II SA/Ke 282/13

WyrokWSA w Kielcach2013-07-10

Skład orzekający: Anna Żak, Teresa Kobylecka, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmiany wpisu w ewidencji, jeśli wnioskowana zmiana jest sprzeczna z aktualnym wpisem w księdze wieczystej, nawet jeśli wpis w księdze wieczystej opierał się na decyzji scaleniowej, która została później stwierdzona jako nieważna?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może samodzielnie oceniać zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ani nadawać tytułów własności. Ewidencja gruntów ma charakter informacyjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie. W przypadku sprzeczności między wnioskowaną zmianą a wpisem w księdze wieczystej, która korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, organ ewidencyjny nie może dokonać wnioskowanej zmiany. Obalenie domniemania wiarygodności księgi wieczystej wymaga powództwa o uzgodnienie stanu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca K. M. domagała się wpisania jej jako jedynej właścicielki działki nr 1082 w ewidencji gruntów i budynków. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą tej zmiany, wskazując na istniejący wpis w księdze wieczystej, który wskazywał K. M. jako współwłaścicielkę działki wraz z R. K. i T. K. Skarżąca podnosiła, że decyzja scaleniowa, na podstawie której dokonano wpisów, była wadliwa i została później unieważniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że ewidencja gruntów rejestruje stany prawne, a nie je tworzy, a wpisy w księdze wieczystej korzystają z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2013r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 września 2012r. znak: [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego T. G. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z 27 września 2012 r., znak: [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej powoływany jako Inspektor ) po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Starosty z dnia 6 sierpnia 2012 r. orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta S., obręb S. Poscaleniowy, polegającej na wpisaniu K. M. jako jedynej właścicielki działki nr 1082 - podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Inspektor podał, że wyrokiem z 12 kwietnia 2012r. sygn. akt II SAB/Ke 42/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Starosty w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków zobowiązał Starostę do wydania aktu rozstrzygającego wniosek K. M. z 8 kwietnia 2011 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt postępowania organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W odpowiedzi na pismo z 10 maja 2012 r. zawiadamiające strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie własności działek nr 1081 i 1082, R. K. – brat K. M. wniósł o nie uwzględnienie żądania skarżącej i nie wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów z powodu toczącego się w Sądzie Rejonowym w S. postępowania sygn. akt [...] dotyczącego zniesienia współwłasności działki nr 1082 oraz "nie dokonywanie żadnych czynności administracyjnych w sprawie" do czasu jego rozstrzygnięcia. Decyzją z 6 sierpnia 2012 r. Starosta odmówił wprowadzenia żądanej przez K. M. zmiany w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu stwierdził, że grunty oznaczone obecnie jako działki nr 1081 i 1082 zostały w latach 1945-1970 objęte postępowaniem scaleniowym przeprowadzonym na obszarze pn. "M.", który obejmował między innymi grunty położone na terenie wsi G., M., C., S. i części miasta S. Decyzją Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z 24 czerwca 1970 r., nr [...], oraz wydaną w trybie odwoławczym decyzją Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 5 października 1972 r., nr [...], został zatwierdzony projekt scalenia ww. gruntów. W wyniku scalenia Z. K. – matka K. M. – w zamian za grunty oznaczone jako działka nr 177 o pow. 1,20 ha położone w S., których była właścicielką na podstawie aktu notarialnego z 1933r. nr [...], otrzymała grunty oznaczone jako działka nr 784 o pow. 0,4018 ha i jako działka nr 754 o pow. 0,5739 ha obejmujące część gruntów z poscaleniowej działki nr 177. Ojciec K. M. – C. K. – w zamian za grunty oznaczone przed scaleniem jako działka nr 205 o pow. 0,3740 ha położonej w G., otrzymał ekwiwalent na gruntach oznaczonych jako działka nr 753 o pow. 0,6241 ha, położonej w S. i obejmującej część przedscaleniowej działki nr 177, będąca własnością jego żony – Z.. K. Starosta wyjaśnił, że po zakończeniu scalenia dla każdego obrębu założono odrębną ewidencję gruntów nadając działkom nr 754, 753, 784 w obrębie S. Poscaleniowy odpowiednio numery 1081, 1082, 1140. Na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych Naczelnik Miasta S. na grunty oznaczone jako działki nr 1081, 1082, 1140 wydał akt własności ziemi nr [...], który został unieważniony decyzją Głównego Geodety Wojewódzkiego – Urzędu Wojewódzkiego w T. z 5 stycznia 1986 r. W związku z powyższym w rejestrze gruntów wykreślono Z. i C. małż. K. jako współwłaścicieli działek nr 1081 i 1082 oraz przywrócono stan prawny obowiązujący po scaleniu gruntów, zgodnie z którym Z. K. została wpisana jako właścicielka działki nr 1081, a C. K. jako właściciel działki nr 1082. W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia organu I instancji K. M. wniosła o jego uchylenie oraz nakazanie Staroście uaktualnienia ewidencji gruntów o decyzję Urzędu Wojewódzkiego w T. z 5 stycznia 1986 r. oraz wydanie wypisu z rejestru gruntów i budynków, w którym zostanie wykazana jako jedyna właścicielka gruntów oznaczonych, jako działki nr 1081 i 1082, położonych w S., obręb S. Poscaleniowy. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Inspektor, odwołując się do art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów podniósł, że decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowiła tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych. Zatwierdzony decyzją projekt scalenia gruntów stanowił zatem dokument dający podstawę do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej przy ujawnieniu nowego stanu własności będącego wynikiem scalenia. W związku z tym w Państwowym Biurze Notarialnym w S. założono księgę wieczystą nr [...] dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr 753 zgodnie z numeracją wynikającą z projektu scalenia (obecnie działka nr 1082), w której jako właściciela ujawniono C. K. Księgę wieczystą nr [...] założono dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr 754 (obecnie nr 1081), a jako jej właścicielkę wpisano Z. K. Numery tych ksiąg zostały ujawnione w rejestrze gruntów. Organ wyjaśnił, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...], wprowadzono zmianę w rejestrze ewidencji gruntów i budynków polegającą na wpisaniu K. M. jako właścicielkę działki nr 1081w miejsce Z. K. Na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w T. z 6 lutego 2003 r. sygn. akt [...] w miejsce C. K. wpisano K. M., R. K. i T. K. jako współwłaścicieli po 1/3 części działki nr 1082. Powyższe dane figurują obecnie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków obręb S Poscaleniowy. W oparciu o § 46 ust. 1 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ wskazał, że starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie, w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne tj. wpisy dokonane w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy zawarte w formie aktów notarialnych, ostateczne decyzje administracyjne oraz dyspozycje zawarte w aktach normatywnych. Zauważył, że ewidencja ta nie tworzy stanów prawnych lecz je rejestruje, zatem starosta jako organ ją prowadzący nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stany prawne zaistniałe wcześniej na podstawie jednoznacznych dokumentów. Inspektor zauważył, że K. M. żąda ujawnienia jej jako jedynej właścicielki działki nr 1082 w oparciu o decyzję Urzędu Wojewódzkiego w T. z 5 stycznia 1986 r., znak: [...]. Tymczasem dla gruntów będących przedmiotem wniosku skarżącej prowadzona jest księga wieczysta, z której wynika, że je ona współwłaścicielką działki nr 1082 wraz z R. K. i T. K. W związku z tym, w ocenie organu, Starosta S. słusznie orzekł o odmowie dokonania w rejestrze ewidencji gruntów i budynków wpisu zgodnego z wnioskiem K. M. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła K. M. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako podjętych z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja została podjęta wbrew ustalonemu i bezspornemu stanowi faktycznemu sprawy. Wyjaśniła, że w skład gospodarstwa rolnego Z. i C. K. od 1944 r. wchodziły trzy działki: nr 899 oraz objęte scaleniem nr 177 (zm. 753, 1082) i nr 205 (784, 1140). wg stanu na dzień 21 maja 1970 r., dodatkowo działka nr 753 (1081). Udział ½ części działki nr 899 i działki nr 1140 oraz 1081 o pow. 450 m2, stanowiąca nadwyżkę nad pow. działki nr 1082, były przedmiotem postępowania sądowego o dział spadku zakończonego postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku z 16 czerwca 1971 r. sygn. akt [...] i aktem własności ziemi z 6 października 1973 r., którym uwłaszczono Z. i C. K. działkami nr 899 i 1140. K. M. podniosła, że organ podejmujący decyzję scaleniową z 24 lipca 1970 r. z urzędu znał stan prawny nieruchomości i był zobowiązany korygować nierzetelne zapisy ewidencji gruntów miasta S. i ewidencjach scaleniowych. Jej zdaniem nierzetelne zapisy w rejestrach scaleniowych (przy działce nr 177 brak tytułu własności, przy działce nr 205 wpisany jest akt notarialny i własność w sytuacji gdy było to współposiadanie przez C. i Z. K.) nie tworzą prawa własności. Skarżąca wskazała, iż C. K. nie nabył prawa własności działki nr 1082 (nadanego w scaleniu, które zostało mu odebrane decyzją UW w T.u z 5 stycznia 1986 r.), a Z. K. nie utraciła prawa własności tej działki. Działkę nr 1140 współposiadali Z. i C. K. (jej stan prawny został uregulowany w akcie własności ziemi z 6 października 1973 r.), działki 1081 i 1082 stanowiły poscaleniowy ekwiwalent za własność wniesioną przez Z. K. do scalenia. K. M. zarzuciła, że Urząd Miejski w S. dopuścił się m.in. oszustwa majątkowego i przestępstwa przeciwko dokumentom przesyłając wniosek z 24 lutego 1986 r. do Sądu Rejonowego o założenie księgi wieczystej z zaświadczeniem z 24 lutego 1986 r. poświadczając w nim nieprawdę, w sytuacji gdy znana mu była decyzja UW w T. z 5 stycznia 1986 r. porządkująca ewidencję gruntów i budynków miasta S., a tym samym decyzję scaleniową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 10 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów z 5 października 1970 r. i rozstrzygnięcie utrzymujące ją w mocy zostały wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 15 stycznia 2013 r. stwierdzającą jej nieważność, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 251/13 oddalił skargę na tę decyzję. Wskazał, że z wyroku NSA z 12 kwietnia 2011 r. w sprawie II OSK 627/10 dotyczącego tej decyzji scaleniowej wynika, że działka stanowiąca własność Z. K. nr 177 nie powinna być objęta postępowaniem scaleniowym. Skarżąca wyjaśniła, że obecnie przed Sądem Rejonowym w S. toczy się sprawa o zniesienie współwłasności działki nr 1082. Nie toczą się inne postępowania dotyczące tej działki, lecz zamierza złożyć wniosek do ww. sądu o wpisanie jej w księdze wieczystej, jako jedynej właścicielki działki nr 1082, ponieważ w dalszym ciągu jako właściciele wpisani są spadkobiercy C. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Decyzja ta nie narusza bowiem ani prawa materialnego obowiązującego w dacie jej wydania, ani też przepisów postępowania w zakresie, który mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Poczynione przez organy administracji publicznej ustalenia faktyczne będące podstawą zaskarżonej decyzji, znajdują uzasadnienie w materiale dowodowym, który został zebrany w sposób wyczerpujący, umożliwiający końcowe załatwienie sprawy. Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany przez strony tego postępowania. Skarżąca nie zgadza się jednak z jego oceną prawną dokonaną przez organy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. Nr 100/2000 poz. 1086 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38/2001 poz. 454 ze zm.). Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Nadto w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, miejsce jego zamieszkania lub siedziby, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków i wartość nieruchomości. Stosownie do art. 22 ust. 3 osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 2 cyt. rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 cytowanego rozporządzenia). Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Dokumenty te zostały określone w § 46 ust. 2 tego rozporządzenia. Są to:. .1) prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, 2) opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumenty architektoniczno-budowlane gromadzone i przechowywane przez organy administracji publicznej, 4) ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów. Z przytoczonych przepisów wynika, że ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. K. M. w niniejszej sprawie domagała się wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów polegającej na wpisaniu jej jako jedynej właścicielki nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1082, położonej w S., podnosząc w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze do Sądu, że decyzja scaleniowa z dnia z 24 czerwca 1970r. jest wadliwa, a po unieważnieniu aktu własności ziemi jej rodziców decyzją z dnia 5 stycznia 1986r. powstał taki stan prawny, który umożliwia dokonanie żądanego przez nią wpisu w ewidencji gruntów. Stanowisko to nie jest trafne. Aktualnie w ewidencji gruntów i budynków miasta S., obręb S. Poscaleniowy, wpisani są jako współwłaściciele po 1/3 części działki nr 1082 : R. K., T. K. oraz K. M. Z akt sprawy wynika, że grunty oznaczone obecnie jako działki nr 1081 i 1082 zostały w latach 1945-1970 objęte postępowaniem scaleniowym przeprowadzonym na obszarze pn. "M.", który obejmował między innymi grunty położone na terenie wsi G., M., C., S. i części miasta S. Decyzją Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z 24 czerwca 1970 r., nr [...], oraz wydaną w trybie odwoławczym decyzją Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 5 października 1972 r., został zatwierdzony projekt scalenia ww. gruntów. W wyniku scalenia Z. K. – matka K. M. – w zamian za grunty oznaczone jako działka nr 177 o pow. 1,20 ha położone w S., których była właścicielką na podstawie aktu notarialnego z 1933r. nr 477/33, otrzymała grunty oznaczone jako działka nr 784 o pow. 0,4018 ha i jako działka nr 754 o pow. 0,5739 ha obejmujące część gruntów z poscaleniowej działki nr 177. Ojciec K. M. – C. K. – w zamian za grunty oznaczone przed scaleniem jako działka nr 205 o pow. 0,3740 ha położonej w G., otrzymał ekwiwalent na gruntach oznaczonych jako działka nr 753 o pow. 0,6241 ha, położonej w S. i obejmującej część przedscaleniowej działki nr 177, będącej własnością jego żony – Z. K. Po zakończeniu scalenia działkom nr 754, 753, 784 nadano w odpowiednio numery 1081, 1082, 1140. Powyższa decyzja scaleniowa stała się podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej przy ujawnieniu nowego stanu własności będącego wynikiem scalenia. W związku z tym w Państwowym Biurze Notarialnym w S. założono księgę wieczystą nr [...] dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr 753 zgodnie z numeracją wynikającą z projektu scalenia (obecnie działka nr 1082), w której jako właściciela ujawniono C. K. Księgę wieczystą nr [...] założono dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr 754 (obecnie nr 1081), a jako jej właścicielkę wpisano Z. K. Numery tych ksiąg zostały ujawnione w rejestrze gruntów (k.29 i 28 akt adm.) Na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, Naczelnik Miasta S. na grunty oznaczone jako działki nr 1081, 1082, 1140 wydał akt własności ziemi nr [...], który został unieważniony decyzją Głównego Geodety Wojewódzkiego – Urzędu Wojewódzkiego w T. z 5 stycznia 1986 r. W związku z powyższym w rejestrze gruntów wykreślono Z. i C. małż. K. jako współwłaścicieli działek nr 1081 i 1082 oraz przywrócono stan prawny obowiązujący po scaleniu gruntów, zgodnie z którym Z. K. została wpisana jako właścicielka działki nr 1081, a C. K. jako właściciel działki nr 1082. Po śmierci Z. K. , w drodze dziedziczenia skarżąca została wyłączną właścicielką działki nr 1081, natomiast spadek po C. K. nabyły jego dzieci : K. M., R. K. i T. K. w drodze dziedziczenia ustawowego po 1/3 części każde z nich. Stan prawny wynikający ze spadkobrania po rodzicach skarżącej został ujawniony w ewidencji gruntów na podstawie stosownych orzeczeń sądu powszechnego. Powyższy stan faktyczny i prawny istniał w niniejszej sprawie w dacie orzekania przez organ I i II instancji. Aktualny wpis w ewidencji gruntów dotyczący działki będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji tj. działki nr 1082 wynika z powyższych dokumentów i jest prawidłowy. Aby dokonać jego zmiany skarżąca powinna przedstawić dokumenty świadczące o zmianach danych dotyczących tej działki, które podlegają ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca po dacie zdarzeń prawnych, w oparciu o które zostały w operacie ewidencyjnym ujawnione aktualne wpisy dotyczące przedmiotowej działki, nie przedstawiła żadnych dokumentów z daty późniejszej, niż data powstania dokumentów będących podstawą aktualnych wpisów ewidencyjnych dotyczących przedmiotowych działek. Takie tylko ustalenie jest wystarczające w ocenie Sądu do odmowy wprowadzenia wnioskowanej zmiany i uznania zaskaróżnej decyzji za zgodną z prawem. Wbrew twierdzeniom skarżącej unieważnienie decyzją z dnia 5 stycznia 1986r. aktu własności ziemi rodziców skarżącej, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, ponieważ skutkiem tej decyzji był powrót do stanu prawnego wynikającego z decyzji scaleniowej, która była podstawą dokonania wpisów w w/w księgach wieczystych. W toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wyszły na jaw nowe okoliczności. Skarżąca wyjaśniła na rozprawie, że decyzja scaleniowa, której zarzucała wadliwość została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności.. Sąd w trybie art.106 § .3 p.p.s.a. z urzędu dopuścił dowód z akt sprawy tut. Sądu sygn..akt II SA/Ke 251/13 oraz wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2011r. w sprawie II OSK 627/10. Naczelny Sąd Administracyjny w w/w wyroku z dnia 12 kwietnia 2011r. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 1538/09 i uchylił również decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lipca 2009 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 13 lutego 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 5 października 1970 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia 24 czerwca 1970 r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działka 177 należąca do Z. K. nie powinna być objęta postępowaniem scaleniowym, co doprowadziło do naruszenia art. 1 ustawy scaleniowej z 1923 r. Zastosowanie przepisów tej ustawy do gruntów, które ewidentnie nie miały cech uzasadniających objęcia ich scaleniem, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako dokonane z rażącym naruszeniem tego przepisu. Z kolei z akt sprawy II SA/ Ke 251/13 wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013r. oddalił skargę R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia 15 stycznia 2013r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 9 października 2012r. stwierdzającą nieważność w/w decyzji scaleniowych z dnia z dnia 5 października 1970r i z dnia 24 czerwca 1970 r., zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Wyrok w tej sprawie nie jest jeszcze prawomocny. Z porównania dat wynika, że w czasie wydawania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wiedział o stwierdzeniu nieważności w/w decyzji scaleniowej przez SKO. Gdyby jednak nawet wiedział o tej decyzji, nie miałoby to wpływu na wynik tej sprawy. Jak to już wyżej podkreślono, dla nieruchomości oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów jako działka nr 1082 ( numeracja scaleniowa - 753) prowadzona jest księga wieczysta nr. KW 26572, w której w dziale II "Własność" wpisani są jako współwłaściciele po 1/3 części każdy, spadkobiercy C. K.: K. M., R. K. i T. K. (str.32,33 akt adm.II inst.). Zgodnie z treścią art.3 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U z 2002r., nr 707 j.t.), dalej zwanej u.k.w.h, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wprowadza domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemania tego nie podważa fakt stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej, będącej podstawą wpisu do księgi wieczystej. Obalenie tego domniemania jest możliwe w drodze powództwa o uzgodnienie stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art.10 u.k.w.h. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej, nie złożyła ona takiego powództwa, a jedyna sprawa dotycząca spornej działki, tocząca się przed Sądem Rejonowym w S. dotyczy zniesienia jej współwłasności. Skarżąca musi zrozumieć, że organy ewidencyjne nie mogą w swoim postępowaniu dokonywać, w razie powzięcia wątpliwości, oceny zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a następnie w zależności od wyniku tej kontroli rozstrzygać o zmianie wpisu w ewidencji gruntów. Nie mają ku temu kompetencji. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego rozstrzygania w postępowaniu ewidencyjnym o własności nieruchomości oraz niedopuszczalnym nadawaniu w tym postępowaniu tytułów własności. Postępowanie ewidencyjne służy ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter informacyjny, a aktualizacja ewidencji gruntów nie służy regulowaniu stanów prawnych nieruchomości. Sądy administracyjne konsekwentnie podkreślają w swoim orzecznictwie, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Z tych tez względów, mimo ujawnienia się nowych faktów w tej sprawie, w postaci ostatecznej (ale jeszcze nie prawomocnej ) decyzji stwierdzającej nieważność decyzji scaleniowej, organy ewidencyjne nie mogły samoistnie oceniać skutków prawnych tej decyzji w obliczu niepodważonych, korzystających z ustawowego domniemania zgodności ze stanem prawnym - wpisów w księdze wieczystej dot. przedmiotowej nieruchomości. W konsekwencji uznać należy, że mimo ujawnienia się powołanych wyżej nowych faktów, nie mają one wpływu na zmianę oceny zaskarżonej decyzji, która pozostaje zgodna z prawem. Wobec tego skoro zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Na podstawie art.250 tej ustawy w zw .z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) orzeczono o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło