego rodzaju pomocy. Z reguły do projektów decyzji przyznających ten rodzaj ulg znajduje zastosowanie postępowanie notyfikacyjne z udziałem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Ministra Rolnictwa oraz Komisji Europejskiej ( zob. Leonard Etel Komentarz do Komentarz do art.67(b) ustawy - Ordynacja podatkowa, Lex). W niniejszej sprawie zasadnie organ przyjął, że brak jest podstaw do przyjęcia, że ewentualne udzielenie ulgi skarżącemu należałoby uznać za pomoc publiczną. Stanowisko takie jest całkowicie zasadne zważywszy, że w przedmiotowej sprawie nie zostają wypełnione warunki z art. art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Pomocą publiczną jest wsparcie udzielane przedsiębiorstwu, o ile jednocześnie spełnione są następujące warunki jest przyznawane przez Państwo lub pochodzi ze środków państwowych, udzielane jest na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku, ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określone przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwa albo produkcję określonych towarów), grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi UE. W tym zakresie trafnie ustalono, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą jedynie na danym terenie, jego podstawowym odbiorcą są podmioty krajowe, a zatem kwestia udzielenia ulgi nie jest związana z pomocą publiczną. Tym samym brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutu skarżącego, że doszło do naruszenia art.67b § 1 pkt.h Ordynacji podatkowej w sytuacji gdy przepis ten dotyczy szczególnej formy pomocy publicznej. 3.4. Zasadnie w tej sytuacji dokonano oceny przesłanki przyznawania ulg wszystkim podatnikom, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" – art. 67a §1 pkt.2 Ordynacji podatkowej. Użyte w powołanym przepisie pojęcia są pojęciami niedookreślonymi. Dla ich sprecyzowania zasadne jest odwołanie się do piśmiennictwa i wypracowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek, nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o zasadności i potrzebie uzyskania ulgi. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2004 roku, I SA/Wr 735/02, LEX nr 129659) Pojęcie "interesu publicznego", o jakim mowa w art. 67a § 1 o.p., powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r., III SA/Wa 1964/05, niepublik.). Jednocześnie z treści przepisu art. 67a Ordynacji podatkowej wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. W takim przypadku kontrola Sądu sprowadza się w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001 roku, I S.A./Ka 498/00, PP z 2001 r. Nr 45, s. 14; tak też R. Mastalski [w:] B. Adamiak et. al., Ordynacja podatkowa. Komentarz 2005, Wrocław 2005, s. 308). 3.5. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że proces decyzyjny organów nie narusza prawa. Organ ustalił i przyjął, że sytuacja finansowa skarżącego nie jest na tyle szczególna by traktować ją odmiennie od innych podmiotów zobowiązanych do płacenia zobowiązań natury podatkowej. Za taką sytuację nie może być uznane załamanie się rynku sprzedaży samochodów używanych i trudności z tym związane, czy też stanu zdrowia skarżącego. Trafnie organ podkreślił, że skarżący nie przedstawił żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających wystąpienie nadzwyczajnych, niezależnych od niego okoliczności powodujących zaistnienie trudności finansowych również nie wykazało tego przeprowadzone w sprawie postępowanie. Również szeroko rozumiany interes publiczny - zdaniem organu podatkowego - wyklucza możliwość przerzucenia odpowiedzialności za zaciągnięte zobowiązania na społeczeństwo. Powyższych ustaleń dokonano w wyniku przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego. Oceniając to postępowanie należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 Ordynacji podatkowej, której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powyższą zasadą organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie organ sprostały powyższym wymaganiom. Tym samym należy stwierdzić, że Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie rozstrzygnęły sprawy dowolnie, tj. nie wyszły poza przyznane im ustawowo granice uznania administracyjnego. Stwierdzając brak przesłanek z 67a § 1 Ordynacji podatkowej wskazały na konkretne środki i źródła dowodowe oraz kryteria, jakimi się kierowały dokonując oceny dowodów. Przeprowadzona analiza jest zgodna z doświadczeniem życiowym, logiczna i prawidłowa, i pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy stwierdziły, że podnoszone przez wnioskodawcę we wniosku, jak i odwołaniu okoliczności, nie wskazują na istnienie przesłanek udzielenia ulgi podatkowej. 3.6. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika będącego adwokatem, ustanowionego dla skarżącego z urzędu w ramach prawa pomocy, a obejmującego opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w kwocie 240,00 zł powiększoną o kwotę 55,20 zł tytułem podatku od towarów i usług, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz.U.2013.461 j.t.)