I SA/Ke 273/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu 7 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.Sp. z o.o. w O.Ś. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.Sp. z o.o. w O.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W sprawie ze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2014 r. E. Sp. z o.o. w O. Ś. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku Spółka wskazała, że natychmiastowe wykonanie decyzji, która może zostać uchylona spowoduje dla niej daleko idące skutki. Ponadto kwota wskazana w decyzji, którą Spółka miałaby uiścić jest wysoka. Skarżąca podkreśliła, że planuje inwestycje, a brak środków spowoduje konieczność ich wstrzymania, może nawet doprowadzić do jej upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. II FZ 456/12 – powołane orzeczenia dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., I FZ 197/14). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa przy tym wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Jednocześnie okoliczności te muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, a nie tylko potencjalny i hipotetyczny. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. W orzecznictwie podkreśla się, że strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi zatem wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu uznaniu Sądu wiąże się zatem z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Za szkodę taką niewątpliwie należy uznać np. likwidację prowadzonego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie również z tego rodzaju szkodą mogą łączyć się takie trudne do odwrócenia skutki jak konieczność przeprowadzenia zwolnień w firmie i zakończenia współpracy z dotychczasowymi kontrahentami. Co jednak istotne, to na wnioskodawcy spoczywa wykazanie, że niebezpieczeństwo wystąpienia tego rodzaju szkody i trudnych do odwrócenia skutków rzeczywiście istnieje, z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy, a więc okoliczności dotyczące konkretnego przedsiębiorstwa i zarazem treść nakazu lub zakazu o charakterze administracyjnym, wynikającego z zaskarżonej do Sądu decyzji. Okoliczności takie w ocenie Sądu nie zostały przez wnioskodawcę w tej sprawie wskazane. Sporządzone przez skarżącą uzasadnienie wniosku jest lakoniczne i w żaden sposób nie uprawdopodabnia, iż dla Spółki zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek skarżąca ograniczyła się bowiem wyłącznie do wskazania, że natychmiastowe wykonanie decyzji, która może zostać uchylona spowoduje dla niej daleko idące skutki. Ponadto kwota wskazana w decyzji, którą Spółka miałaby uiścić jest wysoka. Skarżąca podkreśliła, że planuje inwestycje, a brak środków spowoduje konieczność ich wstrzymania, może nawet doprowadzić do jej upadłości Powyższe twierdzenia są czysto hipotetyczne, nie zostały przez stronę w żaden sposób sprecyzowane i wykazane. Nie mając zaś wiedzy jaka jest aktualna kondycja finansowa Spółki, Sąd nie jest władny ocenić czy rzeczywiście wykonanie zaskarżonej decyzji zachwieje jej budżetem, czy zagrozi planowanym inwestycjom oraz bytowi spółki. Ponieważ o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd orzeka jedynie na wniosek, nie jest więc uprawniony do domniemywania jakichkolwiek faktów i okoliczności, które nie zostały podniesione przez stronę skarżącą i które nie wynikają z akt sprawy. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na istnienie tych okoliczności nie wskazuje bowiem ani treść wniesionego wniosku ani analiza akt sprawy. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.