I SA/Ke 458/15

Dnia 30 września 2015 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku L.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. [...] r. znak[...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych i zabezpieczenie na majątku podatnika p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych i zabezpieczenie na majątku podatnika L. K. reprezentowany przez adwokata J.K. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym wniosku skarżący wskazuje, że jest osobą nie osiągającą żadnego dochodu, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Oświadcza, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej na skutek choroby, nie posiada żadnych oszczędności, nieruchomości, ani ruchomości, które mógłby spieniężyć. Wskazał, że posiada zadłużenie - ok. 19.000 zł tytułem czynszu najmu lokalu, - 99.755,58 zł wobec M. G. – postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego, - ok. 20.000 zł zadłużenie alimentacyjne. Skarżący oświadczył, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z synem A. w wieku 13 lat oraz z córką M. w wieku 18 lat. Skarżący nie wykazał żadnego majątku ani dochodów, wskazał natomiast, że jego matka uzyskuje rentę w wysokości 600 zł miesięcznie, a ojciec emeryturę w kwocie 1600 zł miesięcznie. Dane zawarte w złożonym wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, z uwagi na powyższe pismem z 4 września 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w następującym zakresie: - przedłożenia odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2014; - przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o prowadzeniu/nieprowadzeniu przez skarżącego aktualnie tj. w roku 2015 oraz w roku 2014 działalności gospodarczej; - jeżeli skarżący jest osobą bezrobotną - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - jeżeli pełnoletnia córka skarżącego uczy się – udokumentowanie tego faktu poprzez przedłożenie zaświadczenia ze szkoły/uczelni, do której uczęszcza; - określenie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania dzieci oraz wskazanie, kto ponosi te koszty ; - udokumentowanie wskazanych zadłużeń z tytułu czynszu najmu za lokal oraz z tytułu obowiązku alimentacyjnego; - wskazanie, czy dzieci skarżącego otrzymują jakiekolwiek świadczenia np. renta, zasiłek, alimenty; jeżeli tak to udokumentowanie jakie i w jakiej wysokości; - wskazanie i udokumentowanie czy matka dzieci partycypuje w kosztach utrzymania dzieci, jeżeli tak określenie w jakiej formie i wysokości; - przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o zarejestrowanych na nazwisko skarżącego – jako właściciela lub współwłaściciela samochodach i pojazdach (obejmujących ich markę i rok produkcji); - udokumentowanie złego stanu zdrowia (choroby), na który skarżący powołuje się w złożonym wniosku; - oświadczenie, czy skarżący oraz jego rodzina korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie wraz ze wskazaniem oraz udokumentowaniem otrzymywania jakichkolwiek ewentualnych zasiłków przez skarżącego i jego dzieci. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego przedłożyła kopię zeznania podatkowego PIT- 37 skarżącego za 2014 r., wydruk z CEiIDG wskazujący, że od 25 lipca 2013 r. skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, której wykonywanie rozpoczął 1 marca 2001 r., kopie kart leczenia szpitalnego skarżącego w dniu 13 sierpnia 2012 r. oraz od 17 sierpnia 2012 r. do 28 sierpnia 2012 r., kopię zajęcia wierzytelności z 29 listopada 2013 r. na zapłatę alimentów bieżących i zaległych na rzecz córki M. reprezentowanej M. K.-K., kopię wyroku z dnia 4 maja 2009 r. orzekającego w pkt I rozwód skarżącego i M. K. oraz w pkt IV wysokość alimentów od skarżącego na rzecz syna A. K. w kwocie 3000 zł miesięcznie, kopię postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 29 maja 2015. sygn akt V Cz 5042/14 oddalającego zażalenie wierzyciela M. K. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy –Mokotowa z 5 maja 2014 r. Ponad złożone dokumenty skarżący przedłożył pismo, w którym oświadczył, że od 25 lipca 2013 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, nie pobiera zasiłku, nie posiada żadnego rachunku bankowego, konta ani kart kredytowych lub debetowych, o ile wie córka uczy się w szkole średniej, jednak nie ma żadnych dokumentów, ponieważ nie utrzymuje kontaktów z żadnym ze swoich dzieci, według jego wiedzy dzieci nie otrzymują żadnych zasiłków, rent, a koszty ich utrzymania ponoszone są wyłącznie przez ich matki, nie zna kosztów utrzymania dzieci, ma zasądzone alimenty na każde dziecko, których nie reguluje z uwagi na brak środków, nie posiada żadnego samochodu, ani innego pojazdu, nie jest też współwłaścicielem żadnego środka transportu, nie korzysta z pomocy społecznej, rodzice skarżącego też nie korzystają z takiej pomocy. Zdaniem referendarza sądowego, wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Jeżeli natomiast oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, stosownie do art. 255 ustawy p.p.s.a. strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niewypełnienie obowiązku, o którym stanowi art. 255 ustawy p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 828/11 – Lex nr 1069744; postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 885/11 – Lex nr 1069781 czy postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 553/11 – Lex nr 1107595). Stosownie natomiast do unormowania art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zestawienia brzmienia art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy p.p.s.a. wynika zatem, że przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jak i częściowym można jedynie wówczas, gdy strona dokładnie wykaże, w jakiej znajduje się sytuacji materialnej. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał jakie są jego rzeczywiste możliwości płatnicze, bowiem nie wykonał wezwania Sądu w całości. Skarżący przede wszystkim nie przedłożył zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o prowadzeniu/nieprowadzeniu aktualnie tj. w roku 2015 oraz w roku 2014 działalności gospodarczej; nie przedłożył zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; nie udokumentował zadłużeń wskazanych we wniosku po prawo pomocy, nie przedłożył zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o zarejestrowanych na nazwisko skarżącego – jako właściciela lub współwłaściciela samochodach i pojazdach (obejmujących ich markę i rok produkcji). Kwestie niewyjaśnione przez skarżącego mają natomiast istotne znaczenie przy ocenie przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić ponadto należy, że przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając na uwadze postawę skarżącego należy stwierdzić, że nie wykazał, pozostawania w takiej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Złożone przez skarżącego na wezwanie dokumenty i oświadczenia zawierają jedynie częściowe informacje dotyczące jego sytuacji majątkowej, zatem skarżący wezwany do uzupełnienia wniosku nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Nieuzupełnie wniosku przez skarżącego o wszystkie żądane dokumenty spowodowało natomiast, że niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące możliwości partycypowania skarżącego w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, a brak precyzyjnych oświadczeń skarżącego, co do jego sytuacji majątkowej i finansowej nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe uznano, że nieuzupełnienie przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie pozwala na stwierdzenie, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie tych kosztów. Postępowanie wnioskodawcy, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, co stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W konsekwencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.