I SA/Ke 8/10

WyrokWSA w Kielcach2010-02-04

Skład orzekający: Maria Grabowska, Renata Detka, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, który jest jednocześnie wierzycielem, powinien wydawać postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, gdy zachodzi tożsamość tych podmiotów?
Ratio decidendi
Wydanie postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela jest bezprzedmiotowe, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są tym samym podmiotem. Prowadzenie postępowania w sytuacji bezprzedmiotowości stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka E.-M. S.A. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości podatku VAT. Organ egzekucyjny (Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K.) wydał postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, które następnie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka kwestionowała zasadność tych postanowień, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące właściwości organów, wymagalności obowiązku oraz błędnego wskazania podstawy prawnej w tytułach wykonawczych. Sprawa przeszła przez kilka instancji, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił wyrok WSA w Kielcach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12 maja 2008r. i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Ś. Urzędu Skarbowego w K. z dnia 5 marca 2008r. Orzeka, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach na rzecz E.-M. S.A. w W. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Asystent sędziego Emilia Czarnecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lutego 2010r. sprawy ze skargi E.-M. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12 maja 2008r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach na rzecz E.-M. S.A. w W. 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt I SA/Ke 8/2010 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 12 maja 2008r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Ś. Urzędu Skarbowego w K. z dnia 5 marca 2008r. nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 7 grudnia 2005r. Nr [...] wystawionych na zaległości Spółki E.-M. S.A. w W. w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2000r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z dnia 19 grudnia 2005r. Spółka złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułów wykonawczych. Zarzuty na dokonane w dniu 8 grudnia 2005r. zajęcia wierzytelności dotyczyły: - braku wymagalności obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na niezawiadomienie pełnomocnika o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 9 listopada 2005r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego; -wystawienia tytułów wykonawczych przed doręczeniem Spółce aktu administracyjnego odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji oraz przed upływem terminu do wniesienia odwołania; - wskazania w podstawie prawnej tytułu wykonawczego orzeczenia z dnia 2 grudnia 2005r. zamiast decyzji z dnia 9 listopada 2005r. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2006r. nr [...] wierzyciel - Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K. w swoim stanowisku w zakresie zgłoszonych zarzutów ustosunkował się do tychże zarzutów i podtrzymał zasadność domagania się uregulowania obowiązku podatkowego, wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 9 listopada 2005r. W dniu 8 maja 2006r. postanowieniem nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W., natomiast wyrokiem z dnia 13 października 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie I SA/Ke 196/06 uchylił w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z powodu pominięcia pełnomocnika Spółki w postępowaniu toczącym się przed organem II instancji. W dniu 17 maja 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy w/w postanowienie Naczelnika Ś. Urzędu Skarbowego w K.. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2007r. sygn. akt I SA/Ke 382/07 WSA w Kielcach uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Podstawą wydania orzeczenia była uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2007r. sygn. akt I FPS 4/06, w której stwierdzono, iż orzekanie w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne dwoma postanowieniami (wierzyciela i osobno organu egzekucyjnego) w przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym jest bezpodstawne. W związku z powyższym Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K. dokonał ponownej analizy akt oraz rozpatrzenia zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i postanowieniem z dnia 5 marca 2008r. odmówił uwzględnienia zarzutów Spółki. Rozpoznając zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w K., powołując się na treść art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), wyjaśnił, że bezpodstawny jest zarzut braku wymagalności obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym przed upływem terminu do złożenia odwołania. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie powoduje bowiem tego, że obowiązek nie jest wymagalny. Mogłoby to nastąpić dopiero po ewentualnym wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Kwestia zaś doręczenia tego postanowienia pełnomocnikowi nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż obowiązek wynika z doręczonej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Organ odrzucił również zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Wskazał przy tym, że Spółka sama przyznała, iż nie doszło do przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W.. Wstrzymanie wykonania decyzji wynikające z art. 224a Ordynacji podatkowej następuje jedynie zaś w przypadku przyjęcia takiego zabezpieczenia. W tym przypadku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wydał w dniu 2 grudnia 2005r. postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z dnia 9 listopada 2005r. Nr [...], które wpłynęło do wierzyciela w dniu 6 grudnia 2005r. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2007r. WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 4160/06 uchylił wskazane postanowienie, co nie znaczyło, iż należności objęte tytułami wykonawczymi z dnia 7 grudnia 2005r. Nr SM [...] nie były wymagalne, bowiem w momencie wszczęcia egzekucji administracyjnej brak było podstaw prawnych na poparcie tego twierdzenia. Organ wyjaśnił, że wskazana w tytułach wykonawczych data orzeczenia, tj. 2 grudnia 2005r., jest w rzeczywistości datą wprowadzenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia 9 listopada 2005r. do bazy urzędu. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na wysokość dochodzonych kwot, ani też nie jest podstawą do wycofania tytułów wykonawczych, jako nie spełniających wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w dniu 15 maja 2007r. do Ś. Urzędu Skarbowego w K. wpłynęła informacja, zawarta w piśmie Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. z dnia 10 maja 2007r. Nr [...] o przeniesieniu siedziby Spółki z dniem 30 marca 2007r. do W.. Wraz ze zmianą siedziby Spółki organem właściwym do dalszego prowadzenia i dokonywania rozstrzygnięć na podstawie art. 34 § 3 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sprawie postępowania egzekucyjnego stał się organ egzekucyjny, na terenie którego znajdowała się nowa siedziba Spółki. Natomiast wierzycielem obowiązku dochodzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr SM [...] był Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K., jako organ powołany do czuwania nad wykonaniem obowiązku. Podstawę tego ustalenia stanowiła treść art. 1a pkt 13 oraz art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ze względu na okoliczność zmiany siedziby Spółki E.- M. wydanie przez Naczelnika Ś. Urzędu Skarbowego w K. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela nie naruszało zarówno przepisów prawa regulujących kwestie orzekania w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, jak również uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2007r. sygn. akt I FPS 4/06 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 listopada 2007r. sygn. akt I SA/Ke 382/07. W ocenie organu, argument dotyczący właściwości miejscowej organu podatkowego, którym, zdaniem Spółki, w dniu 5 marca 2008r. był Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W., jest bez znaczenia w przedmiotowej sprawie. Kwestia ta może być podnoszona bowiem jedynie w sprawach związanych z wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie podatkowe. Natomiast w postępowaniu dotyczącym zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie może być badana ze względu na treść art. 29 § 1 oraz art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka E. -M. S.A. w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, Spółka wskazała na naruszenie: - art. 5 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez naruszenie właściwości rzeczowej i miejscowej wierzyciela, - art. 33 pkt 2 i art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez uznanie, że istniała podstawa do wszczęcia egzekucji przed doręczeniem stronie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji lub odmowie przyjęcia zabezpieczenia, jak również w sytuacji, gdy spółka nie uchylała się od wykonania obowiązku, - art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960r., Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm., powoływana jako "Kpa") w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 58 §1 Kodeksu cywilnego poprzez zastosowanie egzekucji jedynie w celu obejścia przepisów o przedawnieniu, a nie rzeczywistego wyegzekwowania obowiązku, - art. 33 pkt 3 i 10 w zw. z art. 27 § 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne wskazanie w tytułach egzekucyjnych podstawy prawnej prowadzonej egzekucji tj. orzeczenia z dnia 2 grudnia 2005r. W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem właściwości miejscowej i rzeczowej. W ocenie strony, nie jest zrozumiałym, na jakiej podstawie Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K. jest organem powołanym do czuwania nad wykonaniem obowiązku podatkowego wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W.. Podstawą tego obowiązku nie jest powołany przez organ art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale art. 5 § 1 pkt 1 cyt. ustawy. Naruszenie właściwości miejscowej i rzeczowej skutkuje, w ocenie strony, nieważnością postępowania stosownie do treści art. 165 § 1 pkt 1 Kpa. Naruszenie prawa nastąpiło również poprzez uznanie, że istniała podstawa do wszczęcia egzekucji przed doręczeniem stronie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji lub odmowie przyjęcia zabezpieczenia, jak również w sytuacji, gdy Spółka nie uchylała się od wykonania obowiązku. Zdaniem Spółki, treść art. 224 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oznacza, że decyzja mimo, że wykonalna w przypadku wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania i przyjęcie zabezpieczenia, nie może zostać wykonana do czasu rozstrzygnięcia wniosku przez organ podatkowy. Ponadto zgodnie z treścią art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wierzyciel powinien podjąć czynności zamierzające do zastosowania środków egzekucyjnych wtedy, gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku. W przedmiotowej sytuacji brak było natomiast podstaw do przyjęcia, że strona uchyla się od wykonania obowiązku. W ocenie strony, organy wszczynając egzekucję kierowały się nie przepisami prawa, a jedynie chęcią przerwania biegu przedawnienia. Obowiązki wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. ulegały przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2005r. W dalszej części skargi Spółka wskazała, że w tytułach wykonawczych błędnie wskazano jako podstawę egzekucji orzeczenie z dnia 2 grudnia 2005r. zamiast decyzję z dnia 9 listopada 2005r. Błędne podanie podstawy prawnej stanowi naruszenie art. 33 pkt 3 i 10 w zw. z art. 27 §1 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Błąd ten uniemożliwia stronie sprawdzenie, czy egzekwowany obowiązek jest słusznie dochodzony, sprawdzenie podstawy żądania świadczenia oraz podjęcie skutecznej obrony przed niesłusznie wszczętą egzekucją. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 11 września 2008r., wydanym w sprawie sygn. akt I SA/Ke 261/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, oddalił skargę wniesioną przez E. - M. S.A. w W.. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w dniu wydania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzji wymiarowej tj. w dniu 9 listopada 2005 r., siedziba spółki E.-M. S.A. znajdowała się w K. (od dnia 14 października 2004r. do dnia 29 marca 2007r.). Oznaczało to, zdaniem Sądu, iż zgodnie z treścią art. 25 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (t. j. Dz. U. z 2004, Nr 8, poz. 65) wierzycielem obowiązków wynikających z powołanej decyzji i wydanych na jej podstawie tytułów wykonawczych Nr SM [...] stał się Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K. będący organem podatkowym właściwym rzeczowo i miejscowo dla Spółki. W związku z powyższym Sąd wyjaśnił, że nie ma racji skarżąca podnosząc w skardze, że organem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej, na podstawie art. 5 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.), jest Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W.. Sąd podzielił stanowisko organu, że wraz ze zmianą siedziby Spółki E.-M. nastąpiła zmiana właściwości miejscowej organu egzekucyjnego, natomiast Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K. stał się jedynie wierzycielem obowiązku dochodzonego na podstawie tytułów wykonawczych Nr SM [...] z dnia 7 grudnia 2005r. W związku z tym jako wierzyciel wydał stanowisko w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, nie naruszając przy tym postanowień w/w uchwały NSA. Również za bezzasadny Sąd uznał zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego przed doręczeniem Spółce postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, albowiem zgodnie z treścią art. 224 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania. Natomiast przepis art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje, że wstrzymanie wykonania decyzji następuje po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Dlatego też fakt prowadzonego równolegle postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, względnie przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania, nie miał wpływu na podjęte czynności egzekucyjne. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył pełnomocnik Spółki, zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a także art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa poprzez błędne uznanie, iż prawidłowe było zastosowanie tych przepisów przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sytuacji, gdy organ ten winien zastosować art. 18 oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 105 §1 Kpa i umorzyć postępowanie ze względu na brak podstaw do wydania postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są tym samym organem, zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt. I FPS 4/06, czego Sąd nie dostrzegł. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009r. (sygn. akt II FSK 2180/08 ) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA podniósł, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach nie ustosunkował się do kwestii prawidłowości wydania postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela oraz właściwości organu egzekucyjnego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionych przez ten organ tytułów wykonawczych, czym naruszył przepisy prawa procesowego. Powołując treść art. 22 § 4 u.p.e.a., Sąd drugiej instancji wyjaśnił, że o tym, który z organów jest właściwy miejscowo, rozstrzyga miejsce zamieszkania lub siedziby zobowiązanego z zastrzeżeniem § 3, który stanowi że jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego, ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie organem egzekucyjnym właściwym miejscowo do wszczęcia postępowania był Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K., że właśnie ten organ egzekucyjny wszczął, wystawił i doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy i prowadził powyższe postępowanie, to zasadnym jest twierdzenie, że ten organ jest nadal organem właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej pomimo zmiany siedziby przez zobowiązanego. Tym bardziej, że z akt administracyjnych sprawy, ani też z akt sądowych nie wynika, że zaistniały przesłanki do zmiany właściwości organu egzekucyjnego. Nie ma też postanowienia Ś. Naczelnika Urzędu Skarbowego o przekazaniu akt dotyczących postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi M. Urzędu Skarbowego. W związku z tym, zdaniem Sądu drugiej instancji, zasadnym jest uznanie, że potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta z urzędu przez organ egzekucyjny, będący zarazem wierzycielem, na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot, co oznacza też, iż nie zachodzą podstawy prawne do oddzielnego wypowiadania się przez ten podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu - najpierw jako wierzyciel i oddzielnie - jako organ egzekucyjny. Naczelny Sąd Administracyjny powołał przy tym argumentację przedstawioną w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007r. sygn. akt I FPS 4/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. W ramach ponownie przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach kontroli, której przedmiotem stało się zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 12 maja 2008r., w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku tego Sądu z dnia 11 września 2008r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach, należy na wstępie podnieść, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przeprowadzona przez Sąd, z zastrzeżeniem uwag i wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji ponowna analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnych także na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Problem celowości wydawania postanowienia w sytuacji, gdy zachodzi tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego, był przedmiotem uchwały składu 7 sędziów podjętej w sprawie I FPS 4/06, w której NSA stwierdził, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez kierownika statio fisci- naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. NSA uchylając wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 września 2008r. odwołał się do treści wskazanej uchwały i podkreślił, iż "potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta z urzędu przez organ egzekucyjny, będący zarazem wierzycielem na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot, co oznacza też, iż nie zachodzą podstawy prawne do oddzielnego wypowiadania się przez podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu - najpierw jako wierzyciel i oddzielnie - jako organ egzekucyjny." Zgodnie z art. 22 § 2 u.p.e.a., właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 3, który stanowi, że jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego, ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. W dniu wystawienia tytułu wykonawczego nr SM [...] tj. 7 grudnia 2005r., siedziba Spółki mieściła się w K.. Zmiana siedziby spółki, jak wynika z uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. nastąpiła w dniu 30 marca 2007r. Oznacza to, że organem egzekucyjnym właściwym miejscowo do wszczęcia postępowania był Naczelnik Ś. Urzędu Skarbowego w K.. Jak wskazał NSA skoro "właśnie ten organ egzekucyjny wszczął, wystawił i doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy i prowadził powyższe postępowanie, to zasadnym, jest twierdzenie, że ten organ jest nadal organem właściwym do prowadzenia egzekucji administracyjnej, pomimo zmiany siedziby przez zobowiązanego. Tym bardziej, że z akt administracyjnych sprawy, ani też z akt sądowych nie wynika, że zaistniały przesłanki do zmiany właściwości organu egzekucyjnego. Nie ma też postanowienia Ś. Naczelnika Urzędu Skarbowego o przekazaniu akt dotyczących postępowania egzekucyjnego Naczelnikowi M. Urzędu Skarbowej". W związku z powyższym, mając na uwadze stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 8 grudnia 2009r. oraz treść uchwały I FPS 4/06 należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej mimo zmiany siedziby spółki nie zachodziła potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela (Naczelnika Ś. Urzędu Skarbowego w K.) przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny (Naczelnika Ś. Urzędu Skarbowego w K.) zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Zachodzi bowiem tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego. Wobec powyższego, wydanie w przedmiotowej sprawie postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela będącego zarazem organem egzekucyjnym należy uznać za bezprzedmiotowe. Prowadzenie postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości stanowi z kolei naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni przedstawioną powyżej argumentację i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzone naruszenia prawa procesowego czynią przedwczesnym odniesienie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi. Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd określił, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości. Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło