II SA/Ke 143/14

WyrokWSA w Kielcach2014-04-03

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Teresa Kobylecka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli inwestor podjął kroki w celu jego legalizacji, ale napotkał obiektywne przeszkody niezależne od niego, które uniemożliwiły dotrzymanie terminu na przedłożenie wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może wydać nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli inwestor podjął działania zmierzające do jego legalizacji, a opóźnienie w przedłożeniu wymaganych dokumentów wynika z przyczyn od niego niezależnych, takich jak przedłużające się postępowanie ewidencyjne dotyczące granic działki. W takiej sytuacji organy powinny uwzględnić te okoliczności i umożliwić zakończenie procesu legalizacyjnego, zamiast pochopnie orzekać rozbiórkę.
Stan faktyczny
Właściciele budynku mieszkalnego dokonali samowolnej rozbudowy i nadbudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Skarżący podnosili, że nie mogli uzyskać wymaganych dokumentów do legalizacji z powodu rozbieżności w przebiegu granic działki, co skutkowało przedłużającym się postępowaniem ewidencyjnym. Organy obu instancji uznały brak możliwości legalizacji i utrzymały nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję organu I instancji, a także postanowienie organu I instancji. Zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014r. sprawy ze skargi A. P. i D. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. P. i D. P. solidarnie kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania A. P. i D. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej A. i D. P. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr [...] położonej przy ul. [...] we [...], poprzez rozebranie części budynku od strony wschodniej o wymiarach 2,40m x 13,90m łącznie z tarasem długości 7,56m stanowiącej rozbudowę budynku wraz ze schodami wejściowymi szerokości 1,77m oraz poprzez rozebranie samowolnie wykonanej nadbudowy (poddasze użytkowe) od wysokości 3,95m łącznie ze stropem i konstrukcją dachu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i w to miejsce na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz.1409) dalej "Prawo budowlane" oraz art. 104 kpa nakazał A. i D. P. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr ewid. gr. [...] położonej przy ul. [...] we [...], poprzez rozebranie części budynku od strony wschodniej o wymiarach 1,80m x 13,90m łącznie z tarasem o długości 7,56m i stropem stanowiącym rozbudowę budynku wraz ze schodami wejściowymi szerokości 1,77m, ponadto nakazał rozebrać samowolnie wykonaną nadbudowę od wysokości 3,95m nad całością tego budynku, w wyniku której powstało poddasze użytkowe łącznie z konstrukcją dachu. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z akt sprawy wynika, że na skutek interwencji H. i L. D. PINB we [...] przeprowadził w dniu 7 stycznia 2011 r. oględziny zabudowy na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] we [...]. D. P. oświadczył podczas oględzin do protokołu, że wspólnie z żoną A. P. są właścicielami działki nr ewid. [...], budynek mieszkalny na tej działce został wybudowany w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku na podstawie pozwolenia na budowę. W 2004 r. została wykonana nadbudowa, w wyniku której powstało poddasze użytkowe, od strony wschodniej wykonano 4 filary, ponadto został wykonany strop żelbetowy wsparty na 4 filarach i na ścianie od strony zachodniej. Z kolei w 2008 r. pod filarami wykonany został taras - płyta betonowa i stopnie. D. P. dodał, że prace z 2004 r. i 2008 r. były realizowane bez pozwolenia na budowę, jedynie było złożone zgłoszenie na wymianę pokrycia dachu na budynku mieszkalnym. Wobec powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie budynku mieszkalnego [...], a w dniu [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych dotyczących nadbudowy i dobudowy tego budynku oraz nałożył na właścicieli działki i inwestorów, obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2011 r.: zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 1 sierpnia 2011 r. zobowiązani wystąpili do organu I instancji z wnioskiem o odroczenie terminu przedłożenia wymaganych dokumentów, z powodu braku ustalenia granic między działkami: [...] i [...], a tym samym brakiem możliwości opracowania mapy do celów projektowych. Do wniosku dołączyli pismo Starosty z dnia 4 lutego 2011 r. skierowane do D. P. oraz pismo z dnia 17 czerwca 2011 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na potwierdzenie tego, że stwierdzono rozbieżność w przebiegu granicy działki nr ewid. [...] pomiędzy wykazanymi na analogowej mapie sytuacyjno - wysokościowej, a ujawnionymi w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji zawiesił prowadzone postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. W związku z informacją Burmistrza Gminy o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie pomiędzy działkami o numerach: [...], z powodu rezygnacji wnioskodawców, H. i L. D. z rozgraniczenia, PINB postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie, jednocześnie wyznaczając nowy termin do przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji samowoli budowlanej do dnia 15 kwietnia 2013 r. W dniu 10 kwietnia 2013 r. inwestorzy wystąpili z kolejnym wnioskiem o odroczenie terminu przedłożenia wymaganych dokumentów wskazując, że ich uzyskanie uzależnione jest od uzyskania właściwej mapy, której w dalszym ciągu nie mogą otrzymać. Po rozpatrzeniu tego wniosku organ I instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił przedłużenia terminu, a następnie z powodu nie przedłożenia żądanych dokumentów wydał decyzję z dnia 16 października 2013 r. Dalej Inspektor Wojewódzki wskazał, że z oświadczeń D. P. złożonych do protokołu z oględzin wynika, że w 2004 i 2008 r. dokonano nadbudowy i rozbudowy od strony wschodniej istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], bez pozwolenia na budowę. Zebrany materiał dowodowy i ustalenia organu I instancji niewątpliwie wykazują, że w wyniku samowolnej nadbudowy powstało poddasze użytkowe, został wykonany nowy strop, nadmurowano ściany poddasza, z tym że ściana szczytowa od strony działki nr [...] została nadmurowana od wysokości 3,95m, tj. od okna, co wynika z pomiarów organu I instancji i dokumentacji fotograficznej. Nad całością nadbudowanego i rozbudowanego od strony wschodniej o część o długości 13,90m i szerokości 1,80m, w której znajduje się taras o długości 7,56m budynku, wykonano nową konstrukcję dachową. Ponadto organ I instancji stwierdził, że od strony północnej wykonane zostały dodatkowo schody wejściowe o szerokości 1,77m. Potwierdzeniem rozbudowy budynku od strony wschodniej jest analiza wymiarów istniejącej zabudowy zaznaczonej na mapie sytuacyjnej z projektowanym podziałem nieruchomości, sporządzonej przez geodetę, w dniu 30 lipca 1998 r. Według tej mapy budynek mieszkalny ma 9,25m długości oraz 6,50m szerokości oraz od strony północnej zaznaczona jest część gospodarcza o wymiarach: 6,0 x 2,50m i druga część gospodarcza o wymiarach: 6,0 x 2,10m. W sumie całość budynku według przedłożonej mapy posiadała długość 13,85m, czyli taką jaką organ I instancji stwierdził w stanie faktycznym ustalonym podczas oględzin czyli 13,90m. Natomiast z porównania szerokości budynku według ww. mapy z 1998 r. i szerokości budynku stwierdzonej podczas oględzin wynika, że budynek został rozbudowany w kierunku wschodnim o 1,80m. Inspektor Wojewódzki stwierdził, że prawidłowo organ I instancji, po ustaleniu, że na działce [...] w latach 2004 - 2008 dokonano rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę, wszczął procedurę legalizacyjną. Skutkiem tego zasadnie postanowieniem z dnia [...], zmienionym następnie postanowieniem z dnia [...], w części dotyczącej wyznaczonego terminu, nałożył na inwestorów tej budowy i obecnych właścicieli nieruchomości, obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, dokumentów określonych w art. 48 ust 3 Prawa budowlanego. Niesporne w sprawie jest, że pomimo upływu wskazanego w postanowieniu terminu, inwestorzy nie przedstawili żadnych z wymaganych do legalizacji dokumentów, co obligowało organ I instancji do orzeczenia nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy zauważył, że inwestorzy dysponowali od kwietnia 2011 r. do 15 kwietnia 2013 r. wystarczającym terminem na uzyskanie i przedstawienie dokumentów wymaganych do legalizacji samowoli. Rozbieżności w przebiegu granicy działki nr [...] pomiędzy treścią istniejącej mapy ewidencyjnej, a stanem na gruncie nie stanowią przeszkody w sporządzeniu tego projektu, ani też w uzyskaniu przez skarżących decyzji o warunkach zabudowy, której skarżący nie uzyskali, ani nie podejmowali żadnych starań w celu jej uzyskania. Organ odwoławczy nadto dodał, że w sentencji decyzji z dnia [...] błędnie określono wymiary nakazanej rozbiórki części budynku od strony wschodniej tj. "2,40m x 13,90", zamiast 1,80m x 13,90m, dlatego należało tę decyzję w trybie odwoławczym zreformować poprzez prawidłowe określenie wymiarów i zakresu rozbiórki samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy przedmiotowego budynku. Ponadto organ wskazał, że nie podlega rozbiórce strop między parterem, a poddaszem w części uprzednio istniejącego budynku przed rozbudową, tj. o wymiarach 6,5m x 13,90m, gdyż roboty budowlane polegające na wymianie istniejącego stropu na żelbetowy to remont, którego samowolne wykonanie nie skutkuje rozbiórką w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję A. P. i D. P., zarzucili: - naruszenie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie zachodzi konieczność nakazania rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego z uwagi na niespełnienie nałożonych obowiązków w wyznaczonym terminie, podczas gdy podjęli oni wszelkie czynności zmierzające do pozyskania niezbędnych dokumentów, a ich pozyskiwanie jest w toku, wobec czego istnieją prawne możliwości legalizacji inwestycji; - naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 100 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, w sytuacji gdy w sprawie występuje nierozstrzygnięte zagadnienie wstępne – usunięcie rozbieżności w przebiegu granic działek pomiędzy treścią mapy ewidencyjnej a stanem na gruncie. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że niejednokrotnie zwracali się do organu o przedłużenie wyznaczonego terminu z uwagi na konieczność uzyskania mapy ustalającej granice ich działki – usuwającej sprzeczności pomiędzy treścią mapy ewidencyjnej a stanem na gruncie. Brak powyższej mapy skutkuje niemożnością opracowania mapy dla celów projektowych, a co za tym idzie niemożnością dokończenia postępowania legalizacyjnego. Podali, że celem usunięcia tych sprzeczności Starostwo Powiatowe zawiadomiło ich o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na usunięciu rozbieżności w przebiegu granic, termin załatwienia sprawy został wyznaczony na dzień 30 grudnia 2013 r. Powyższe okoliczności, w opinii skarżących świadczą więc o obiektywnym braku możliwości dotrzymania wyznaczonego przez organ terminu, a nadto zostały dostatecznie uwiarygodnione. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji nakazujące rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Zdaniem organów obu instancji w sprawie zachodziły podstawy do nakazania ww. rozbiórki, gdyż skarżący nie wykonali w terminie wskazanym w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] obowiązków określonych w postanowieniu tego organu z dnia [...]. W ocenie Sądu powyższe stanowisko w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz brzmienia art. 48 Prawa budowlanego nie jest prawidłowe. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Na wstępie podnieść należy, że nie było w niniejszej sprawie kwestionowane przez skarżących - inwestorów, że dopuścili się oni samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr [...] położonej przy ul. [...] we [...]. Okoliczność ta niezbicie również wynika, z prawidłowych ustaleń organu I instancji. W związku z powyższym słusznie organ ten podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdzona samowola budowlana może zostać zalegalizowana i w tym celu postanowieniem z dnia [...] w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia wskazanych w tym postanowieniu dokumentów (m.in. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego), w terminie do dnia 31 sierpnia 2011 r. - następnie przedłużonym do dnia 15 kwietnia 2013 r. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że inwestorzy podjęli działania w celu wywiązania się z obowiązków nałożonych w. ww. postanowieniu. Ponieważ na terenie obejmującym działkę nr [...] brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skarżący musieli wystąpić o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Warunkiem jednak uzyskania tej decyzji było przedstawienie mapy zasadniczej bądź katastralnej określającej granice terenu objętego wnioskiem. Mapa ta był także niezbędna do sporządzenia projektu zagospodarowania działki nr [...], co z kolei było elementem niezbędnym do sporządzenia projektu budowlanego. Z tych też powodów skarżący wystąpili do Starosty o uzyskanie aktualnej mapy ewidencyjnej działki nr [...]. Uzyskanie tej mapy przez skarżących w zakreślonych przez PINB terminach okazało się niemożliwe, gdyż Starosta stwierdził rozbieżności w przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] pomiędzy wykazanymi na analogowej mapie sytuacyjno – wysokościowej a ujawnionymi w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi na powyższe Starosta wystąpił w dniu 27 stycznia 2011 r. do uprawnionego geodety o wykonanie opracowania geodezyjnego umożliwiającego ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków prawidłowego przebiegu granicy działki nr [...] oraz działek sąsiednich w tym doprowadzenia do zgodności map ze stanem faktycznym. Z kolei uprawniony geodeta kilkakrotnie przedłużał termin wykonania opisanego wyżej opracowania geodezyjnego ostatecznie termin ten ustalając na dzień 29 marca 2013 r. Ponadto jak wynika ze skargi oraz akt administracyjnych skarżący zostali powiadomieni pismem z dnia 3 lipca 2013 r.( K-II-6), że Starosta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków polegających na usunięciu rozbieżności w przebiegu granic działek o numerach: [...] pomiędzy treścią istniejącej mapy ewidencyjnej a stanem na gruncie, a następnie pismem z dnia 22 lipca 2013 r. zostali zawiadomieni przez ten organ o przedłużeniu terminu do załatwienia ww. sprawy z powodu konieczności opracowania dokumentacji geodezyjno - kartograficznej do dnia 30 grudnia 2013 r. Ostatecznie postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu [...]. Z powyższego zatem bezspornie wynika, że w terminie zakreślonym w postanowieniu z dnia [...] skarżący bez własnej winy nie mogli przedłożyć ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego. Podkreślić należy, że pomimo wielokrotnego sygnalizowania przez zobowiązanych, że przedstawienie żądanych dokumentów w wyznaczonym terminie z powodu przedłużającego się postępowania ewidencyjnego było niemożliwe, organ I instancji okoliczności tych nie uwzględnił i postanowieniem z dnia [...] odmówił dalszego przedłużenia terminu, a następnie w dniu [...] orzekł nakaz rozbiórki. W związku z powyższym podnieść należy, że realizacja nałożonych na inwestorów obowiązków, określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, uzależniona jest nie tylko od inicjatywy i aktywności zobowiązanego, ale - wobec konieczności przedłożenia dokumentów określonych w pkt 1 tego przepisu, tj. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w razie braku planu - uwarunkowana jest działaniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, bądź jak w niniejszej sprawie starosty - organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Tymi właśnie okolicznościami winien kierować się organ nadzoru budowlanego wyznaczając termin w postanowieniu wydanym na podstawie tego przepisu. Podkreślić należy, że termin określony w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jest terminem instrukcyjnym i dlatego może on być przez organ przedłużany, skracany i zawieszany. Nie można też zobowiązanego inwestora obciążać negatywnymi skutkami niewykonania w terminie nałożonych na niego obowiązków, jeżeli przyczyny te były od niego niezależne (por. wyrok NSA z 28 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 308/07, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 302/08 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 592/12, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie istotna jest okoliczność, że organy nadzoru budowlanego obu instancji posiadały wiedzę o przebiegu postępowania przed Starostą Włoszczowskim, a w szczególności o przedłużeniu terminu jego zakończenia. Nie oceniły jednak właściwie tej kwestii w realiach rozpatrywanej sprawy, choć były na bieżąco o tych okolicznościach przez inwestorów informowane. Nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że rozbieżności w przebiegu granicy działki nr 1090/4 pomiędzy treścią istniejącej mapy ewidencyjnej, a stanem na gruncie nie stanowią przeszkody w sporządzeniu projektu budowlanego, ani też w uzyskaniu przez skarżących decyzji o warunkach zabudowy. Z załączonego choćby bowiem do skargi pisma Burmistrza Gminy Włoszczowa wynikało, że złożony przez skarżących wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy należy uzupełnić m.in. o określenie granic terenu przedstawionych na mapie zasadniczej bądź na mapie katastralnej, co właśnie z uwagi na brak zakończenia postępowania ewidencyjnego było niemożliwe do wykonania przez skarżących. Reasumując, w wyniku wydanego nakazu rozbiórki, skarżący zostali pozbawieni przewidzianej przez ustawodawcę możliwości legalizacji dokonanej samowoli budowlanej. Przyjmując wadliwie literalną wykładnię art. 48 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego, organy uniemożliwiły skarżącym zakończenie procesu legalizacyjnego. Tym samym skarżący zostali w istocie obarczeni konsekwencjami przedłużającego się postępowania prowadzonego przez Starostę. Stanowi to również naruszenie art. 8 kpa, który zwiera zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a ponadto nakłada na organy obowiązek rozważenia skutków prawnych, które wywołują wszelkie ostateczne akty administracyjne, które funkcjonują w obrocie prawnym i pozostają w związku z podejmowanym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2005/06, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego. Oceny tej nie zmienia fakt, na który powołał się organ I instancji w postanowieniu z dnia [...], że inwestorzy nie udzielili geodecie upoważnienia do przejrzenia w sądzie rejonowym ksiąg wieczystych, skoro geodeta dokończył swoje prace geodezyjne również bez tego upoważnienia, a ponadto z pisma skarżących z dnia 22 kwietnia 2013 r. (akta administracyjne tom II, k.2) wynika, że żądane upoważnienie zostało geodecie udzielone. Ubocznie należy zwrócić uwagę, że w obecnym stanie prawnym nałożenie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego uzależnione jest od wyniku postępowania legalizacyjnego. Chodzi bowiem o stworzenie inwestorom czy właścicielom wzniesionego samowolnie obiektu budowlanego warunków do legalizacji obiektu, co jest uprawnieniem tych osób, gdy organ nadzoru budowlanego wstępnie ustali, że istnieją warunki do takiej legalizacji. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się (por. wyroki NSA z 20 stycznia 2009 r., II OSK 1879/07 i z 23 lutego 2011 r., II OSK 348/10, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Tymczasem w niniejszej sprawie, mimo że skarżący podjęli kroki w celu skorzystania z uprawnienia do legalizacji samowoli budowlanej, to organy nadzoru budowlanego wydały nakaz rozbiórki pomimo istnienia prawnej możliwości jej legalizacji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, decyzję organu I instancji oraz uznając, że w celu usunięcia naruszenia prawa jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy także postanowienie organu I instancji z dnia [...]. Orzeczenie o wykonalności zaskarżonej decyzji oraz o kosztach sądowych wydano na podstawie art. 152 i art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł, oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 257 zł. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło