II SA/Ke 1169/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Busku-Zdroju na uchwałę Rady Miejskiej w Chmielniku z dnia 29 stycznia 2019 r. Nr IV/39/2019 w przedmiocie programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt I. stwierdza nieważność § 3 ust. 8 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części. Dnia 29 stycznia 2019 r. Rada Miejska w Chmielniku, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (brzmienie obowiązujące w dacie wydania aktu - tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm., zwanej dalej "u.s.g.") w związku z art. art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (brzmienie obowiązujące w dacie wydania aktu - tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1840, zwanej dalej "u.o.z.") podjęła uchwałę nr IV/39/2019 w sprawie programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Chmielnik w 2019 roku - w brzmieniu załącznika nr 1 do tej uchwały (§ 1 uchwały, dalej też jako "Program"). W § 3 Programu postanowiono, że zapewnienie ochrony zwierząt domowych oraz odławianie bezdomnych zwierząt i opieki nad bezdomnymi zwierzętami na terenie miasta i gminy Chmielnik realizowane będzie w miarę możliwości technicznych i finansowych. W ust. 5 omawianego przepisu Programu wskazano, że schronisko aktywnie poszukuje właścicieli, odłowione bezdomne zwierzę może zostać oddane do adopcji, obligatoryjna sterylizacja i kastracja odłowionych bezdomnych zwierząt przebywających w schronisku. Zgodnie z § 3 ust. 8 Programu w przypadku czasowego odebrania zwierzęcia, wszystkimi kosztami związanymi z odłowieniem i zapewnieniem niezbędnej opieki zwierzęciu, obciąża się dotychczasowego właściciela. Stosownie do § 5 ust. 2 Programu ograniczenie populacji bezdomnych zwierząt na terenie Gminy realizowane będzie poprzez wykonywanie na koszt Gminy w miarę możliwości finansowych budżetu gminy Chmielnik, zabiegów sterylizacji i kastracji zwierząt bezdomnych pozostających pod tymczasową opieką lekarza weterynarii przed przekazaniem ich nowym właścicielom. Zgodnie zaś z § 5 ust. 3 Programu zabiegi wymienione w § 5 ust. 2 finansowane będą z budżetu gminy do wyczerpania środków finansowych zarezerwowanych na dany rok; przysługiwały będą osobie, która zgłosiła pisemnie zamiar adopcji bezdomnego psa lub kota z terenu miasta i gminy Chmielnik (wniosek jako załącznik nr 2). Z kolei w § 7 Programu uchwalono, że usypianie ślepych miotów bezdomnych zwierząt może być wykonywane wyłącznie przez lekarza weterynarii: lek. wet. M.S., Przychodnia Weterynaryjna [...]. Zwierzę usypiane musi być traktowane do ostatniej chwili życia łagodnie i przyjaźnie, należy zaoszczędzić mu trwogi i dodatkowych udręczeń (ust. 1). Zwłoki uśpionych zwierząt muszą być odpowiednio zabezpieczone do czasu zabrania ich przez odpowiednie służby do tego przeznaczone (ust. 2). W skardze wywiedzionej na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Rejonowy w Busku - Zdroju zarzucił jej istotne naruszenie prawa, tj. art. 11a ustawy o ochronie zwierząt w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 115 oraz § 135 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", zwanego dalej "rozporządzeniem", jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g., polegające na zawarciu w Programie regulacji z przekroczeniem delegacji ustawowej oraz polegające na niewypełnieniu kompetencji i nie wykonaniu obowiązków, poprzez: 1) ogólnikowość zapisów w § 3 zdanie pierwsze ust. 5 i § 7 Programu, albowiem nie podano w nich konkretnych sposobów działania w zakresie zapewnienia bezdomnym zwierzętom opieki, nie określono zasad sterylizacji lub kastracji zwierząt - w schroniskach, jak i usypiania ślepych miotów; 2) przekroczenie delegacji ustawowej w § 3 zdanie pierwsze ust. 8 Programu, poprzez zapis zapewnienia ochrony zwierzętom domowym oraz obciążenie dotychczasowego właściciela - w przypadku odebrania czasowego zwierzęcia - wszystkimi kosztami związanymi z odławianiem i zapewnieniem niezbędnej opieki zwierzęciu; 3) przekroczenie delegacji ustawowej poprzez zawarcie § 5 ust. 2 i ust. 3 Programu regulacji związanych ze sterylizacją lub kastracją zwierząt bezdomnych pozostających pod tymczasową opieką lekarza weterynarii przed przekazaniem nowym właścicielom i finansowania tych zabiegów z budżetu Gminy, pod warunkiem zgłoszenia przez tą osobę zamiaru adopcji psa lub kota w treści opracowanego wniosku stanowiącego załącznik nr 2 do zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał w szczególności, że zgodnie z treścią art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt rada gminy, wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 tej ustawy, określa w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Prokurator zarzucił, że rada gminy naruszyła art. 11a ust. 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 6 u.o.z., bowiem w § 3 Programu postanowiono jedynie, że zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom z terenu gminy realizowane będzie w miarę możliwości technicznych i finansowych, dodając zapis o zapewnieniu ochrony zwierzętom domowym, których Program nie może dotyczyć. Skarżący zarzucił, że nie określono konkretnego sposobu działania, poprzez wskazanie na czym ta opieka ma polegać od momentu ujawnienia takiego zwierzęcia do momentu przekazania go do schroniska, kto będzie za nie w tym momencie odpowiedzialny, czy będzie udzielona pomoc weterynaryjna i kiedy i czy nastąpi przekazanie do schroniska i kiedy. Prokurator zarzucił nadto, że podobnie w § 7 Programu w ogóle nie określono sposobu i zasad usypiania ślepych miotów. Skarżący podniósł, że poza § 3 ust. 5 Programu dotyczącym obligatoryjnej sterylizacji lub kastracji zwierząt przebywających w schronisku, w ogóle nie uregulowano zasad i sposobu sterylizacji lub kastracji zwierząt w schronisku. Prokurator podniósł dalej, że Rada przekroczyła delegację ustawową w § 3 ust. 8 Programu poprzez zapewnienie ochrony zwierzętom domowym oraz obciążenie dotychczasowego właściciela - w przypadku odebrania czasowego zwierzęcia - wszystkimi kosztami związanymi z odłowieniem i zapewnieniem niezbędnej opieki zwierzęciu, podczas gdy z art. 11 ust. 1 u.o.z. wynika, że zapewnienie opieki zwierzęciem oraz ich odławianie należy do zadań własnych gmin, a zgodnie z art. 11a ust. 5 u.o.z., koszty realizacji programu ponosi gmina. Zdaniem skarżącego, § 3 ust. 8 Programu został umieszczony w tym akcie nie tylko bez podstawy prawnej w ustawie, ale także wbrew jej postanowieniom, bowiem program dotyczy tylko i wyłącznie zwierząt bezdomnych. Skarżący zarzucił nadto, że Rada przekroczyła delegację ustawową również poprzez określenie w § 5 ust. 2 i ust. 3 Programu regulacji związanych ze sterylizacją lub kastracją zwierząt bezdomnych pozostających pod tymczasową opieką lekarza weterynarii przed przekazaniem nowym właścicielom i finansowania tych zabiegów z budżetu gminy pod warunkiem zgłoszenia przez tą osobę zamiaru adopcji psa lub kota w treści opracowanego wniosku stanowiącego załącznik nr 2 do zaskarżonej uchwały. Prokurator podniósł, że powyższa regulacja Programu narusza art. 7 i art. 94 Konstytucji RP przez przekroczenie granic upoważnienia ustawowego poprzez wprowadzenie obwarowań związanych ze sterylizacją lub kastracją zwierząt, które posiadają nowych właścicieli, przez nałożenie na nich obowiązku wypełnienia wniosku określonego w ww. załączniku nr 2 i wyrażeniu w nim deklaracji o adopcji zwierzęcia i w związku z tym sfinansowania tego zabiegu przez gminę. Zdaniem Prokuratora, zrozumiała jest idea stojąca za przyjęciem kwestionowanego zapisu, a zmierzająca do powstrzymania rozrodczości zwierząt, jednak zapis ten nie ma umocowania ustawowego. Mając na uwadze powyższe zarzuty, Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Chmielniku wniosła o jej oddalenie, stwierdzając, że zaskarżenie powyższej uchwały i stwierdzenie jej nieważności w całości, celem wyeliminowana z obrotu prawnego jest niezasadne. Organ podniósł, że postanowienia zaskarżonej uchwały były konsultowane ze wskazanymi w odpowiedzi na skargę podmiotami, zaś Wojewoda Świętokrzyski nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność tego aktu. Zdaniem organu, podnoszone w skardze zarzuty w zakresie poszczególnych zapisów Programu, tj. § 3 ust. 5 i ust. 8, § 5 ust. 2 i ust. 3 oraz § 7, nie mogą zostać uznane za istotne naruszenie prawa. Rada Miejska podniosła, że postanowienia § 3 ust. 5 Programu są zasadne, gdyż zapobiegają bezdomności zwierząt, zgodnie z art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z. Przyznała zaś, że treść § 3 ust. 8 Programu wykracza poza upoważnienie zawarte w ww. ustawie. W ocenie organu, błędna jest natomiast interpretacja skarżącego w zakresie § 5 ust. 2 i ust. 3 Programu, ponieważ przepis dotyczy bezdomnych zwierząt, które zanim trafią do schroniska pozostają pod tymczasową opieką lekarza weterynarii, podczas której zdjęcia tych zwierząt publikowane są w Internecie w celu przekazania ich do adopcji, zamiast natychmiastowego umieszczenia ich w schronisku. Organ dodał, że postępowanie to bardzo często kończy się sukcesem i załączył do odpowiedzi na skargę wydruki przykładowych ogłoszeń w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz. U. z 2019 poz. 2167). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm. - na datę podjęcia uchwały) wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05, zob. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Jednocześnie przewidziana w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności wymaga, aby organy władzy publicznej działały na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że materia regulowana wydanym przez organ aktem normatywnym ma wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Konsekwencją tych regulacji w przypadku rad gmin jest unormowanie zawarte w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Uchwała ustanawiająca program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, jak każdy akt prawa miejscowego, nie może więc wykraczać poza ustawowo wyznaczoną prawodawcy lokalnemu kompetencję, w tym zwłaszcza ingerować w sferę praw i obowiązków obywateli lub innych podmiotów. Rada gminy w ramach udzielonej jej delegacji przy tworzeniu aktu prawa miejscowego nie może również wkraczać w materię uregulowaną ustawą. W przeciwnym wypadku uchwała istotnie narusza prawo. Podstawą materialnoprawną podjęcia zaskarżonej uchwały były przepisy zawarte w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały - t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1840 ze zm., dalej też jako "u.o.z."). Zgodnie z brzmieniem art. 11 ust. 1 tej ustawy, zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. W myśl art. 11a ust. 1 u.o.z., rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Stosownie do art. 11a ust. 2 u.o.z., program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. 3. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie. 3a. Program, o którym mowa w ust. 1, może obejmować plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają. 4. Realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. 5. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina. 6. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, przygotowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta). 7. Projekt programu, o którym mowa w ust. 1, wójt (burmistrz, prezydent miasta) najpóźniej do dnia 1 lutego przekazuje do zaopiniowania: 1) właściwemu powiatowemu lekarzowi weterynarii; 2) organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, działającym na obszarze gminy; 3) dzierżawcom lub zarządcom obwodów łowieckich, działających na obszarze gminy. 8. Podmioty, o których mowa w ust. 7, w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu programu, o którym mowa w ust. 1, wydają opinie o projekcie. Niewydanie opinii w tym terminie uznaje się za akceptację przesłanego programu. Sąd uznał skargę za zasadną wyłącznie w zakresie dotyczącym § 3 ust. 8 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały, a zatem w odniesieniu do postanowienia Programu, zgodnie z którym w przypadku czasowego odebrania zwierzęcia, wszystkimi kosztami związanymi z odłowieniem i zapewnieniem niezbędnej opieki zwierzęciu obciąża się dotychczasowego właściciela. Brak jest bowiem przepisu upoważniającego radę gminy do obciążenia właściciela zwierzęcia jakimikolwiek kosztami wynikającymi z uchwalonego programu, w tym kosztami związanymi z odłowieniem i zapewnieniem niezbędnej opieki zwierzęciu. Z kolei art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt wprost stanowi, że koszty realizacji programu ponosi gmina. Tak więc tego typu regulacja, jaka została zamieszczona w § 3 ust. 8 Programu nie tylko wykracza poza ustawowe upoważnienie, ale także jest sprzeczna z art. 11a ust. 5 u.o.z. Wskazać należy, że w świetle definicji zawartej w art. 4 pkt 16 ww. ustawy, błąkające się i następnie odłowione zwierzę (czyli złapane i następnie umieszczone w schronisku), jest zwierzęciem bezdomnym do chwili kiedy nie zostanie ustalony jego właściciel (z reguły będzie to chwila zgłoszenia się tego właściciela do schroniska po odbiór zwierzęcia) bądź do momentu, kiedy nie znajdzie ono nowego właściciela (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 września 2017 r., sygn. II SA/Ke 499/17). W tych okolicznościach należało uznać, że zaskarżona uchwała w powyższym zakresie rażąco narusza prawo i z tego względu Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w zakresie § 3 ust. 8 Programu. Niezasadne okazały się natomiast pozostałe zarzuty skargi. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 11a ust. 2 u.o.z. przewiduje obecnie (podobnie jak w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały) otwarty katalog zadań, jakie mają zostać określone w programie opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, o czym świadczy użycie zwrotu "w szczególności". Uchwała podejmowana na podstawie art. 11a u.o.z. powinna zatem zawierać elementy wskazane w art. 11a ust. 2 pkt 1-8 tej ustawy jako elementy obligatoryjne, jednak ustawodawca pozostawił także prawodawcy lokalnemu możliwość regulacji innych niż wymienione w art. 11a ust. 2 u.o.z. aspektów związanych z opieką nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Istotne jest zatem, aby uchwała regulowała elementy obligatoryjne, katalog zadań może być natomiast określony w sposób szerszy niż to ujęto w ustawie. W niniejszym przypadku istotne jest to, że nie doszło do zawężenia tegoż katalogu, bowiem w treści § 3 ust. 5 (poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt), § 5 ust. 2 (obligatoryjna sterylizacja albo kastracja zwierząt w schroniskach dla zwierząt) oraz § 7 (usypianie ślepych miotów) Programu mieszczą się zadania, jakie przewidziano w art. 11a ust. 2 pkt 4, pkt 5 i pkt 6 ustawy. Dalsze zapisy programu - interpretowane jako całość - regulują (precyzują) natomiast kwestie przewidziane w tym programie, m.in. poprzez postanowienie zawarte w § 5 ust. 3 Programu, zgodnie z którym zabiegi sterylizacji i kastracji zwierząt bezdomnych przysługują osobie, która zgłosiła pisemnie zamiar adopcji bezdomnego psa lub kota z terenu gminy. Sąd nie znalazł zatem podstaw do uznania, że regulacja § 5 ust. 2 i ust. 3 Programu, przy aktualnym brzmieniu art. 11a ust. 2 u.o.z., stanowi istotne naruszenie prawa poprzez przekroczenie delegacji ustawowej. Nie można się zgodzić także z zarzutem skargi dotyczącym niewypełnienia kompetencji i nie wykonania obowiązków poprzez ogólnikowość postanowień § 3 ust. 5 i § 7 Programu, w których zdaniem Prokuratora, nie podano konkretnych sposobów działania w zakresie zapewnienia bezdomnym zwierzętom opieki, nie określono zasad sterylizacji lub kastracji zwierząt - w schroniskach, jak i usypiania ślepych miotów, nie określono konkretnego sposobu działania od momentu ujawnienia bezdomnego zwierzęcia do momentu przekazania go do schroniska, kto będzie za nie w tym momencie odpowiedzialny, czy najpierw będzie udzielona pomoc weterynaryjna, czy od razu nastąpi przekazanie do schroniska. Zauważyć należy, że w badanym programie nie tylko wskazano (§ 3 ust. 4 Programu) schronisko, które zapewnia miejsce dla bezdomnych zwierząt, gabinet weterynaryjny, który zapewnia pomoc weterynaryjną (§ 2 ust. 7 Programu), ale także w § 3 Programu szczegółowo opisano proces odławiania bezdomnych zwierząt. Stwierdzono tam (ust. 2), że odławianie bezdomnych zwierząt na terenie miasta i gminy Chmielnik realizowane będzie na zasadzie stałych lub okresowych interwencji w zależności od zgłoszeń. W dalszych zapisach § 3 ust. 3 wskazano podmiot odpowiedzialny za wyłapywanie, jak i sposób postępowania w trakcie i po wyłapaniu (§ 3 ust. 5, ust. 6 i ust. 7 Programu). W ocenie Sądu trudno zarzucać zatem organowi brak wyczerpania delegacji ustawowej jeśli chodzi o określenie sposobu działania w zakresie zapewnienia bezdomnym zwierzętom opieki. Podobnie w przypadku określenia zasad sterylizacji lub kastracji zwierząt w schroniskach, jak i usypiania ślepych miotów Program wypełnia delegację ustawową. Należy bowiem wyjaśnić, że w § 5 ust. 2 Programu wprowadzono zapis, że ograniczanie populacji bezdomnych zwierząt na terenie gminy realizowane będzie poprzez wykonywanie na koszt Gminy w miarę możliwości finansowych budżetu gminy Chmielnik, zabiegów sterylizacji i kastracji zwierząt bezdomnych pozostających pod tymczasową opieką lekarza weterynarii przed przekazaniem ich nowym właścicielom, natomiast w § 5 ust. 3 zd. 2 Program wskazuje, że zabiegi te wykonywane będą przez lek. wet. M. S., Przychodnia Weterynaryjna [...]. Z kolei postanowienia § 6 Programu określają realizację adopcji bezdomnych zwierząt przez gminę, zaś wskazane w § 3 ust. 4 Programu schronisko, zgodnie z ust. 5 tego przepisu, aktywnie poszukuje właścicieli, a odłowione bezdomne zwierzę może zostać oddane do adopcji. Dalej z brzmienia tego przepisu wynika, że obligatoryjna jest sterylizacja i kastracja odłowionych bezdomnych zwierząt przebywających w schronisku. Co się natomiast tycz usypiania ślepych miotów, to § 7 Programu również wskazuje konkretny i wyłączny podmiot wykonujący te zadania oraz sposób postępowania ze zwierzętami usypianymi (§ 7 ust. 1), a także ze zwłokami uśpionych zwierząt (§ 7 ust. 2), wypełniając w tym zakresie delegację ustawową zawarta w art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z. w sposób właściwy - nie ograniczając przy tym usypiania ślepych miotów do zwierząt posiadających status bezdomnych. W związku z powyższym, niezasadny jest zarzut Prokuratora, że w zaskarżonym Programie w ogólne nie określono sposobu i zasad usypiania ślepych miotów. Reasumując, z Programu wynika, jaki konkretnie podmiot zajmuje się wykonywaniem sterylizacji i kastracji zwierząt po ich odłowieniu, a następnie realizacją tych zabiegów przed przekazaniem zwierząt ich nowym właścicielom po zorganizowaniu adopcji i zgłoszeniu jej pisemnego zamiaru. Program przewiduje obligatoryjne zabiegi sterylizacji i kastracji zwierząt bezdomnych przebywających w schronisku, a nadto określa wyłączny podmiot dokonujący usypiania ślepych miotów, określając sposób i zasady postępowania przy tych czynnościach. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., w punkcie I sentencji wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 3 ust. 8 załącznika nr 1 do tej uchwały, zaś w pozostałej części skargę oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. w punkcie II sentencji wyroku.