II OSK 38/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-22
Skład orzekający: Anna Żak, Grzegorz Czerwiński, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba i obawa przed zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 w okresie pandemii, uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, w szczególności poprzez brak możliwości skorzystania z pomocy innych osób?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sama choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczająca do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Strona musi wykazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił dowodów na potwierdzenie swojej choroby ani na brak możliwości skorzystania z pomocy innych osób, co skutkowało odmową przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując jako przyczynę uchybienia terminowi objawy chorobowe i obawę przed zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 w okresie pandemii. Organ administracji odmówił przywrócenia terminu, uznając brak uprawdopodobnienia braku winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę skarżącego, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Żak Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Paulina Jaszczuk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 365/22 w sprawie ze skargi P. N. na postanowienie nr 58/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 stycznia 2022 r. nr 58/2022 znak: WOB.7722.199.2021.AJAN w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 2 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 365/22, oddalił skargę P. N. (dalej jako "skarżący) na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 stycznia 2022 r. znak WOB.77222.199.2021.AJAN w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej postanowieniem z dnia 23 października 2020 r. nr 94/2020 nakazał skarżącemu wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy budowie drogi dojazdowej – do ogrodzonych i zabudowanych działek w [...], przebiegającej po działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w [...], realizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora P. N. obowiązek przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej wskazanych w ww. postanowieniu dokumentów, w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r.
Odpis powyższego postanowienia został doręczony dorosłemu domownikowi w dniu 27 października 2020 r.
Skarżący 10 listopada 2020 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazał, że z początkiem listopada 2020 r. przebywał w odosobnieniu albowiem stan jego zdrowia nie pozwalał na osobiste podjęcie obrony w terminie 7 dni. Ogólny stan zdrowia wskazywał na pewne objawy chorobowe, które w wyniku osłabienia organizmu mogły spowodować zachorowanie na niebezpiecznego wirusa. Dopiero po dniu 8 listopada 2020 r. stan zdrowia uległ poprawie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2022 r. nr 58/2022 znak: WOB.7722.199.2021.AJAN Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, na podstawie art. 59 § 1 i 2, art. 123 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odmówił przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia.
Organ odwoławczy mając na uwadze ustawowy termin do wniesienia zażalenia, którego dotrzymanie warunkuje skuteczność tego środka zaskarżenia wskazał, że stosownie do art. 58 § 1 i 2 K.p.a. przywrócenie terminu na prośbę strony jest dopuszczalne, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Organ wskazał, że okolicznościach sprawy 27 października 2020 r. nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącemu kwestionowanego postanowienia PINB w Suchej Beskidzkiej nr 94/2020 z dnia 23 października 2020 r. Od dnia następnego tj. 28 października 2020 r. rozpoczął swój bieg termin do wniesienia zażalenia przez skarżącego i upłynął w dniu 3 listopada 2020 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wraz z zażaleniem został nadany w placówce pocztowej w dniu 10 listopada 2020 r. We wniosku tym jako przyczynę uniemożliwiającą dochowania terminu wskazano to, że z początkiem listopada 2020 r. skarżący przebywał w odosobnieniu, albowiem stan jego zdrowia nie pozwalał na osobiste podjęcie obrony w terminie 7 dni. Ogólny stan zdrowia wskazywał na pewne objawy chorobowe – przeziębienia, które w wyniku osłabienia organizmu mogły spowodować zachorowanie na niebezpiecznego wirusa. Dopiero po niedzieli 8.11.2020 r. stan zdrowia uległ polepszeniu, a tym samym umożliwił sporządzenie niniejszego wniosku oraz zażalenia.
Organ uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Nie wykazał bowiem, że dochował należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Można o niej mówić tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny w Lublinie z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 727/97, Lex nr 34743). Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Wśród przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu wymienia się m.in.: obłożną chorobę uniemożliwiającą stronie działającej osobiście podjęcie czynności, przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 868/10). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 40/16).
Zdaniem organu, skarżący nie uprawdopodobnił, aby istniała taka przeszkoda, której nie mógłby usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wystąpienie takich okoliczności jak choroba, czy też zły stan zdrowia stanowi zasadniczo sytuację niezależną od woli człowieka i powoduje niekiedy niemożność zadbania należycie o swoje interesy. Organ uznał jednak, że w niniejszej sprawie nie wykazano zaistnienia takiej choroby, która uniemożliwiała skarżącemu terminowe złożenie zażalenia. Powinien wskazać takie okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jego woli i uniemożliwiało jemu dopełnienie czynności. Podkreślono, iż przebyta choroba nie jest potwierdzeniem braku winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ona bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób. Nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Złożenie zażalenia nie wykluczało w żaden sposób możliwości dokonania czynności przy pomocy osób trzecich, tym bardziej, że zażalenie jest odformalizowanym środkiem prawnym, który nie wymaga żadnego uzasadnienia, gdyż wystarczy, żeby wynikało z niego niezadowolenie z wydanego postanowienia. Organ uznał, że dołożenie przez skarżącego w niniejszej sprawie odpowiedniej staranności w dbałości o własne interesy byłoby zupełnie wystarczające dla uniknięcia uchybienia przez niego terminu do wniesienia zażalenia.
Skoro wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby istniała taka przeszkoda, której nie mógłby usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, to przedstawioną argumentacją nie uprawdopodobnił zatem braku winy. Nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Argumentacja wniosku nie pozwalała na przyjęcie, że skarżący nie ponosi winy za uchybienie terminowi.
Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jego uchylenia.
Argumentował, że wykazał okoliczności dające podstawę do uznania jego braku winy w uchybieniu terminu i przywrócenia mu terminu do wniesienia zażalenia. Kwestionował skuteczność doręczenia zażalenia bowiem odbierający nie zobowiązał się do przekazania przesyłki adresatowi. Wskazał, że w chwili doręczenia przebywał w odosobnieniu w okresie drugiej fali pandemii koronawirusa tj. początek listopada 2020 r. na skutej stanu zdrowia oraz z obawy o zdrowie i życie oraz osób najbliższych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazanym na wstępie wyrokiem skargę.
Sąd podzielił stanowisko organu odnośnie do terminu do złożenia zażalenia i jego uchybienia. Potwierdzają to dokumenty z akt sprawy a nadto nie zaprzecza temu skarżący. Nie doszło w tym zakresie do oceny dowodów niezgodnych z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.
Odnosząc się do braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Sąd wskazał, że organ odwoławczy miał podstawy do przyjęcia, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu. W swoim wniosku skarżący wskazał, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia zażalenia były przyczyny zdrowotne i osłabienie organizmu "które mogły spowodować zachorowanie na niebezpiecznego wirusa".
Sąd zauważył, że w odniesieniu do przesłanki braku winy w piśmiennictwie przyjmuje się, że winę należy pojmować w sposób obiektywny, wymagając od strony staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez stronę. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, aby w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136).
Również w orzecznictwie wskazuje się, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony.
Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r. sygn. akt III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GZ 599/17, wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 1580/12; czy wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1347/11).
Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, że choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim nie jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy. Trzeba ponadto uprawdopodobnić, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość posłużenia się w dopełnieniu czynności w terminie inną osobą (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r. sygn. akt I FSK 514/20). W wyroku tym trafnie też zwrócono uwagę na to, że nie jest rolą organu poszukiwanie argumentów, czy też gromadzenie dowodów na poparcie braku winy strony w uchybieniu terminu, gdyż ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie.
W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnego zaświadczenia lekarskiego ani innego dokumentu, który potwierdzałby jego zły stan zdrowia uniemożliwiający mu dokonanie jakiejkolwiek czynności. Podkreślenia wymaga, że ani samoizalocja skarżącego, ani jego obawa przed zachorowaniem nie stanowiła przeszkody do napisania w terminie zażalenia w miejscu, w którym się znajdował. Zażalenie nie musi mieć szczególnej treści i formy – wystarczające jest nawet jednozdaniowe stwierdzenie, że adresat nie zgadza się z postanowieniem (art. 144 K.p.a. w zw. z art. 128 K.p.a.). Można więc było je napisać w ustawowym terminie, zaś wysłać do organu – nawet przez samo wrzucenie do skrzynki pocztowej. Co więcej, skarżący mógł się – wobec wyrażanych obaw – wyręczyć się w tej prostej czynności innymi osobami, powierzając im nadanie przesyłki pocztowej. Nadto skarżący nie wskazał konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu będzie choroba nagła (wymagająca leżenia, pobytu w szpitalu) oraz uniemożliwiająca złożenie środka zaskarżenia osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę (wyrok NSA z 17 grudnia 2015 r., II OSK 1004/14, z 7 listopada 2017 r., II OSK 368/16, z 30 czerwca 2020 r., I GSK 471/20). Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności (zob. wyroki NSA z 21 stycznia 2014 r., II GSK 1599/12, z dnia 11 sierpnia 2016 r., II GSK 601/15).
Na marginesie Sąd zauważył, że bezpodstawnie skarżący kwestionuje skuteczność doręczenia postanowienia z dnia 24 października 2022 r. dokonanego w trybie art. 43 K.p.a. Z przepisu tego wynika domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. Skarżący nie przeczył, że osoba, która odebrała przesyłkę była domownikiem, kwestionował natomiast zobowiązanie się odbiorcy do doręczenia pisma w myśl ww. normy. Twierdzenia te Sąd uznał za gołosłowne i przyjął, że doręczyciel miał prawo uznać, że osoba przebywająca pod adresem, na który skierowano przesyłkę, jest dorosłym domownikiem i podejmuje się oddania przesyłki adresatowi. Sąd zauważył, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie podnosił kwestii nieskuteczności doręczenia, a uczynił to dopiero w skardze, nie przytaczając jednak żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających podniesiony zarzut.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie stanowiły o braku jego winy w zachowaniu przedmiotowego terminu w rozumieniu art. 58 § 1 K.p.a. i nie uzasadniają przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia. Niezasadny był w związku z tym zarzut skargi niewłaściwego zastosowania przez organ art. 58 § 1 K.p.a., gdyż zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu.
P. N. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., art. 59 § 2 K.p.a. i art. 134 K.p.a. poprzez uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, co w konsekwencji spowodowało nieuzasadnioną odmowę przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy skarżący wskazał stan faktyczny będący podstawą złożenia wniosku o przywrócenie terminu tj. objawy chorobowe w okresie trwania drugiej fali pandemii korona wirusa, tj. m. in. początek listopada 2020 r., a w związku z tym stan wymagający odosobnienia na skutek stanu zdrowia oraz obawy o zdrowie i życie skarżącego oraz osób najbliższych, a w związku z tym braku możliwości dokonania czynności procesowych osobiście łub za pośrednictwem innej osoby;
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 42 oraz 43 K.p.a. poprzez uznanie, że pismo zostało doręczone adresatowi w dacie odbioru widniejącej na potwierdzeniu odbioru, podczas gdy koniecznym jest zobowiązanie się odbiorcy do doręczenia pisma adresatowi w myśl wskazanych norm prawnych i wobec czego nie doszło do jego skutecznego doręczenia korespondencji w zgodzie z procedurą administracyjną, albowiem adresat korespondencji przebywał w odosobnieniu w okresie drugiej fali pandemii koronawirusa, tj. początek listopada 2020 r., na skutek stanu zdrowia oraz obawy o zdrowie i życie skarżącego oraz osób najbliższych;
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej P.p.s.a., w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że rodzaj choroby uniemożliwia! dokonanie czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość posłużenia się w dopełnieniu czynności w terminie inną osobą, podczas gdy obiektywną przesłanką w braku działania po stronie skarżącego była obiektywna okoliczność, a mianowicie zagrożenie zachorowaniem wirusem Covid 19 i możliwość jego dalszego rozprzestrzenienia wśród osób najbliższych skarżącemu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja mająca, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia miało stwierdzenie, czy skarżący przedstawił okoliczności świadczące o braku jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia.
Zdaniem NSA, Sąd I instancji słusznie przyjął, że choroba poświadczona zaświadczeniem lekarskim nie jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy. Należy uprawdopodobnić, że rodzaj stwierdzonej choroby uniemożliwiał dokonanie czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość posłużenia się w dopełnieniu czynności w terminie inną osobą. W niniejszej sprawie skarżący jedynie sam twierdził o swojej chorobie bowiem wskazywał, że "stwierdził u siebie objawy chorobowe w okresie pandemii", co jego zdaniem, wymagało odosobnienia z obawy o swoje życie i zdrowie oraz życie i zdrowie swoich najbliższych. Nie uwiarygodnił zatem okoliczności choroby żadnym dokumentem poświadczającym jego ówczesny stan zdrowia. Zatem nie można było mówić o jakiejkolwiek chorobie, która uniemożliwiła mu dokonanie czynności w terminie.
Przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności, które skarżący wskazuje jako powody niedokonania czynności w terminie obciąża skarżącego bowiem to on jest zainteresowany przywróceniem mu terminu do wniesienia zażalenia. Nie jest to obowiązkiem organu. Słusznie zauważył Sąd, że nie jest rolą organu poszukiwanie argumentów, czy też gromadzenie dowodów na poparcie braku winy strony w uchybieniu terminu, gdyż ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie.
Zatem w sytuacji kiedy skarżący nie przedstawia żadnych dokumentów stwierdzających czy choćby uprawdopodabniających okoliczność zachorowania, to uznać należało, że nie wykazał on faktu choroby, którą wskazywał jako przyczynę uchybienia terminowi. Nie wykazał więc żadnej okoliczności świadczącej o braku winy w uchybieniu terminu a wobec tego należało odmówić mu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Przesłanka z art. 58 § 1 K.p.a. nie została zatem spełniona.
Zarzut doręczenia korespondencji organu osobie, która podobno nie zobowiązała się do jej doręczenia adresatowi (skarżącemu) wobec czego miałoby dojść do nieskutecznego doręczenia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, która dotyczy przywrócenia terminu. Kwestionowanie skuteczności doręczenia powoduje, że skarżący uważa, że w ogóle nie doszło do doręczenia postanowienia czyli bieg terminu na dokonanie uchybionej czynności nie zaczął biec. W takiej sytuacji nie można domagać się przywrócenia terminu skoro termin nie rozpoczął biegu. Wniosek o przywrócenie terminu w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowy a postępowanie powinno ulec umorzeniu.
Jeśli jednak skarżący przyjmuje, że do doręczenia doszło a jedynie uchybił terminowi do wniesienia zażalenia z uwagi na okoliczności, które świadczą o jego braku winy, to nie może kwestionować faktu doręczenia.
Wobec tego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 42 K.p.a. oraz 43 K.p.a. (kwestia skuteczności doręczenia) bowiem występując z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący uznał, że termin biegł, upłynął i wobec braku winy w uchybieniu terminowi zażądał jego przywrócenia.
W ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie przyjął, że nie było podstaw do uznania, ze skarżący chorował a nawet gdyby przyjąć jego wersję to choroba ta nie uniemożliwiała mu nadanie pisma na poczcie. Należy zauważyć, że skarżący izolując się mógł sporządzić zażalenie osobiście (nie wymagało to udziału pełnomocnika) i poprosić inną osobę na wrzucenie przygotowanej przez niego przesyłki z zażaleniem do skrzynki pocztowej.
Skoro skarżący nie wskazał konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły złożenie zażalenia oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu, to zarówno organy jak i Sąd I instancji nie miały podstaw aby uznać, że zaistniał brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia.
Stan izolacji nie wykluczał aby skarżący przygotował pismo i poprosił inne osoby o nadanie go w urzędzie pocztowym. Zarażenie Covid wymagało braku osobistego kontaktu z zarażonym, w szczególności z jego wydzielinami przenoszonymi droga kropelkową. Nie było jednak niemożliwe sporządzenie przesyłki i pozostawienie jej w umówionym wcześniej miejscu osobie, która mogłaby złożyć ja w urzędzie pocztowym bądź wrzucić do najbliższej skrzynki nadawczej. W okresie II fali pandemii Covid w Polsce poczta świadczyła usługi i można było z jej usług korzystać.
W takiej sytuacji prawidłowo organ wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 59 § 1 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło