I SA/Ke 264/14

Dnia 6 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Skarżący R. D. reprezentowany przez adwokata M. P. wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]znak: [...]w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym wniosku wskazuje, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną. Jedynym dochodem jego rodziny jest otrzymywana przez skarżącego emerytura wojskowa, która po potrąceniu wynosi 754,21 zł miesięcznie. Jako posiadany majątek skarżący wskazuje mieszkanie wielkości 28 m² oraz samochód osobowy Audi A6 rok prod. 2000 o wartości ok. 8.000 zł zabezpieczony w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu. Dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, z uwagi na powyższe pismem z dnia 20 maja 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w następującym zakresie: - przedłożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego oraz jego żony za rok 2013; - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącego oraz jego żonę za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2014; w przypadku uzyskania dochodu lub straty z działalności gospodarczej wraz ze wskazaniem przychodów oraz kosztów uzyskania dochodu/straty; - jeżeli żona skarżącego jest osobą bezrobotną - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że żona skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę, rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - przedłożenie aktualnych zaświadczeń z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego oraz jego żonę samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji); - udokumentowanie zabezpieczenia samochodu marki Audi A6 rok prod. 2000 w postępowaniu karnym; - udokumentowanie ponoszonych miesięcznie przez skarżącego kosztów utrzymania; - oświadczenie, czy skarżący oraz jego żona korzystają z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący udokumentował comiesięczne potrącanie z jego emerytury kwoty 1000 zł tytułem alimentów na rzecz córki, przedłożył dokumenty potwierdzające zajęcie w dniu 23 kwietnia 2008 r. samochodu Audi A6 rok prod. 2000, przedłożył kserokopię decyzji z dnia 1 marca 2014 r. o waloryzacji emerytury wojskowej oraz oświadczył, że wraz z żoną nie korzystają z pomocy społecznej. Skarżący nie przedłożył odpisu (kserokopii) zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za rok 2013; nie udokumentował wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącego oraz jego żonę za okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2014; nie przedłożył zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego, że żona skarżącego jest osobą bezrobotna bez prawa do zasiłku, ani żadnego dokumentu potwierdzającego pozostawanie żony bez pracy i bez dochodu, nie przedłożył wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę, rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy, nie przedłożył aktualnych zaświadczeń z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego oraz jego żonę samochodach; nie udokumentował ponoszonych miesięcznie kosztów utrzymania. W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli natomiast oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, stosownie do art. 255 ustawy p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 ustawy p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie natomiast do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika zatem, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał jakie są jego rzeczywiste możliwości płatnicze, bowiem nie wykonał wezwania Sądu w całości. Kwestie niewyjaśnione przez skarżącego mają natomiast istotne znaczenie przy ocenie przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając na uwadze postawę skarżącego należy stwierdzić, że nie wykazał, pozostawania w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone przez skarżącego na wezwanie dokumenty i oświadczenia zawierają jedynie częściowe informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej, zatem skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Nieuzupełnie wniosku przez skarżącego o wszystkie żądane dokumenty i oświadczenia spowodowało natomiast, że niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości partycypowania skarżącego w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, a brak precyzyjnych oświadczeń skarżącego, co do jego sytuacji majątkowej i finansowej nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe uznano, że nieuzupełnienie przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie tych kosztów. Postępowanie wnioskodawcy, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.