I SA/Ke 64/12
WyrokWSA w Kielcach2012-03-29
Skład orzekający: Maria Grabowska, Artur Adamiec, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia opłat dodatkowych za parkowanie w strefie płatnego parkowania, dotyczących lat 2004, 2005 i 2006, został prawidłowo rozpatrzony przez organy administracyjne, a także czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanej został właściwie oceniony, biorąc pod uwagę przedstawione przez skarżącego dowody i domniemanie faktyczne dotyczące właściciela pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut przedawnienia opłat za 2004 i 2005 rok został prawidłowo uwzględniony przez organ egzekucyjny, natomiast zarzut przedawnienia opłat za 2006 rok nie był zasadny na dzień wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd stwierdził również, że zarzut błędu co do osoby zobowiązanej nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na obalenie domniemania faktycznego, że jako właściciel pojazdu ponosi odpowiedzialność za nieuiszczone opłaty, a wskazana przez niego osoba zmarła, co uniemożliwiło jej złożenie oświadczenia.Stan faktyczny
Skarżący M. M. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące opłat dodatkowych za parkowanie w latach 2004-2006. Organ egzekucyjny uznał zarzuty dotyczące przedawnienia opłat z lat 2004 i 2005 za uzasadnione, a dotyczące 2006 roku i błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i nieuwzględnienie przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 marca 2012r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
1.1. Postanowieniem z [...]., nr [...].Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z [...].. znak: [...]., którym organ I Instancji uznał za uzasadnione w części zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wniesione przez M. M.,a dotyczące przedawnienia dodatkowych opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania w latach 2004r. i 2005r. oraz odmówił uznania zarzutów za uzasadnionew części dotyczącej przedawnienia opłat dodatkowych z 2006r. i błędu co do osoby zobowiązanego.
1.2. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że przeciwko M. M. – zwanym dalej skarżącym został wystawiony przez Prezydenta Miasta K. tytuł wykonawczy nr MZD/S/2091/09 z 1 lipca 2009r., który został skutecznie doręczony skarżącemu 27 kwietnia 2010r. Tytuł zawierał rodzaj należności podlegającej egzekucji obowiązku, tj. zapłatę opłaty dodatkowej za brak opłaty za parkowanie pojazdu nr KJU 9496 w strefach płatnego parkowania w K. mających miejsce w latach 2004r., 2005r., 2006r. Organ wskazał, że przed wystawieniem tytułów wykonawczych wierzyciel przesłał zobowiązanemu upomnienie nr MZD/WFK/313/UP2097/08 z 15 grudnia 2008r, w którym podano datę i numer zawiadomień na podstawie których stwierdzono obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej.
1.3. 30 kwietnia 2010r. skarżący wniósł zarzuty na wszczęte przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, wskazując na przedawnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej oraz błądu co do osoby zobowiązanego. Organu wezwał 6 maja 2010r. skarżącego do przedłożenia załączonego w wezwaniu oświadczenia, celem potwierdzenia okoliczności dotyczącej osoby kierującej pojazd za którego parkowanie egzekwowano dodatkowe opłaty. Skarżący pismem z 4 czerwca 2010r. wskazał, dane osoby użytkującej parkowany samochód: imię i nazwisko, adres, nr PESEL oraz NIP. Wskazał także, że osoba ta zmarła 20 lutego 2010r., dołączył przy tym do pisma ksero odpisu skróconego aktu zgonu.
1.4. Postanowieniem z [...].. znak: [...].Prezydent Miasta K., w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, działając w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał zarzuty zgłoszone przez M. M. za uzasadnione w części dotyczącej przedawnienia opłat dodatkowych z 2004r. i 2005r. oraz odmówił uznania zarzutów za uzasadnione w części dotyczącej przedawnienia opłat dodatkowychz 2006r. i błędu co do osoby zobowiązanego.
Organ wskazał, że w związku z tym, że M. M. jest właścicielem pojazdu, który zaparkowany był w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia stosownych opłat, został on zobowiązany do zapłaty należności wskazanejw upomnieniu i tytule wykonawczym. Organ wyjaśnił ponadto, iż zobowiązany nie przedstawił oświadczenia innej osoby, która użytkowała jego pojazd.
1.5. Na postanowienie organu I instancji zażalenie złożył M. M.w którym zarzucił błędne określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnego z treścią obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Wyjaśnił, że pismem z dnia 1 stycznia 2009r. zawiadomił zarządcę drogi, iż pojazd był użytkowany przez jego pracowników,
a opłaty uiszczone, gdyż taką informację uzyskał od osoby, która wtedy użytkowała pojazd, t.j. Z. G.. Wskazał, że korespondencja ta pozostała jednak bez odpowiedzi ze strony organu. Dopiero z chwilą wniesienia zarzutów wierzyciel przesłał oświadczenie celem jego wypełnienia przez osobę, która użytkowała pojazd. Zaznaczył jednak, że osoba ta zmarła, więc nie jest możliwe wypełnienie przez nią tego oświadczenia. Podniósł także, że na wstępie postanowienia organ nie zajął stanowiska co do opłat dodatkowych po 2005r. i nie odniósł się do błędnego określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnego z treścią obowiązku wynikającą z tytułu wykonawczego, bowiem wystawiony tytuł wykonawczy obejmuje łączna kwotę należności, brak jest oznaczenia wezwania i tytuł ten obejmuje okres 2008,
a dochodzona należność innego okresu.
1.6. Odnosząc się do zarzutów zażalenia dotyczących przedawnienia egzekwowanych opłat, Kolegium wskazując na treść art. 40d ust. 3 ustawy z dnia
21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) dalej zwaną u.p.d., uznało, że 5-cio letni termin przedawnienia liczy się od końca danego roku, kiedy to opłata winna zostać uiszczona. Co w opinii organu oznacza, że przedmiotowy obowiązek z 2004r. uległ przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009r., a z 2005r. uległ z dniem 31 grudnia 2010r. Nie uległy natomiast przedawnieniu należności z 2006r.
1.7. Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, organ uznał,
że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie został poparty żadnymi dowodami. Organ wskazał na treści art. 13 ust.1 pkt 1 oraz art. 13 f u.d.p jako źródła powstania z mocy prawa obowiązku zapłaty dodatkowej opłaty. Organ wyjaśnił,
że wierzyciel wskazał skarżącego jako podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty. Podkreślił występujące domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych oraz, że jeżeli właściciel samochodu z niego
w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił. Wskazał na pogląd zawarty w wyroku WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2006r., sygn. akt I SA/Po 646/05, że to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne. Uznał przy tym, że to właściciel pojazdu jest na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie, a taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
W ocenie Kolegium, na aprobatę zasługuje również pogląd z wyroku WSA
w Szczecinie z 6 maja 2009r., sygn. akt II SA/Sz 221/09, że samo wskazanie przez skarżącego, korzystania przez inną osobę z pojazdu, bez przedstawienia jednoznacznych dowodów potwierdzających tę okoliczność, nie jest wystarczające do uwolnienia się przez właściciela pojazdu od obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej
za parkowanie w strefie płatnego parkowania. Uznał, że nie można bowiem przerzucać na organy, nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów i dowodów na potwierdzenie okoliczności, których nie dostarczyła sama strona, gdyż to w jej interesie leży, by w taki sposób wskazać organowi osobę, której użycza pojazd, by nie było wątpliwości, że osoba ta winna być zobowiązana do uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie.
1.8. Uznał nadto, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać.
2.1. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.
z [...].., nr [...].zostało zaskarżone przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K..
W skardze skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, które wiąże się
z odstąpieniem organu administracyjnego od przeprowadzenia postępowania dowodowego celem rzetelnego wyjaśnienia i ustalenia właściwej osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty. Wskazując przy tym, że materiał dowodowy na tę okoliczność skarżący dostarczył Miejskiemu Zarządowi Dróg przesłaną korespondencją z 4 czerwca 2010 r., co uczynił w wykonaniu ciążącego na nim obowiązku udowodnienia faktu z którego wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne.
Zarzucił nadto naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie nieuwzględnienia upływu okresu przedawnienia egzekwowanych opłat.
Wniósł o umorzenie przedmiotowego postępowania w całości oraz o zwrot kosztów postępowania.
2.2. W uzasadnieniu skargi wskazał, że po uzyskaniu 5 stycznia 2009r. wiedzy co do okoliczności związanej z nałożeniem na niego opłaty za parkowanie, pismem
z 10 stycznia 2009 r. zawiadomił Miejski Zarząd Dróg, że pojazd ten był użytkowany przez jego pracowników. Skarżący zarzucił, że jego korespondencja została pozostawiona bez odpowiedzi ze strony wierzyciela aż do momentu złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, kiedy to organ 6 maja 2010r. przesłał skarżącemu druk oświadczenia celem jego wypełnienia przez osobę która użytkowała pojazd. Dlategow przekonaniu skarżącego podnoszenie na etapie postępowania pierwszo instancyjnego okoliczności nie dostarczenia przez skarżącego wypełnionego oświadczenia przez osobę faktycznie użytkującą pojazd, w sytuacji gdy skarżący wyjaśnił, że osoba ta zmarła są chybione niezgodne z prawem i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Uznał również, że podnoszone przez organ II instancji okoliczność braku aktywności związanej z wywiedzeniem przez skarżącego dowodów mija się z prawdą.
Zarzucił organowi II instancji, że umknęło jego uwadze, że skarżący od samego początku twierdził i wywodził, iż to wskazana przez niego osoba Z. G. użytkowała pojazdy, na które zostały nałożone dodatkowe opłaty .
Wskazał również, że przedmiotowa skarga będzie rozpatrywana na dzień wydania orzeczenia, które zapadnie po 2011r., co będzie skutkować przedawnieniem roszczenia za 2006 r.
Zarzucił, że Kolegium nie rozpoznało podnoszonego przez niego w zażaleniu zarzutu naruszenie przepisów kpa albowiem wystawione tytuły wykonawcze obejmują łączną kwotę należności bez szczegółowego wskazania czego ma dotyczyć egzekwowana należność, w tytule egzekucyjnym brak jest również oznaczenia wezwania, wystawione tytuł wykonawczy MZD/S/207/08 z dnia 11 czerwca 2008 obejmuje okres 2008r. ,a dochodzona należność dotyczy innego okresu.
2.3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że w dacie rozpatrywania sprawy skarżącego należności były wymagalne i nie uległy przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3.1. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie
z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270) zwanej dalej [p.p.s.a.] - sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 p.p.s.a).
3.2. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. we wskazanym wyżej zakresie, należy stwierdzić, że zarzuty skarżącego podniesione w skardze okazały się niezasadne, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przy czym stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
3.3. Przedmiotem skargi jest postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (będącego jednocześnie wierzycielem) uznające za częściowo nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego
w oparciu o tytuł wykonawczych wystawionych w związku z nie uregulowaniem przez skarżącego opłat za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania.
W niniejszej sprawie bezspornym było istnienie obowiązku prawnego uiszczana dodatkowych opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania na rzecz zarządcy drogi – Prezydenta Miast K.. Istotą sporu był natomiast okoliczności związane z ustaleniami dotyczącymi osoby ponoszącej odpowiedzialność z tytułu nie uiszczenia tych opłat oraz upływu terminu przedawnienia do ich przymusowego egzekwowania.
3.4. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia wydanego w toku postępowania egzekucyjnego, z uwzględnieniem wymogów procedury egzekucji administracyjnej, uznał, że nie budzi ono zastrzeżeń. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym istniał i podlegał egzekucji administracyjnej w egzekwowanej części. Tytuł wykonawczy zostały wystawiony przez organ po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania. Doręczono dłużnikowi upomnienie, a następnie tytuły wykonawczy. Tytuł wykonawczy wystawiony przez organ egzekucyjny zawiera prawidłowo wskazaną podstawę prawną, wskazującą, że należność powstaje z mocy prawa. Nie zasadne są w tym zakresie zarzuty skarżącego wobec elementów wystawionego tytułu, którego kontroli Sąd dokonał z urzędu. Wskazana w tytule egzekucyjnym nr MZD/S/2091/09 z 1 lipca 2009r., którego skarga dotyczyła, data 2008 r. dotyczy bowiem nie okresu obejmującego egzekwowaną należność, a datę wystawienia upomnienia, która został doręczona skarżącemu przed jego wystawieniem. Tytuł poprzez wskazanie oznaczenia dręczonego upomnienia wskazuje również szczegółowo objęte nim należności. W niższej sprawie podstawy postępowania egzekucyjnego nie stanowił natomiast tytuł wykonawczy MZD/S/207/08 z dnia 11 czerwca 2008r., na który wskazywał skarżący.
3.5. Odnosząc się natomiast do zgłaszanych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym zarzutów wyjaśnić należało, że prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego przysługuje na gruncie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. j. – Dz. U. Nr 110 z 2002 r., poz. 968 ze zmianami ) daje zwanej u.p.e.a, dłużnikowi, któremu doręczony został skutecznie tytuł wykonawczy. Zauważyć należy, iż zarzuty są szczególnym rodzajem środka zaskarżenia przewidzianego w postępowaniu egzekucyjnym, który przysługuje tylko dłużnikowi i stanowi dla niego podstawowy środek ochrony własnych interesów przed niezgodnym z prawem prowadzeniem egzekucji. Są środkiem prawnym przysługującym jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organ przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu egzekucyjnego zawierający zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Zatem po upływie wskazanego siedmiodniowego terminu nie ma możliwości skutecznego złożenia zarzutów. Upływ terminu siedmiodniowego powoduje również niemożność uzupełnienia przez dłużnika zarzutów złożonych w terminie, powodujących ich nowe podstawy. Również podniesienie zarzutu w postępowaniu sądowoadministracyjnym czyni zarzut ten spóźnionym (por. wyrok NSA z dnia 3.12.1997r. l SA/Lu 1246/96, LEX 35893). Dlatego też, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego wobec podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego dodatkowych zarzutów egzekucyjnych.
W trybie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mogą być rozstrzygane wyłącznie kwestie dotyczące przebiegu tego postępowania i wyłącznie z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku
z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Dodać przy tym należy, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
3.6. W rozpoznawanej sprawie zarzuty złożone przez skarżącego w terminie, dotyczyły art. 33 pkt 1 i 4 tj. przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz błędu
co do osoby zobowiązanej. Skarżący wnosząc zarzuty wskazywał, że egzekwowany
od niego obowiązek uiszczenia dodatkowych opłat za parkowanie, mimo że dotyczy jego auta, to nie powinien być egzekwowany od niego, ponieważ to nie on używał auta, o czym informował zarządcę drogi po otrzymaniu upomnienia. W treści zarzutów wskazywał również, że także wcześniej, w odpowiedzi na upomnienia informował zarządcę drogi, że opłaty za parkowanie zostały uiszczone, bowiem informował go o tym Z. G., który używała auta. Wskazywał również na przedawnienie egzekwowanego obowiązku.
3.7. Wobec tak postawionych zarzutów podtrzymywanych również w wywiedzionej skardze, ocenie w pierwszej kolejności podlega zarzut najdalej idący przedawnienia egzekwowanej należności.
Zarzut ten okazał się jednak niezasadny. Zgodnie bowiem z treścią art. 40d ust. 3 u.d.p. opłaty podlegające egzekucji w niniejszej sprawie ulegają przedawnieniu
z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny zostać uiszczone. Wobec tego opłaty objęte tytułem wykonawczym z 2004r. uległ przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009r., z 2005r. uległ przedawnieniu z dniem
31 grudnia 2010r., zaś należności z 2006r. uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2011r. W sprawie organ egzekucyjny I instancji rozpatrując zarzuty skarżącego w dacie 11 kwietnia 2011r. uwzględnił okres przedawnienia co do opłat za 2004r. i 2005r., prawidłowo nie uwzględnił natomiast zarzutu przedawnienia co do opłat za 2006r. Prawiło zarzutów przedawnienia co do opłat za 2006r. nie uwzględnił także organ II instancji wydając decyzję 2 listopada 2011r.
Mimo, że skarżący w skardze wskazywał, że orzeczenie Sądu zapadnie po upływie okresu przedawnienia, uznać należało, że okoliczność ta nie miał wpływu na zasadność skargi, a tym bardzie na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Mimo że należność uległa przedawnieniu, to jednak Sąd ocenia zaskarżony akt na dzień jego wydania, zatem na dzień 2 listopada 2011r. - data wydania postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. W związku z tym na moment wydania ww. postanowienia należność z tytułu opłat nie uległa przedawnieniu. Z tych przyczyn zarzuty przedawnienia nie mógł wywołać skutków prawnych na prowadzoną kontrolę sądowoadministracyjną.
3.8. Odnosząc się do zarzutu, błędu co do osoby zobowiązanego, stwierdzić należało, że organ prawidłowo uznał zarzut za niezasadny. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt. 1 u.d.p. podmiot korzystający z dróg publicznych jest zobowiązany do ponoszenia odpowiednich opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania. Za nieuiszczenie tych opłat pobiera się natomiast odrębną opłatę dodatkową ( art. 13 f ust. 1 u.d.p. ). Jak wynika z tych regulacji prawnych egzekwowany obowiązek wynikał bezpośrednio z przepisów ustawowych, jak również z odpowiednich przepisów prawa miejscowego.
Jako podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty organ egzekucyjny oraz organy wydające zaskarżone postanowienia wskazały skarżącego, jako właściciela pojazdu. Zgodnie z utrwalonym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podmiotem korzystającym nie musi być zawsze właściciel lub użytkownik samochodu. Organ egzekucyjny nie nakłada na korzystającego z drogi publicznej obowiązku uiszczenia należnej opłaty, gdyż – jak już wskazano powyżej – jest to obowiązek wynikający bezpośrednio z mocy samego prawa. Organ ten nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie postępowania tego rodzaju nie pozwala art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego względu organ ma prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu czy jego prawny użytkownik, a ten może dochodzić swych racji ( w przypadku gdy wykaże na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu ) poprzez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego – zob. m. in. wyrok NSA z 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, lex nr 344875 ). Kwestionowanie istnienia obowiązku uiszczenia opłaty przez właściciela lub użytkownika poprzez wniesienie zarzutów podlega ocenie przez wierzyciela, którego stanowisko jest z kolei badane przez organ II instancji. Organ egzekucyjny jest uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego uważa się właściciela pojazdu lub jego użytkownika aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku wskazując faktycznego kierowcę samochodu w dacie parkowania. To na właścicielu pojazdu lub jego użytkowniku spoczywa wobec tego ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne
( zob. m. in. wyrok WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Po 646/05; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 848/07, lex nr 501531; wyrok NSA z 18 sierpnia 2009 r., II FSK 591/08, lex nr 5444582; wyrok NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08, lex nr 532606 ). Wskazanie przez właściciela osoby używającej jego pojazdu w oznaczonym czasie spowoduje zwolnienie jego z opłaty i zobowiązanym do jej uiszczenia będzie rzeczywisty użytkownik. Dowód taki musi polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., I OSK 867/09).
3.9. Mając powyższe na względzie ocenić należało, że organy prawidłowo dokonały oceny wskazanego przez skarżącego zarzutu co do błędu osoby zobowiązanego. Zdaniem Sądu ocenie tej nie można przypisać przymiotu dowolności. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie są niekonsekwentne i niespójne. Skarżący wnosząc zarzuty na etapie postępowania egzekucyjnego, nie udowodnił bowiem, a nawet i bezspornie nie wskazał precyzyjnie kto używał tego auta w datach parkowania przedmiotowego samochodu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Na tym etapie ogólnikowe wskazywanie, że to nie on auta używał, odwoływanie się do wcześniejszej korespondencji z zarządcą drogi, w której także ogólnie informował, że z auta korzystają jego pracownicy, bez wskazywania precyzyjnych danych osób. Tym samy nie sposób uznać, że nastąpiło wskazanie konkretnej osoby i jej danych umożliwiające skuteczne egzekwowanie należności.
Takiego waloru nie maja także twierdzenia zawarte w zarzutach. Skarżący wskazywał w nich, że uzyskał informacje o opłaceniu opłat od osoby którą wskazał jako używającą auto i był to Z. G.. Natomiast w świetle wcześniejszego oświadczenia o korzystaniu z auta przez "jego pracowników", powtórzonego także
w skardze., a nie pracownika, brak jest podstaw do uznania, że skarżący udowodnił, że to wskazany Z. G. w spornych okresach z tego auta korzystał. W ramach tego twierdzenia skarżący wskazał także, że o opłaceniu opłat poinformował zarządcę drogi pismem z 10 stycznia 2009r. o czym miał się dowiedzieć jak podnosi w treści zarzutów od wskazanej przez niego osoby. Tyle że z przywołanego pisma ( k. 22 akt administracyjnych) wynika, że opłaty te skarżący uiścił osobiście, a nie osoba użytkująca auto.
Powyższe sprzeczności i wykluczenia musiały prowadzić do stwierdzenia, że skarżący nie wykazał kto użytkował jego pojazd w czasie kiedy nie zostały uiszczone opłaty za parkowanie. Tym samy brak było podstaw do obalenia domniemania faktycznego, co do zobowiązania właściciela pojazdu do zapłaty wymaganych dodatkowych opłat za parkowanie.
3.10. Odnosząc się zaś do braku możliwości złożenia przez wskazaną jako użytkownika osobę, oświadczenia o korzystaniu z auta, należy zauważyć, że skarżący chcą uwolnić się od odpowiedzialności za uiszczenia opłat, a nie mogąc uzyskać wymaganego oświadczenia winien, wskazać inne środki dowodowe wykazujące wskazywane przez siebie okoliczności. W tym świetle nie zasadne jest także stanowisko skargi, że pismem z 4 czerwca 2010r. dostarczył materiał dowodowych na wywodzone przez siebie okoliczności. Wskazanie bowiem w tym piśmie, które stanowiło odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia oświadczenia przez osobę korzystającą z auta, danych osoby, którą skarżący wskazał jako użytkownika oraz wyjaśnienia co do daty jej śmierci, nie stanowi w świetle wcześniej zajmowanego i wskazanego stanowiska, dowodu na okoliczność korzystania przez tę osobę z samochodu w zakreślonych datach.
Z uwagi na powyższe jako niezasadne należało ocenić, zarzuty dotyczące zaniechania przez organ przeprowadzenia postępowania dowodowego co do osoby która winna odpowiadać za należne opłaty. W tym zakresie wierzyciel przed wystawieniem tytułu wykonawczego prawidłowo ustalił dane właściciela auta
i korzystając z uprawnionego domniemania wobec niego skierował egzekucję. Uwzględniają natomiast zakaz przeprowadzania przez organy egzekucyjne postępowania dowodowego o którym mowa w art. 29 § 1 u.p.e.a., uznać należało, że nie mógł on takiego postępowania prowadzić, co skarżący winien wziąć pod uwagę wnosząc zarzuty w których nie udowodnił podnoszonych okoliczności.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło