I SA/Ke 304/14

Dnia 25 czerwca 2014 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W sprawie ze skargi z dnia 28 kwietnia 2014 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego J. L.. złożył w dniu 4 czerwca 2014 r. sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W złożonym wniosku skarżący oświadcza, że jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada innych dochodów, ma przyznany stopień niepełnosprawności. Dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, z uwagi na powyższe pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w następującym zakresie: - przedłożenie odpisów wszystkich zeznań podatkowych za rok 2013 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), jeżeli zostały złożone przez skarżącego, bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o nieskładaniu żadnych zeznań podatkowych za rok 2013 przez skarżącego; - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną wraz ze wskazaniem wysokości pobieranego zasiłku; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - przedłożenie aktualnych zaświadczeń z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji); - przedłożenie dokumentów (kserokopii, odpisu) wskazujących, kto jest właścicielem mieszkania pod adresem K. Os. N. S. 59/22, wskazanego przez skarżącego jako miejsce zamieszkania; - udokumentowanie miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania, w którym zamieszkuje skarżący wraz ze wskazaniem oraz udokumentowaniem wysokości kosztów ponoszonych przez skarżącego; - określenie wysokości ponoszonych miesięcznie przez skarżącego kosztów własnego utrzymania; - przedłożenie orzeczenia (kserokopii, odpisu) o niepełnosprawności skarżącego; - oświadczenie, czy skarżący korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył kserokopię zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej "N. S." w Kielcach z dnia 12 czerwca 2014 r. o tym, że nie przysługuje mu spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu adres: Os. N. S. 59/22, kserokopię orzeczenia z dnia 21 marca 2013 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego, kserokopię zaświadczenia z dnia 11 czerwca 2014 r. z Wydziału Komunikacji i Działalności Gospodarczej w Kielcach o braku pojazdów aktualnie zarejestrowanych na rzecz skarżącego, kserokopię zaświadczenia z Miejskiego Urzędu Pracy w Kielcach z dnia 10 czerwca 2014 r. zaświadczające, że skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 25 listopada 2013 r. ; z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 grudnia 2013 r. do dnia 2 czerwca 2014 r., wydruk zeznania podatkowego za rok 2003 PIT-36, w którym wykazał w rubryce nr 83 dochód w kwocie 14692,08 zł oraz w rubryce 56 stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 425,20 zł. Ponadto skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, nie utrzymuje mieszkania, miesięczne koszty utrzymania własnego określił na kwotę ok. 1000zł oraz oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej. W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli natomiast oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, stosownie do art. 255 ustawy p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 ustawy p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie natomiast do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika zatem, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał jakie są jego rzeczywiste możliwości płatnicze, bowiem nie wykonał wezwania Sądu w całości. Kwestie niewyjaśnione przez skarżącego mają natomiast istotne znaczenie przy ocenie przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto złożone wyjaśnienia i dokumenty nie są wiarygodne i budzą wątpliwości. Podkreślić należy, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając na uwadze postawę skarżącego należy stwierdzić, że nie wykazał, pozostawania w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Złożone przez skarżącego na wezwanie dokumenty i oświadczenia zawierają jedynie częściowe informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej, bowiem skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku wskazania i udokumentowania kto jest właścicielem mieszkania pod adresem K. Os. N. S. 59/22 wskazanego przez skarżącego jako miejsce zamieszkania. Skarżący nie wykonał również wezwania w zakresie udokumentowania miesięcznych kosztów utrzymania wskazanego wyżej mieszkania, wskazał jedynie ogólnikowo, że on nie utrzymuje mieszkania. Wykazanie spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy winno natomiast nastąpić poprzez złożenie pełnego, jasnego i jednoznacznego, a przez to wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, umożliwiającego precyzyjne ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oświadczeń złożonych przez skarżącego nie można uznać za spójne i nie budzące wątpliwości co do ich wiarygodności. Należy bowiem mieć na względzie, że ze złożonego wydruku zeznania podatkowego PIT-36 wynika, że skarżący prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej samochodów, czego nie ujawnił w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu PPF. Ponadto skarżący wskazał, że utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych i nie ma innych dochodów natomiast swoje miesięczne wydatki określił na kwotę ok. 1000 zł, zatem na kwotę przekraczającą wysokość miesięcznego zasiłku dla osób bezrobotnych, przy czym nie wykazał żadnych zadłużeń ani zaległości w jakichkolwiek opłatach. Mając na względzie powyższe wątpliwości i niespójności nie można przyjąć, że skarżący wykazał, że spełnia warunki uzyskania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nieuzupełnie wniosku przez skarżącego o wszystkie żądane dokumenty i oświadczenia spowodowało natomiast, że niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości partycypowania skarżącego w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, a brak precyzyjnych oświadczeń skarżącego, co do jego sytuacji majątkowej i finansowej nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe uznano, że nie można stwierdzić, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie tych kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Postępowanie wnioskodawcy, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. oraz składanie wyjaśnień budzących wątpliwości skutkuje niewyjaśnieniem istotnych kwestii dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.