I SA/Ke 743/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi O. P. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę. 1.Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania. 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium) postanowieniem z dnia [..] r. nr: [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] nr [...]. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia O.Polska S.A w W. (dalej: spółka) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 33 348,00 zł. 1.2 W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia 22 grudnia 2014 r. organ podatkowy pierwszej instancji orzekł w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia 22 grudnia 2014 r. określającej spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie 33 348 00 zł. 1.3. Ustosunkowując się do zarzutu, podniesionego w zażaleniu, braku doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie nadania rygoru jak i zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U z 2015, poz. 613 ze zm. ), dalej – "Ordynacja podatkowa", postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W oparciu o § 2 powołanego artykułu wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia. Natomiast, zgodnie z § 5 wskazanego przepisu § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie (...) nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W oparciu natomiast o przepis art. 200 § 1 Ordynacji Podatkowej przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W myśl § 2 Przepisu § 1 nie stosuje się:1) w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5 ustawy. Tym samym odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów w zakresie naruszenia art. 165 § 5 i art. 200 § 2 pkt 1 w związku z zasadą zaprezentowaną w art. 122 Ordynacji Podatkowej organ odwoławczy uznał, że nie zasługują na uwzględnienie. Organ zważył że, wyrażona w art. 121 Ordynacji podatkowej zasada zobowiązująca organy podatkowe do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jest ogólną zasadą postępowania podatkowego. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne, bezstronne, w którym organy podatkowe respektują normy określające ich obowiązki proceduralne oraz uprawnienia proceduralne strony, a także merytorycznie poprawne. Za prowadzącą do naruszenia tej zasady nie można uznać sytuacji, w której organy podatkowe nie informują podatnika o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym i nie zawiadamiają go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, gdy jednoznaczny przepis prawa wyłącza tego rodzaju obowiązki organu. 1.4. Następnie organ wyjaśnił, że formą zawiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej jest, zgodnie z art. 165 § 2 i 4 Ordynacji Podatkowej doręczenie podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Wskazanych wyżej przepisów, z mocy § 5 pkt 3 wymienionego artykułu, nie stosuje się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie stosuje się w takiej sprawie przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wykonanie przez organ podatkowy czynności wskazanych w art. 165 § 2 i § 4 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z zamiarem wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiłoby przekroczenie uprawnień i działanie bez podstawy prawnej. 1.5. Odnosząc się do podnoszonych w zażaleniu zarzutów Kolegium podniosło, że przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności określone zostały w art. 239 b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej. Stanowią one, że rygor ten może być nadany decyzji nieostatecznej gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, a organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W ocenie Kolegium, uprawdopodobnienie oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. 1.6. W ocenie Kolegium, słuszne jest stanowisko organu pierwszej instancji, wyrażające się w stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ podkreślił, że warunkiem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest okoliczność zaistnienia okresu do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego tj. krócej niż 3 miesiące. Powołując się na stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. I GSK 911/10 organ wskazał, że początek wskazanego 3 miesięcznego terminu należy liczyć od daty wydania przez organ podatkowy pierwszej instancji postanowienia o nadaniu decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Wójta Gminy M. wydanej w sprawie określenia wysokości zobowiązania za rok 2009 w kwocie 33 348,00 zł został nadany zaskarżonym postanowieniem w dniu 22.12.2014 r. jednocześnie z wydaniem decyzji. Skoro natomiast termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2009 upływał z końcem roku 2014, okres od dnia wydania postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności do dnia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2009 był niewątpliwie krótszy niż 3 miesiące. 1.7. Ponadto Kolegium wskazało, że prawidłowo organ pierwszej instancji wysnuł wnioski uprawdopodobniające, że spółka nie wykona zobowiązania przed upływem terminu przedawnienia, bowiem stale kwestionuje prawidłowość wymiaru podatku za kolejne lata, również przed innymi organami i sądami w całej Polsce w analogicznych sprawach mimo, że rozstrzygnięcia podejmowane są na niekorzyść strony, w części dotyczącej kluczowej dla sprawy zasady opodatkowania kabli telekomunikacyjnych w kanalizacji kablowej. Strona bowiem od lat nie zgadza się z jednolitą wykładnią prawa stosowaną przez organy i orzekające sądy wykorzystując w celu uniknięcia opodatkowania wszelkich środków procesowych. W ocenie organu postepowanie takie można kwalifikować jako próbę wykorzystania przez skarżącą legalnych środków umożliwiających niewykonanie decyzji w rozumieniu art. 239b § 2 Ordynacji Podatkowej. Dodatkowym argumentem jest fakt złożenia odwołania od decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na powyższe prawdopodobne jest, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. 2. Skarga do Sądu. 2.1. Na przedmiotowe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyła spółka zarzucając mu naruszenie art. 210 § 4 w związku z art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. 2.2. Zdaniem spółki, w uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy nie przywołał w istocie żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Uprawdopodobnienie, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, jest drugą niezależną przesłanką, którą organy powinny wykazać w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Za uprawdopodobnienie, w ocenie spółki, nie można również uznać tego, że skarżąca nie wykonała uprzednio doręczonej decyzji organu pierwszej instancji i tego, że złożyła odwołanie, zajmując w nim odmienne stanowisko. Wskazanie na okoliczność wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 r., nie może stanowić uprawdopodobnienia przez organ niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. Tym bardziej, że skarżąca w znacznej mierze dokonała wpłat. Spółka podkreśliła, że prawo do odwołania jest jednym z wielu uprawnień podatnika, które nie może być kwestionowane przez organ. Nawet jeśli strona wniesie odwołanie wyrażające odmienne stanowisko od prezentowanego przez organ w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, to fakt ten nie stoi na przeszkodzie dobrowolnego wykonania zaskarżonej decyzji i uiszczenia podatku wynikającego z tej decyzji. Tym samym nie można wywodzić uchylenia się od obowiązku zapłaty z zachowania, które dopuszczają przepisy prawa. Ponadto skarżąca podniosła, że w żadnym stopniu okoliczności związane z procesem wymiaru nie wpływają na ryzyko niewykonania tej decyzji, gdyż są to odrębne aspekty poboru podatku. 2.3. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu, wniosło o oddalenie skargi. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3.1. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.– Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." 3.2. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. 3.3. W niniejszej sprawie jest sporne czy organ podatkowy uprawdopodobnił, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. wynikające z nieostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 22 grudnia 2014 r., nie zostanie wykonane, a więc czy zaistniała przesłanka wymieniona w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej pozwalająca na nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. 3.4 Zgodnie z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Z kolei w myśl art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Tak więc warunkiem koniecznym jest uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przez przesłankę, że "zobowiązanie nie zostanie wykonane", rozumie się w orzecznictwie sądowym, jako uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne; co za tym idzie rygory uznania twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej wystarczy zatem uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu i nie daje pewności lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu. Organ winien jedynie wskazać stosowną argumentacją istnienie uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie nie zostanie wykonane (por. np. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 stycznia 2010 r., I SA/Go 620/09, LEX nr 607669, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt I Sa/Sz, LEX nr 586005). 3.5. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie, organy podatkowe obu instancji w uzasadnieniach swoich postanowień w sposób jasny i wyczerpujący przedstawiły przesłankę jaką się kierowały przy ich wydawaniu wskazując na krótszy niż trzy miesiące termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Nie bez znaczenia pozostają okoliczności niniejszej sprawy, że zaległość w podatku od nieruchomości powstała kilka lat temu, a mimo to przez tak długi okres czasu nie uiszczono podatku w pełnej wysokości. Nadto spółka wniosła od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe odwołanie, co ewidentnie świadczy o tym, że nie miała zamiaru dobrowolnie zapłacić zobowiązania wynikającego z tej decyzji. Nie podważając przysługującego stronie prawa do wniesienia odwołania, nie można pominąć faktu, że z tą decyzją się nie zgadza i ją kwestionuje, a to pozwala na wysnucie logicznego i jednoznacznego wniosku, iż zobowiązanie z decyzji nie zostanie wykonane. Fakt wniesienia odwołania oraz inne okoliczności występujące w sprawie, rozpatrywane w powiązaniu ze sobą, mogą zostać uznane za spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1650/10 oraz wyrok z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1038/11). Zaznaczyć należy, że organ podatkowy nie kwestionował i nie ograniczał prawa strony do wniesienia odwołania od decyzji i tym samym domagania się rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Organ podatkowy powołał tę okoliczność, aby uprawdopodobnić, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Zdaniem Sądu, organy podatkowe uprawdopodobniły, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nieostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy M. nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. W związku z powyższym brak jest podstaw do skutecznego formułowania zarzutu naruszenia art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.