I SA/Ke 429/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. oddala skargę. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...] r. nr [...]utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. K. z [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia S. S. wymiaru podatku rolnego i leśnego na rok 2016 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w kwocie 67 zł. 1.2. W uzasadnieniu wskazano, że organ podatkowy dokonał wymiaru podatku rolnego i podatku leśnego pobieranego w formie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2016 w stosunku do S. S. (podatek rolny - 59 zł, podatek leśny - 8 zł). Do opodatkowania, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z 18 marca 2016 r. (według stanu na 1 stycznia 2016) organ podatkowy przyjął stanowiące własność S. S. grunty o ogólnej pow. 2,33 ha, tj. działkę 198/1 które stanowią: grunty orne RIVa o pow. 0,13, grunty orne RIVb o pow. 0,34 ha, grunty orne RV o pow. 1,37 ha oraz łąki ŁIV o pow. 0,12 ha, pastwiska trwałe PsIV o pow. 0,17 ha, lasy Ls IV o pow. 0,19 ha i grunty pod rowami W-ŁIV o pow. 0,01 ha. 1.3. Kolegium wskazało na podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 6c ustawy o podatku rolnym oraz art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2005.240.2027 ze zm.) w oparciu, o który podstawą wymiaru podatków i świadczeń, są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez starostów. 1.4. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że wymiar dokonany został w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów oraz zgodnie ze złożoną przez stronę - S. S. informacją podatkową z 25 maja 2015 r. na rok 2016. Do opodatkowania organ przyjął stawki podatku rolnego, tj. 2,5 q żyta - 115 zł na podstawie Uchwały nr XII/68/2015 Rady Gminy w Nowym Korczynie, a w podatku leśnym stawkę ustawową. Organ wskazał przy tym na treść art. 6 ustawy o podatku rolnym, określającego wysokość podatku rolnego. Podał, że podatek rolny od gruntów gospodarstwa rolnego jest ustalany raz w roku i stanowi równowartość 2,5 q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy; średnia cena skupu żyta za trzy kwartały roku poprzedzającego rok jest ustalana bezpośrednio po żniwach, na podstawie komunikatu Prezesa GUS, zaś Rady gmin są uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2 przyjmowanych, jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy. W przedmiotowej sprawie Rada Gminy w N.K. podjęła uchwałę 30 listopada 2015 r. nr XII/67/2015 w sprawie obniżenia ceny skupu żyta dla wymiaru podatku rolnego za rok 2016 do kwoty 46 za 1 q. 1.5. W zakresie zarzutu w kwestii zwolnienia gruntów z podatku rolnego, Kolegium wskazało, że pozostała część gruntów ornych 1,37 ha w klasie V opodatkowano podatkiem rolnym i leśnym. Grunty o pow. 0,77 h nie mogły podlegać zwolnieniu bowiem nie są to grunty oznaczone w ewidencji jako "N" - nieużytki. Kolegium wyjaśniło ponadto, że organ podatkowy nie ma możliwości przyjęcia do wymiaru podatku odmiennych danych od tych, które wynikają z ewidencji gruntów. Dopóki te dane nie ulegną zmianie nie będzie możliwe inne opodatkowanie przedmiotowych gruntów. Kolegium jednocześnie wyjaśniło, że podatek ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też na nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku. Zwolnienia i ulgi w podatku rolnym z urzędu stosowane są jedynie te określone w art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 8-12, a także ulgi z art. 13b ustawy. Katalog zwolnień i ulg stosowanych z urzędu może być powiększony o zwolnienia i ulgi wprowadzone przez radę gminy na podstawie art. 13e ustawy. Pozostałe ulgi i zwolnienia są przyznawane na wniosek podatnika. 1.6. Kolegium wskazało, że organ podatkowy nie miał wiedzy na temat tego, że ustanowiony został kurator w osobie Z. S. dla S. S.. Organ podkreślił, że sam podatnik - S. S. złożył informację podatkową 15 maja 2015 r., wpisany jest w ewidencji jako właściciel nieruchomości, a tym samym organ zasadnie doręczył decyzję podatnikowi - S. S.. Odwołanie od przedmiotowej decyzji w ustawowym terminie złożył kurator S. S. – Z. S., jak i w toku postępowania odwoławczego sam podatnik. Tym, samym w ocenie organu, strona nie odniosła ujemnych skutków procesowych związanych z brakiem doręczenia decyzji podatkowej do reprezentującego podatnika kuratora. Odnośnie pozostałych kwestii poruszanych w odwołaniu, w zakresie umieszczenia S. S. w DPS-ie w Ł., Kolegium wyjaśniło, że działając jako organ odwoławczy od decyzji podatkowej nie jest organem właściwym w tym zakresie i wyjaśniło, że podejmowane przez gminę działania w tym zakresie, nie podlegają ocenie samorządowych kolegiów odwoławczych. Jednocześnie, z uwagi na podniesione przez stronę okoliczności związane z trudnościami finansowymi z terminowym uregulowaniem ustalonego podatku, poinformowało o możliwości zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowych, w trybie przepisów art. 67a ustawy - Ordynacja podatkowa. 2 Skarga do Sądu 2.1. Na powyższą decyzję S. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. W ocenie skarżącego decyzja ignoruje ważne aspekty: S. S. jest osobą częściowo ubezwłasnowolnioną, wymaga szczególnej troski i odpowiedzialności ze strony administracji; utrzymuje się ze skromnej renty inwalidzkiej, z której lwia część jest pochłaniana przez opłatę DPS - u, to co mu pozostaje nie wystarcza na opłacanie żądań wykraczających poza podstawową egzystencję. Decyzja powołuje się na fakt, że administracja gminy do dziś nie zaktualizowała w ewidencji gruntów, że przedmiot opodatkowany od przeszło 25 lat nie jest żadną ziemią uprawianą, a jedynie nieużytkiem. Gmina N.K. aktywnie uniemożliwiła skarżącemu podjęcie działalności gospodarczej, kierując go pod przymusem do DPS. Zdaniem skarżącego, gmina nalicza sobie bezpodstawnie, podobnie jak w latach poprzednich, roszczenia podatkowe. 2.2. Z uwagi na "ważny interes podatnika i interes publiczny", zgodnie z art. 67 a, skarżący wniósł nie tylko o umorzenie całości podatku, ale także o unieważnienie decyzji z roku 2016 jak też z lat wcześniejszych o opodatkowaniu działki 198/1 i wypłatę S. S. bezpodstawnie wyegzekwowanego podatku. Skarżący wniósł ponadto o niezwłoczną wsteczną aktualizację ewidencji gruntów odnośnie działki 198/1 w gminie N.K. i zaliczenie jej do nieużytków, także w latach przyszłych do momentu, gdy S. S. opuści DPS w Ł., gdzie jest przetrzymywany pod przymusem, i doprowadzi parcelę do używalności do celów rolniczych. 2.3. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. 2.4. Na rozprawie 3 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że postępowanie organu dotknięte jest wadą skutkującą jego wznowieniem, gdyż skarżący został pominięty w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 3.2. Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium dotycząca wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz.U.2013.1381) oraz ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (j.t. Dz.U.2013.465 ze zm.). Przepis art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6a ustawy o podatku leśnym określają przesłanki ustalenia przez organ zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. W świetle powołanych regulacji zobowiązanie takie może zostać ustalone dla osób fizycznych, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego, dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy. Podatnikami podatku rolnego są przy tym m.in. osoby fizyczne nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami gruntów. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi natomiast dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, a dla pozostałych gruntów liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym). Podatek rolny za rok podatkowy wynosi: 1) od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta, 2) od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 - równowartość pieniężną 5 q żyta - obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy (art. 6 ust. 1 ustawy o podatku rolnym). Średnią cenę skupu żyta, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa GUS, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy. Rady gmin są uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2, przyjmowanych jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy (art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o podatku rolnym). Rada Gminy w Nowym Korczynie podjęła uchwałę 30 listopada 2015 r. nr XII/67/2015 w sprawie obniżenia ceny skupu żyta dla wymiaru podatku rolnego za rok 2016 do kwoty 46 zł za 1 q. Z kolei podatnikami podatku leśnego są m.in. osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami lasów (art. 2 ust. 1 ustawy o podatku leśnym). Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 3 ustawy o podatku leśnym). Podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi, równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 1 ustawy o podatku leśnym). Średnią cenę sprzedaży drewna, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa GUS, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału. Rada gminy może obniżyć kwotę stanowiącą średnią cenę sprzedaży drewna, określoną w ust. 4, przyjmowaną jako podstawa obliczania podatku leśnego na obszarze gminy (art. 4 ust. 4 i 5 ustawy o podatku leśnym). 3.3. W niniejszej sprawie organy wymierzając omawiane zobowiązanie podatkowe ustaliły, że skarżący jest właścicielem gruntów rolnych, podlegających opodatkowaniu, o ogólnej powierzchni 2,33 ha, szczegółowo wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (pkt 1.2.) w tym grunty orne, łąki trwałe, pastwiska trwałe, lasy i grunty pod rowami. Ustaleń w zakresie powierzchni gruntów należących do skarżącego organy prawidłowo dokonały w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów oraz zgodnie ze złożonymi przez skarżącego informacjami podatkowymi z 15 maja 2015 r. w sprawie podatku rolnego oraz w sprawie podatku leśnego. W aktach sprawy znajduje się sporządzony przez administratora systemu i potwierdzony przez pracownika urzędu gminy wypis z rejestru gruntów z 18 marca 2016 r. W kontekście powyższych ustaleń w sprawie istotne znaczenie ma treść art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, na co prawidłowo zwróciło uwagę Kolegium. Zgodnie z powołanym przepisem podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów, powierzchni gruntów, czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Wyjątkowo tylko organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Sytuacja taka może mieć miejsce tylko wówczas, gdy moc dowodowa ewidencji (dokumentu urzędowego) zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, więc zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji (zob. wyroki NSA z 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 309/10, z 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 226/10, z 14 września 2010 r. sygn. akt II FSK 690/09 i II FSK 1014/10 oraz z 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył takich dokumentów. Wymaga wyjaśnienia, że ewentualnego kwestionowania prawidłowości wpisu w ewidencji należy dokonywać nie w postępowaniu podatkowym, lecz w odrębnym postępowaniu w zakresie zmiany w ewidencji gruntów. 3.4. Podsumowując, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania przeprowadzonego przez organy postępowania. Nie dopatrzył się także żadnych uchybień w zakresie zastosowanego przez te organy prawa materialnego. Zarówno podmiot jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone prawidłowo w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Organ zastosował także właściwe stawki podatkowe i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Spowodowało to ustalenie wobec skarżącego prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. 3.5. Odnosząc się do wniosków strony zawartych w skardze o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki 198/1 w gminie N.K. oraz o przyznanie ulgi podatkowej na podstawie art. 67a Ordynacji podatkowej, należy wskazać, że przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 § 2 i § 3) nie obejmują kognicją sądów administracyjnych rozpoznawania tego rodzaju wniosków. Stosownie do art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z tych względów wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, właściciele obowiązani są zgłaszać temu organowi, tj. właściwemu staroście (art. 22 ust. 2 tej ustawy). Podatnik został ponadto prawidłowo pouczony przez Kolegium, że wnioski w sprawach o udzielenie ulg podatkowych należy składać do organu podatkowego pierwszej instancji, którym w rozpatrywanym przypadku jest Wójt Gminy N.K.. 3.6. Zarzut braku udziału strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, zgłoszony dopiero po raz pierwszy na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie mógł również odnieść skutku, skoro stronie doręczono decyzję organu pierwszej instancji wydaną na podstawie danych wskazanych przez stronę w złożonych przez nią informacjach podatkowych. Również kurator strony, który ujawnił się składając odwołanie od decyzji, nie wskazywał na konieczność ponowienia czynności procesowych z jego udziałem. 3.7. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.