I SA/Ke 44/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]odmówił A. W. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za lipiec 2008 r. w wysokości 194 zł. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że A. W. w dniu 21 października 2010 r., w urzędzie pocztowym złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za lipiec 2008 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 16 października 2014 r. Z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz załączonej do niego kserokopii zwolnienia lekarskiego wynika, że A. W. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby w dniach od 16 października 2014 r. do 29 października 2014 r. Zwolnienie lekarskie zostało wystawione w dniu 17 października 2014 r. i zawierało adnotację, że chory może chodzić. Organ zauważył, że pomimo przebywania na zwolnieniu lekarskim, podatnik w dniu 21 października 2014 r. nadał drogą pocztową odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia. Organ wskazał na art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej regulujący instytucję przywrócenia terminu i stwierdził, że podatnik nie udowodnił, aby uchybienie terminowi do złożenia środka odwoławczego nastąpiło bez jego winy, gdyż mógł on w zakreślonym przepisami terminie złożyć odwołanie na decyzję organu podatkowego, a wskazane przez niego przeszkody nie mogły mu tego uniemożliwić. Na powyższe postanowienie A. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zarzucając naruszenie art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając skargę strona podniosła, że organ nie ma kompetencji do oceny sposobu wystawiana dokumentów przez lekarzy. Nie może stawiać tezy, że adnotacja na zwolnieniu lekarskim "chory może chodzić" oznacza dowolne poruszanie się, np. wychodzenie na zewnątrz, poza dom. Odwołanie z wnioskiem skarżący wniósł, gdy jego stan zdrowia poprawił się na tyle, że mógł przesłać korespondencję. We wniosku podał nawet źródło dolegliwości. W postępowaniu incydentalnym, wywołanym wnioskiem o przywrócenie terminu nie chodzi o uzyskanie absolutnej pewności co do prawdziwości określonych twierdzeń, a jedynie o ocenę ich wiarygodności. W ocenie skarżącego prawdziwość okoliczności wskazujących na brak jego winy potwierdza zaświadczenie lekarskie. Nie można zaakceptować tezy organu, według której skarżący mógł wysłać odwołanie zanim zachorował. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. W sprawie bezspornym jest, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za lipiec 2008 r. Decyzja została bowiem skarżącemu prawidłowo doręczona, w trybie art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, w dniu 2 października 2014 r. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem w przedmiotowej sprawie termin ten upłynął w dniu 16 października 2014 r. Odwołanie zostało natomiast wniesione w dniu 21 października 2014 r. Termin do wniesienia odwołania określa termin do dokonania czynności procesowej (termin procesowy). Gdy czynność procesowa nie została przez stronę dokonana w terminie, wówczas zachodzi uchybienie terminu w postępowaniu podatkowym, co powoduje jej bezskuteczność prawną. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest, uregulowana w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z powołanym przepisem w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której był określony termin. Z powołanych regulacji wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy w uchybieniu terminu, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, tj. 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W sprawie spór koncentruje się wokół przesłanki uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego. Oceniając, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy należy odwołać się do obiektywnych mierników staranności. O braku winy można mówić wówczas, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie (zob. wyrok NSA z dnia 14 maja 2008r. sygn. akt I FSK 695/07, lex nr 541861). Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, nagła choroba, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań, poważny wypadek samochodowy związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminu należy przy tym oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Przepis art. 162 Ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. Oznacza to, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji (wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. II FSK 511/07, lex nr 495595 i z dnia 19 maja 2011r. sygn. akt I FSK 152/10, lex nr 1027931). Ciężar wykazania, że istotnie zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczyła możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywa na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (B. Gruszczyński [w:] Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2010, s. 712). Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. W niniejszej sprawie, skarżący wnosząc o przywrócenie terminu jako okoliczność skutkującą niezachowaniem terminu do wniesienia odwołania wskazał na nagłą chorobę laryngologiczną z bardzo wysoką gorączką. Do wniosku skarżący załączył zwolnienie lekarskie na okres od 16 do 24 października 2014 r. W związku z powyższym wymaga wyjaśnienia, że za brakiem winy w uchybieniu terminu, może przemawiać choroba, ale nie każda, a wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 381/12, lex nr 1239193, z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 858/1, lex nr 1116237, z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 839/10, lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, lex nr 742025). W świetle przedstawionych uwag Sąd stwierdził, że organ prawidłowo ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Nie wykazał bowiem, że w okresie do dnia 16 października 2014 r. zaistniały niezależne od niego przyczyny, które przy zachowaniu należytej staranności stanowiłyby przeszkodę w dokonaniu czynności w terminie. Wprawdzie skarżący twierdzi, że jego choroba miała charakter nagły (zachorował w dniu 15 października 2014 r.), to z uzasadnienia wniosku nie wynika, że miała charakter obłożny uniemożliwiający podjęcie przez niego działań, w tym posłużenie się osobą trzecią. Informacji takiej nie dostarcza również przedłożona kopia zwolnienia lekarskiego, wystawionego w dniu 17 października 2014 r., przeciwnie wynika z niego, że chory może chodzić, co świadczy o tym, że choroba skarżącego nie miała charakteru obłożnego. Uzasadnienia dla braku winy w uchybieniu terminowi nie stanowi też lakoniczna informacja wniosku, że skarżący nie był w stanie zająć się wysyłką odwołań. W przypadku powoływania się na chorobą jako przyczynę uchybienia terminu, wykazać należy nie tylko, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności ale także, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Zasadnie zatem organ ocenił, że stwierdzony u skarżącego stan chorobowy nie miał takiego charakteru, by całkowicie wyłączyć go z aktywności i zorganizowania spraw związanych ze złożeniem odwołania. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że brak jest podstaw do oceny, że samo przedłożenie zwolnienia lekarskiego, stwierdzającego niezdolność skarżącego do pracy z adnotacją, że chory może chodzić, wystarczało do przyjęcia jako uprawdopodobnionego braku winy w niedochowaniu terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Nie kwestionując, że stan chorobowy może stanowić przeszkodę, dla przywrócenia terminu konieczne jest wykazanie, że przeszkody tej nie można było przezwyciężyć, mimo dochowania należytej staranności. Należy bowiem rozróżnić samą przeszkodę, od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca, dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie. Skarżący, takich okoliczności nie wskazał, a należy zauważyć, że pomimo istnienia przeszkody - przebywania na zwolnieniu lekarskim - nadał drogą pocztową odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podsumowując Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r., tym samym Dyrektor Izby Celnej w K. był uprawniony do odmowy A. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym zarzut naruszenia art. 162 i art. 163 Ordynacji podatkowej jest nieuzasadniony. Okoliczności faktyczne sprawy nie wskazują bowiem na to, że skarżący użył możliwie największego wysiłku umożliwiającego zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.