I SA/Ke 370/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 lipca 2025 r. nr BP.500.130.2025.1181.KI13 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie (dalej: "Inspektor", "GITD") postanowieniem z 10 lipca 2025 r. nr BP.500.130.2025.1181.KI13 po rozpoznaniu wniosku J. Z., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "ŚWITD") z 6 lutego 2025 r. o nałożeniu kary pieniężnej. GITD wyjaśnił, że ŚWITD ww. decyzją z 6 lutego 2025 r. orzekł o nałożeniu na stronę jako zarządzającą transportem kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Powyższą decyzję doręczono stronie 19 lutego 2025 r. Następnie ustalił, że strona 30 maja 2025 r. wraz z odwołaniem od decyzji ŚWITD złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podał, że strona we wniosku o przywrócenie terminu podniosła, że nie była w stanie złożyć w terminie odwołania od decyzji ŚWITD z 6 lutego 2025 r., ponieważ przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od 21 lutego 2025 r. do 21 marca 2025 r., następnie od 22 marca 2025 r. do 25 kwietnia 2025 r. oraz od 30 kwietnia 2025 r. do 28 maja 2025 r. Na dowód powyższego przedsiębiorca załączył do wniosku zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA potwierdzające ww. okoliczności. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, GITD wskazał na treść przepisów: art. 57 § 5 pkt 1 i 2, art. 58, art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.2024 r., poz. 572), dalej: "k.p.a.". Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały wszystkie wymagane przez art. 58 k.p.a. przesłanki konieczne do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ wyjaśnił, że jedną z przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Wynika zdaniem organu odwoławczego z analizy przedmiotowej sprawy oraz treści wniosku o przywrócenie terminu, że do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło z winy zarządzającego transportem. GITD wskazał, że decyzję doręczono prawidłowo na właściwy adres strony. Zawierała ona stosowne i wymagane przepisami k.p.a. pouczenie o możliwości, trybie oraz terminie wnoszenia odwołania od decyzji organu I instancji. Zdaniem GITD strona we wniosku z 30 maja 2025 r. nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ podniósł, że decyzję doręczono stronie 19 lutego 2025 r., zaś przedłożone we wniosku zwolnienie lekarskie dotyczy okresu od 21 lutego 2025 r. Zatem osobiście odbierając korespondencję, strona posiadała wiedzę w zakresie wydania decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną oraz terminu na wniesienie odwołania od przedmiotowej decyzji. Fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim od dnia 21 lutego 2025 r. nie stanowił przeszkody do upoważnienia innej osoby do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu. Strona, będąc jednocześnie zarządzającym transportem jak i przedsiębiorcą, nie dołożyła zatem należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Na potwierdzenie zajętego stanowiska organ powołał się na wyrok WSA w Krakowie z 23 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1307/16. Zdaniem GITD w niniejszej sprawie nie można wskazać, że strona dołożyła odpowiedniej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Skargę na powyższe postanowienie GITD złożył J. Z.. W skardze zarzucił: 1. rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym a ustaleniami istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy zawartymi w decyzji o nałożeniu kary, 2. że organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik, 3. naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. oraz przepisów art. 77 § 1, art 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, 4. naruszenie art. 7 i art. 11 k.p.a., jak i art. 78 § 1 k.p.a. przejawiającym się nieuwzględnieniem mających istotne znaczenie dla sprawy dowodów przedkładanych i wnioskowanych przez stronę, a zwłaszcza: brak uwzględnienia dostarczonych wcześniej wyjaśnień oraz brak odniesienia się w decyzji administracyjnej do argumentów przesłanych podczas postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła przebieg postępowania w sprawie oraz argumentację, która odnosi się do zakwestionowania decyzji ŚWITD z 6 lutego 2025 r. o wymierzeniu kary pieniężnej. Nadto wyjaśniła, że od dnia 21 lutego 2025 r. do 28 maja 2025 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Podniosła, że nie była w stanie w wyznaczonym terminie złożyć odwołania od decyzji ŚWITD w K.. Nadto nie mogła również wyznaczyć pełnomocnika, gdyż cały czas podlegała leczeniu. Zarzuciła, że GITD w żaden sposób nie odniósł się do tych faktów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ŚWITD z dnia 6 lutego 2025 r., nakładającej na skarżącego jako zarządzającego transportem karę pieniężną w kwocie [...]zł. Wskazaną decyzję doręczono stronie 19 lutego 2025 r. do rąk własnych, co pokwitowała własnoręcznym podpisem. W skardze strona skarżąca nie kwestionuje daty odbioru decyzji ŚWITD z 6 lutego 2025 r., a jedynie to, że organ nie odniósł się do kwestii podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu. Pozostała zaś argumentacja skargi odnosi się do kwestii merytorycznych związanych z decyzją ŚWITD z 6 lutego 2025 r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej. Podstawę prawną wydanego w sprawie przez GITD postanowienia stanowił przepis art. 58 k.p.a., w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). We wskazanym przepisie zawarto przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Organ stwierdził, że skarżący nie spełnił warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy stanowisko organu jest prawidłowe. Należy podkreślić, że instytucja przywrócenia terminu jest stosowana w wyjątkowych sytuacjach. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 2025 r., sygn. akt I GSK 504/24, Lex nr 3918255). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności w terminie. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, także m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GZ 599/17, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II OZ 10/14). Z wniosku o przywrócenie terminu wynika, że strona uzasadniła jego uchybienie chorobą, którą potwierdzają zwolnienia lekarskie wystawione przez lekarza począwszy 21 lutego 2025 r. i stwierdzające niezdolność skarżącego do pracy z powodu choroby – ostatnie do 28 maja 2025 r. Strona złożyła więc w terminie wniosek o przywrócenie terminu i - co wynika z akt sprawy - dopełniła warunku dokonania równocześnie z wnioskiem czynności, której terminowi uchybiła (złożyła odwołanie). Niemniej skarżący nie wykazał, że podjął wszystkie niezbędne działania w celu zapobieżenia uchybieniu terminowi do wniesienia środka odwoławczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z 27 marca 2024 r., I OSK 317/23). W przypadku tej ostatniej okoliczności podkreślenia wymaga i co jest przyjmowane jednolicie w orzecznictwie, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Uprawdopodobnienia bowiem wymaga, że okoliczności związane z chorobą były nie do przezwyciężenia pomimo zachowania staranności, w tym że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności procesowej (np. w postaci udzielenia pełnomocnictwa). Choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy. Trzeba ponadto uprawdopodobnić, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość posłużenia się w dopełnieniu czynności w terminie inną osobą (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 38/23, LEX nr 3888614). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd podziela stanowisko organu, że nie wystąpiły żadne nadzwyczajne przesłanki, niezależne od ludzkiej woli uzasadniające przywrócenie terminu. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających możliwość przywrócenia mu terminu do złożenia odwołania. W niniejszej sprawie nie można wskazać, że strona dołożyła odpowiedniej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim od 21 lutego 2025 r. nie stanowił przeszkody dla skarżącego do upoważnienia innej osoby do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu, bądź to przez udzielenie pełnomocnictwa, bądź tylko przez posłużenie się osobą trzecią przy złożeniu pisma w siedzibie organu czy nadaniu przesyłki pocztowej. Jak wynika z wystawionych zaświadczeń ZUS ZLA (rubryka nr 17) skarżący otrzymał wskazanie lekarskie, że może chodzić. Zatem stan jego zdrowia nie wykluczał możliwości przygotowania pisma, czy sporządzenia wiadomości elektronicznej, bądź zorganizowania pomocy osób trzecich w tej sprawie. Wyręczanie się inną osobą jest częstą praktyką osób, które same nie mogą złożyć pisma do organu. Dostępne są także sposoby doręczania organowi pisma drogą elektroniczną. Co jednak najistotniejsze, skarżący nie wykazał, aby podjął jakiekolwiek starania o złożenie odwołania w terminie, zwłaszcza, że nie przebywał na zwolnieniu lekarskim od 19 do 20 lutego 2025 r. i między 26 a 29 kwietnia 2025 r. Skarżący miał wiedzę o treści decyzji nakładającej karę pieniężną, którą odebrał 19 lutego 2025 r. Jednocześnie jest zarządzającym transportem jak i przedsiębiorcą, więc potrafi przewidywać skutki prawne takich działań jak niezłożenie odwołania w terminie, a mimo to nie dołożył on należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Powyższe okoliczności oceniane łącznie uprawniają do stwierdzenia, że brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, organ nie dopuścił się tym samym naruszenia wskazanych w skardze przepisów. Organ administracji rzetelnie ocenił argumentację wniosku o przywrócenie terminu, a skarżący nie zakwestionował skutecznie tej oceny. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.