I SA/Ke 483/12
WyrokWSA w Kielcach2012-12-06
Skład orzekający: Mirosław Surma, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi z ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku rolnego i od nieruchomości, nawet jeśli podatnik podnosi zarzuty dotyczące faktycznego braku możliwości korzystania z nieruchomości z powodu sporów z sąsiadami i działań urzędowych?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku. W przypadku niezgodności między danymi z ewidencji a stanem faktycznym użytkowania, rozstrzygające znaczenie mają zapisy z ewidencji. Sądy administracyjne nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów cywilnych ani ustalania faktycznego stanu posiadania, jeśli nie został on podważony w trybie przewidzianym prawem. Zarzuty dotyczące sporów z sąsiadami czy utrudnień w dostępie do gospodarstwa nie wpływają na ustalenie podstawy opodatkowania.Stan faktyczny
Skarżący H. K. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. o wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2012. Skarżący podnosił, że podatek został naliczony bez dokumentów i tytułu własności, a także że utrudniany jest mu dostęp do gospodarstwa przez sąsiadów i działania urzędowe, co uniemożliwia mu użytkowanie i uzyskiwanie dochodów. Wskazał również na problemy zdrowotne i materialne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012 r. nr [..] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata D. P. – A. kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych, w tym 138 (sto trzydzieści osiem) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia
[...] 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...]2012 r. nr [...] w sprawie wymiaru H. K. podatku rolnego i od nieruchomości na rok 2012 pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia
17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 240. poz. 2027) dalej "prawo geodezyjne i kartograficzne" podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organ powołał także przepisy ustawy
z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 136, poz. 969) dalej "ustawa o podatku rolnym", określające przedmiot, podstawę opodatkowania
w tym podatku oraz warunki wydania decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego (art. 1, art. 4 ust. 1, art. 6c). Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w K. wyjaśniło, że ewidencję gruntów zakładają i prowadzą właściwe starostwa lub urzędy gmin, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Wskazało ponadto, że organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji, co oznacza, że nie może przyjąć jako podstawy wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikają z ewidencji.
W niniejszej sprawie organ ustalił, że z wypisu z rejestru gruntów obrazujących stan posiadania na rok 2012 wynika, że H. K. figuruje jako właściciel i jako samoistny posiadacz gruntów o ogólnej powierz 24,2229 ha sklasyfikowanych w ewidencji gruntów symbolem R, PS, S.
Organ podatkowy w oparciu o obowiązujące przepisy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości w stosunku do powierzchni użytkowej budynku, tj. 10 m² zwolnionej na podstawie Uchwały Rady Gminy w Stopnicy nr XI/77/ll z dnia
2 grudnia 2011 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w tym zakresie na rok 2012 i gruntów oznaczonych symbolem "N" o powierzchni 400 m² zwolnionych z opodatkowania ustawowo. Decyzja organu podatkowego wydana została w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów. Jeżeli skarżący nie zgadza się z zapisami w ewidencji gruntów swoje wątpliwości winien zgłosić do właściwego organu geodezyjnego, którym jest starosta.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że Wójt Gminy w S. naliczył mu podatek rolny bez dokumentów i bez tytułu własności. Wskazał też, że przedmiotowe gospodarstwo jest przedmiotem sporu z sąsiadami, którzy utrudniają mu dostęp do tego gospodarstwa. Dostęp do gospodarstwa utrudnia mu także policja i urząd gminy, który pogłębiał rowy, zablokował dojazd do pola i wywalił 11 mostków, których nie odbudował. W związku z tym skarżący nie może użytkować gospodarstwa
i uzyskiwać z niego dochodów. Pole zarosło trawą i nie ma jej jak wywieść. Skarżący nie może bronić się przed sąsiadami bo nie ma tytułu własności. Wójt do chwili obecnej nie wydał zaświadczenia, że gospodarstwo należy do skarżącego. Brak tytułu własności uniemożliwia mu też przekazanie gospodarstwa następcy.
Skarżący podniósł, że jest osoba schorowaną ma przyznaną rentę chorobową, należy mu się zasiłek z gminy, którego gmina mu odmawia i skarżący nie ma nawet na zakup leków i żywności.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. podtrzymało stanowisko zawarte
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności
z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga
nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie
w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w K. dotycząca wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o podatku rolnym oraz ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U.
z 2010 r., Nr 95, poz. 613) dalej "u.p.o.l.".
Zgodnie z art. 6c ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym),
z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi gruntów; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami gruntów. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi natomiast dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, a dla pozostałych gruntów liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków (art. 3 ust. 1, art. 4 ust.1 ustawy
o podatku rolnym). Podatnikami podatku od nieruchomości są z kolei m.in. osoby fizyczne będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych (...) - art. 4 ust. 1 u.p.o.l.
W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie ma treść art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, na co prawidłowo zwróciło uwagę Kolegium. Zgodnie z powołanym przepisem podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów, powierzchni gruntów czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają bowiem walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art.194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749) dalej "Ordynacja podatkowa", stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie
z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów
i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne
z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Wyjątkowo tylko organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Sytuacja taka może mieć miejsce tylko wówczas, gdy moc dowodowa ewidencji (dokumentu urzędowego) zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, więc zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji (zob. wyroki NSA z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 309/10, z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 226/10, z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt
II FSK 690/09 i II FSK 1014/10 oraz z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że skarżący jest właścicielem
i samoistnym posiadaczem użytków rolnych o ogólnej powierzchni 24, 2229 ha. Ustaleń tych prawidłowo dokonały w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. W aktach sprawy znajduje się sporządzony przez administratora systemu
i potwierdzony przez pracownika urzędu gminy wypis z rejestru gruntów z dnia
20 lutego 2012 r. Ustalono także, że H. K. jest właścicielem nieruchomości zwolnionej z opodatkowania, na podstawie uchwały Rady Gminy Stopnica
nr XI/77/11 z dnia 2 grudnia 2011 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w tym zakresie na rok 2012 oraz nieużytków zwolnionych
z opodatkowania ustawowo. Wskazane grunty oraz nieruchomość znajdują się na terenie gminy Stopnica.
Skarżący nie kwestionuje ustaleń organów oraz prawidłowości danych zawartych w ewidencji gruntów. Innymi słowami nie kwestionuje, że jest właścicielem
24, 2229 ha stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Zarzuty skarżącego wskazują natomiast na niezgodność między danymi z ewidencji gruntów oraz stanem faktycznego użytkowania. Zdaniem skarżącego został on pozbawiony faktycznego dostępu do gospodarstwa.
Odnosząc się do tych twierdzeń skarżącego należy podkreślić, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie prawidłowość opodatkowania. Ani organy podatkowe ani sąd administracyjny nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów cywilnych
i związanych z nimi roszczeń. Jak już wskazano, przy wymiarze podatku organy podatkowe związane są danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, a z danych ustalonych na ich podstawie, w przedmiotowej sprawie wynika, że zobowiązanym do zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. jest skarżący.
W związku z powyższym na treść rozstrzygnięcia nie mogą mieć wpływu zarzuty skarżącego zawarte w skardze dotyczące jego sporów z władzami gminy
i sąsiadami. Kwestie problemów skarżącego z sąsiadami i niszczeniem mostków nie są bowiem okolicznościami mającymi wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania
w postępowaniu podatkowym. Podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące stanu zdrowia, sytuacji materialnej mogą natomiast stanowić ewentualną przesłankę ubiegania się o ulgę w postaci rozłożenia na raty, umorzenia podatku, ale nie mogą być uwzględnione w postępowaniu wymiarowym.
Podsumowując Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny,
w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i następnie prawidłowo zastosowały wskazane wyżej przepisy prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie
art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. Sąd przyznał wynagrodzenie adwokatowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a.
i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 3 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło