II SA/Ke 1098/19
PostanowienieWSA w Kielcach2020-02-20
Skład orzekający: sędzia WSA Dorota Chobian
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na działania organu administracji publicznej, dotycząca sposobu rozpatrzenia skargi obywatelskiej na podstawie art. 227 KPA, podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 PPSA?Ratio decidendi
Skarga na działania organu administracji publicznej, dotycząca sposobu rozpatrzenia skargi obywatelskiej na podstawie art. 227 KPA, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarga obywatelska jest odformalizowanym środkiem obrony, który nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ani nie może stanowić podstawy powództwa sądowego. Jest ona załatwiana w samodzielnym, wewnętrznym, jednoinstancyjnym postępowaniu, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy, na którą nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na działania byłego Wójta Gminy Bogoria przy opiniowaniu wariantów obwodnicy, zarzucając podstępne działania mające na celu wyeliminowanie mieszkańców z procedury opiniowania. Wskazały na nieprawidłowości w konsultacjach społecznych. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że Rada Gminy rozpatrywała skargę mieszkańców na działania Wójta na podstawie art. 229 pkt 3 KPA, a sposób załatwienia takiej skargi nie podlega kontroli sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie Przewodniczący sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r., na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J.N.-S. i M. N. na działanie Wójta Gminy Bogoria w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy Bogoria postanawia odrzucić skargę.
J. N.-S. i M. N. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na działanie byłego Wójta Gminy Bogoria W. B. przy opiniowaniu wariantów obwodnicy w miejscowości Bogoria. Skarżące podniosły, że w czasie postępowania administracyjnego, mającego wyłonić trasę przebiegu obwodnicy Bogorii, miały miejsce podstępne działania byłego Wójta, które miały na celu wyeliminowanie mieszkańców z procedury opiniowania jej wariantów. Wnoszące skargę wskazały, że w zainscenizowanych przez Urząd Gminy konsultacjach społecznych wzięli udział niemal wyłącznie jego pracownicy oraz członkowie ich rodzin, a do skarżących informacja o konsultacjach żadną drogą nie dotarła. Skarżące podkreśliły, że w pierwszej turze w konsultacjach społecznych wzięło udział 47 osób, w tym 40 pracowników urzędu i członków ich rodzin, z kolei w drugich już tylko 19, w tym dwie trzecie pracowników urzędu, a pozostałe osoby zostały starannie dobrane, tak aby wnioski końcowe konsultacji zgadzały się z życzeniem Wójta.
W dalszej części skargi jej autorki odniosły się do wariantów przebiegu obwodnicy Bogorii w ciągu drogi wojewódzkiej 757.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Bogoria wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ wskazał, że Rada Gminy Bogoria uchwałą nr X/74/2019 z dnia 28 czerwca 2019 r. rozpatrywała skargę mieszkańców na działania Wójta Gminy Bogoria. Skarga była rozpatrywana na podstawie art. 229 pkt 3 kpa, w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII kpa, a sposób załatwienia skargi, o której mowa w dziale VIII kpa, nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zmianami), dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z treści odpowiedzi na skargę i przede wszystkim samej skargi wynika, że dotyczy ona działalności byłego Wójta Gminy Bogoria – W. B., w latach 2015-2016 w sprawie zakończonej decyzją z grudnia 2016 r.
W związku z powyższym należy dojść do wniosku, że wniesiona skarga jest skargą obywatelską z art. 227 kpa, zgodnie z którym przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Skarga, o której mowa w art. 227, nie jest tożsama ze skargą, o której mowa w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga określona przez art. 227 kpa jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, który nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, ani też nie może stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skargi tego rodzaju są załatwiane w samodzielnym, wewnętrznym, jednoinstancyjnym postępowaniu, kończącym się czynnością faktyczną polegającą na zawiadomieniu skarżącego o sposobie załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 1 grudnia 1998 r., III SA 1636/97, oraz przykładowo postanowienie NSA z 19 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2692/11, postanowienie z 9 listopada 2006 r., sygn. I OZ 1133/06, czy też postanowienie z 15 maja 2009 r., sygn. I OZ 520/09 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też nie są one zaskarżalne do sądu administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, że Wójt w odpowiedzi na skargę wskazał, że Rada Gminy Bogoria uchwałą nr X/74/2019 z dnia 28 czerwca 2019 r. rozpatrywała, na podstawie art. 229 pkt 3 kpa skargę mieszkańców na działania Wójta Gminy Bogoria.
Zgodnie z art. 237 § 3 kpa o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego.
Jak wynika, z akt administracyjnych obu skarżącym powyższa uchwała została doręczona 4 lipca 2019 r. Wprawdzie skarżące nie odwołują się do tej uchwały w swojej skardze, ale podnieść należy, że uchwała ta stanowi właśnie czynność faktyczną zawiadomienia, o którym mowa w art. 237 § 3 kpa i w konsekwencji nie służy na nią skarga do sądu administracyjnego.
Dodać także trzeba, że przedstawione stanowisko pozostaje aktualne, pomimo dodania do art. 3 § 2 P.p.s.a. wyżej zacytowanego punktu 9. Postępowanie skargowe nie jest bowiem postępowaniem administracyjnym, w którym organ miałby obowiązek podjąć akt lub dokonać czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Takie też stanowisko wynika z aktualnego orzecznictwa (postanowienie WSA w Białymstoku z 15 grudnia 2016 r., sygn. II SAB/Bk 111/16, postanowienie WSA w Bydgoszczy z 6 czerwca 2016 r. sygn. II SAB/Bd 52/16, postanowienie WSA w Łodzi z 13 lipca 2016 r. sygn. III SAB/Łd 21/16 dostępne jak wyżej).
Skoro więc wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło