II SA/Ke 260/25

II SA/Ke 260/25 POSTANOWIENIE Dnia 6 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na zarządzenie Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 31 lipca 2024 r. nr 373/2024 w przedmiocie przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie [...](trzysta) złotych. Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2024 r. nr 373/2024 w sprawie przeznaczenia do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego części nieruchomości gruntowej oraz ustalenia ceny netto do I przetargu ustnego nieograniczonego, zatwierdzenia i ogłoszenia wykazu obejmującego tą nieruchomość, Prezydenta Miasta Starachowice, na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm.), dalej zwanej: "u.s.g.", art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) oraz uchwały Nr IX/20/03 Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na okres dłuższy niż 3 lata (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2004 r, Nr 13 poz. 236 ze zm.) zarządził w § 1 o przeznaczeniu do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego część nieruchomości gruntowej Gminy Starachowice, położonej w Starachowicach przy ul. 8 Maja oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków miasta Starachowice obrębu 0002 jako działka numer 1172/25 o powierzchni 0,1438 ha. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł W. G.. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że od kilkudziesięciu lat zamieszkuję w bezpośredniej bliskości skweru, który Prezydent Miasta przeznaczył do sprzedaży, a który jest objęty gminnym planem rewitalizacji. Wskazał, że swój interes prawny wywodzi z uchwały Rady Miejskiej w Starachowicach nr VII/18/2016 z dnia 24 czerwca 2016 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia Gminnego Programu Rewitalizacji dla Gminy Starachowice na lata 2016-2025 oraz uchwały nr IY/1/2017 z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Rewitalizacji dla Gminy Starachowice na lata 2016-2025. Autor skargi zaznaczył, że mieszka w odległości 40-50 metrów od sprzedawanej działki. Ponieważ jest emerytem, to istotne jest dla niego, ab mógł korzystać z pobliskiego skweru w celach rekreacyjnych, wypoczynkowych jak również aby małe dzieci mogły się tam bezpiecznie bawić. Przywołane wyżej uchwały gwarantowały mu osobiście, jak również licznym mieszkańcom zamieszkującym przy ulicy 8 Maja dostęp do skweru. Skarżący zarzucił, że organ wydając skarżone zarządzenie uznał, że jedynym sposobem rewitalizacji jest sprzedaż - istniejącego w tym miejscu 70 lat - skweru na cele deweloperskie. Ponadto wybudowanie budynku wielomieszkaniowego lub obiektu handlowego wpłynie na wzmożenie ruchu samochodowego, nadmierną emisję spalin, zatłoczenie ulicy i chodników, a w konsekwencji na pogorszenie warunków zamieszkiwania – co nie ma nic wspólnego z rewitalizacją. W ocenie wnoszącego skargę komercyjna sprzedaż i rewitalizacja stoją wobec siebie w sprzeczności, a wydane zarządzenie narusza prawo miejscowe. Jako podstawę naruszenia interesu prawnego skarżący w szczególności wskazał: - art. 3 pkt 13 lit. a ustawy prawo ochrony środowiska, gdyż sprzedaż uniemożliwia racjonalne kształtowanie środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju części Starachowic w miejscu, w której znajduje się przedmiotowa działka i miejsce zamieszkania skarżącego; - art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w związku z art. 14 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (zgodnie ze stanem prawnym zawartym w Dz. U. z 2015, poz. 1777, z 2016 r. poz. 1020, poz. 1250; obecnie tekst jedn. z 2024 r. poz. 278), gdyż sprzedawana działka objęta została gminnym planem rewitalizacji z przeznaczeniem na konkretny cel i nie zostały do obecnej chwili przeprowadzone jego zmiany w trybie art. 5 ust 1, art. 14 ust. 1, art. 21, art. 22 i art. 23 ustawy o rewitalizacji; - art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g., art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) przez ogłoszenie sprzedaży w przetargu nieograniczonym działki objętej gminnym planem rewitalizacji, co wskazuje na komercyjny cel takiej sprzedaży i co uniemożliwi skarżącemu i innym mieszkańcom korzystanie ze sprzedawanej działki w sposób przewidziany w projekcie nr 34 gminnego planu rewitalizacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, bądź oddalenie. Zdaniem organu skarżący nie wykazał interesu prawnego we wniesieniu skargi i dlatego wniosek o odrzucenie skargi jest w pełni zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U.2024.1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.2024 r. poz. 935 ze. zm.), dalej "p.p.s.a." przedmiotowy zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym w rozumieniu przywołanego powyżej art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest niewątpliwie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie Prezydenta Miasta Starachowice w sprawie przeznaczenia do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego części nieruchomości gruntowej oraz ustalenia ceny netto do I przetargu ustnego nieograniczonego, zatwierdzenia i ogłoszenia wykazu obejmującego tą nieruchomość. Podstawą prawną tego aktu był art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g., art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) oraz uchwała nr IX/20/03 Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na okres dłuższy niż 3 lata (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2004 r. nr 13 poz. 236 ze zm.). Nie było w sprawie kwestionowane, że zaskarżone zarządzenie podlega kontroli sądowej. Należy podkreślić, że z uwagi na treść art. 101 ust. 1 u.s.g., przyjmuje się, że w sposób odmienny została określona legitymacja procesowa w postępowaniu kwestionującym legalność aktów z zakresu administracji publicznej, niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W przeciwieństwie bowiem do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, dostępny – jak wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym art. 101 ust. 1 u.s.g. wprowadza ograniczenia podmiotowe, kształtując w sposób szczególny legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3068/14). W związku z powyższym, dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do badania procedury i merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Dokonując badania legitymacji procesowej skarżącego należy wskazać, że stosownie do unormowania art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja taka służy podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżony akt własnego interesu prawnego lub uprawnienia, innymi słowy wykaże, że akt ten godzi w indywidualną sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych. Nie jest to skarga powszechna, służąca każdemu, kto zarzuca naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Uprawnienia w tym zakresie przysługują organom nadzoru nad działalnością gminy, prokuratorowi, rzecznikowi praw obywatelskich. Podmiot skarżący akt w tym trybie, musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżonym aktem, a jego indywidualną sytuacją prawną, tj. wykazać, że zaskarżony akt poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawno-materialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), nakłada obowiązki, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realność interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. O powodzeniu takiej skargi przesądza bowiem wykazanie naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Skargę z art. 101 ust. 1 u.s.g. może wnieść ten, kto wykaże, że jego subiektywny interes faktyczny znajduje ochronę w obiektywnym porządku prawnym - konkretnym przepisie prawa materialnego i jako taki został naruszony uchwałą organu jednostki samorządu terytorialnego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1475/08, 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1761/12, 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2236/12). Podkreśla się, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 3473/18). W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, aby kwestionowane przez niego zarządzenie, naruszało jego interes prawny lub uprawnienie. Nie stwierdził tego również Sąd w kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Skarżący podał, że zaskarżone zarządzenie narusza: art. 3 pkt 13 lit. a ustawy prawo ochrony środowiska, art. 18 ust. 2 pkt 15 u.s.g. w związku z art. 14 ust. 1 i art. 19 ustawy o rewitalizacji, art. 5 ust 1, art. 14 ust. 1, art. 21, art. 22 i art. 23 ustawy o rewitalizacji, art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. oraz art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika z art. 3 pkt 13 lit. a ustawy prawo ochrony środowiska przepis ten zawiera definicję legalną pojęcia ochrona środowiska. Normy z art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 2 pkt 1 u.s.g. dotyczą zakresu właściwości rady gminy i zadań wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Z kolei art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami reguluje kwestie związane ze sporządzaniem przez właściwy organ wykazu nieruchomości przeznaczonych do zbycia, oddania w użytkowanie, najem, dzierżawę lub użyczenie. Wreszcie wymienione przez skarżącego przepisy ustawy o rewitalizacji dotyczą: - art. 5 ust 1 - partycypacji społecznej w przygotowaniu, prowadzeniu i ocenie rewitalizacji, - art. 14 ust. 1 - forma przyjęcia gminnego programu rewitalizacji, - art. 19 - statusu gminnego program rewitalizacji, - art. 21 - obowiązku ujęcie przedsięwzięcia rewitalizacyjnego w wieloletniej prognozie finansowej gminy, - art. 22 - oceny aktualności i stopnia realizacji programu oraz zmiana i uchylenia programu, - art. 23 - procedury zmiany programu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że powołane przez skarżącego przepisy nie wskazują na istnienie jakichkolwiek chronionych przez te regulacje uprawnień skarżącego jako – jak podaje w skardze - osoby mieszkającej w odległości 40 – 50 metrów od działki, która została przeznaczona do sprzedaży. Przepisy te zawierają ogólne zasady, którymi właściwy organ winien kierować się przy wydawaniu aktów w przedmiocie gminnego programu rewitalizacji. Adresatem dyrektyw zawartych w tych przepisach są organy właściwe w tych sprawach. Zasadnym jest zaznaczenie, że argumenty dotyczące naruszenia interesu prawnego, które koncentrują się na domniemanych naruszeniach jakie miały wystąpić w samym zaskarżonym zarządzeniu, a mających wynikać z nieuwzględnienia, że działka nr 1172/25 nie powinna zostać przeznaczona do sprzedaży, skoro objęta jest gminnym programem rewitalizacji, czy, że jej sprzedaż uniemożliwia racjonalne kształtowanie środowiska i gospodarowaniu zasobami środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju części Starachowic, nie mogą podlegać kontroli Sądu na rozpatrywanym etapie oceny istnienia i naruszenia interesu prawnego skarżącego, gdyż dotyczą ewentualnych wadliwości samego zarządzenia, a nie kwestii naruszenia interesu prawnego skarżącego. Gdyby bowiem wadliwość zarządzenia sama w sobie mogła stanowić o naruszeniu interesu prawnego kogokolwiek, to konieczne w myśl art. 101 ust. 1 u.s.g. wykazanie naruszenia interesu prawnego jako warunku formalnego skargi wnoszonej w tym trybie - byłoby zbędne. Reasumując należy stwierdzić, że skarżący nie udowodnił, że zaskarżone zarządzenie, narusza prawo i jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, na przykład odbiera lub ogranicza jakieś uprawnienie skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie nakłada na niego nowy obowiązek lub też zmienia obowiązek dotychczas na nim ciążący. Skarżący nie wykazał żadnego konkretnego przepisu prawa materialnego, który by przyznawał mu jakiekolwiek roszczenia w sytuacji rzeczywistej sprzedaży działki nr 1172/25. Argument, że sprzedaż tej działki ograniczy skarżącemu korzystanie z niej w sposób przewidziany w projekcie nr 34 gminnego projektu rewitalizacji mógłby jedynie świadczyć o posiadaniu przez skarżącego interesu faktycznego w niniejszej sprawie, jednak art. 101 u.s.g. nie obejmuje swoim zakresem takiego interesu. Ponieważ więc dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia można uznać za dopełnienie warunku dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uzasadniające jej merytoryczne rozpoznanie, a strona skarżąca nie wskazała żadnego przepisu prawa materialnego, którego naruszenie powoduje możliwość skutecznego wniesienia skargi w tej sprawie, Sąd nie mógł przystąpić do oceny legalności zaskarżonego aktu. Dlatego skarga, na podstawie art. 58 § 1 ust. 5a p.p.s.a. podlegała odrzuceniu (punkt pierwszy sentencji postanowienia). W przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.