II SA/Ke 351/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody z dnia 18 kwietnia 2017r. znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2017 r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r., Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania R. S., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia 23 lutego 2017 r., znak: [...], o wymeldowaniu R. S. z pobytu stałego z lokalu pod adresem: os. L. [...] w B. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 1 kwietnia 2016 r. B. K. – opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionej E. S., wystąpiła w jej imieniu o wymeldowanie z pobytu stałego z ww. lokalu R. S. wskazując, że koncentruje on swoje życie pod innym adresem. Organ odwoławczy, po przywołaniu treści art. 35 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności i stosownego orzecznictwa sądów administracyjnych, ustalił, że przedmiotowy lokal nie jest dla R. S. miejscem pobytu stałego, co wynika z zeznań świadków: J. K. (sąsiadki), A. L. (opiekunki E. S.), S. S. (brata wymeldowanego) i A. M. (siostry wymeldowanego). Potwierdzeniem tych ustaleń są oględziny spornego lokalu przeprowadzone w dniu 1 grudnia 2016 r., a także czynności przeprowadzone przez Straż Miejską w B. (pismo z dnia 9 listopada 2016 r.). Z informacji Komisariatu Policji w S. wynika zaś, że R. S. zamieszkuje pod adresem: Z. [...], gm. S., gdzie był zameldowany do dnia 1 marca 2016 r. (pismo z dnia 2 grudnia 2016 r.). Organ podał, że R. S. w toku postępowania nie wypowiedział się w kwestii swojego pobytu w przedmiotowym lokalu, pomimo prawidłowego zawiadomienia nie brał udziału w żadnych czynnościach organu, odmówił wszelkich wyjaśnień i jedynie zwrócił się o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu ( protokół z dnia 26 października 2016 r.). Organ meldunkowy w pismach z dnia 28 października i 3 listopada 2016 r. informował stronę o obowiązujących przepisach postępowania. pouczając o możliwości wyznaczenia pełnomocnika samodzielnie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że ustalenia Burmistrza są stronnicze, m.in. nie przesłuchano właścicielki mieszkania, gdzie skarżący zamieszkuje. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 w zw. z art. 25 ustawy o ewidencji ludności, a także naruszenie przepisów postępowania, tj. niewyjaśnienie przesłanki rezygnacji z przebywania w przedmiotowym lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2017 r., poz. 657), dalej "ustawa". Zgodnie z art. 35 ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jedyną zatem przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Pobytem stałym jest natomiast zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Konstrukcja wymeldowania w aktualnie obowiązujących przepisach jest podobna do regulacji zawartej w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), mianowicie art. 15 ust. 2, zgodnie z którym organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do regulacji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. zachowuje więc aktualność również w odniesieniu do art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. Na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. utrwalił się w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. O trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Stan przebywania na stałe w danym lokalu nie wyklucza przy tym możliwości przejściowej nieobecności czy też występowania nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania (por. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 302/05; z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. V SA 935/02; z dnia 16 września 1986 r., sygn. III SA 437/86; z dnia 3 lipca 1985 r., sygn. SA/Gd 573/85). Należy przy tym podkreślić, że zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby i jako takie nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła formalne uprawnienie do przebywania w tym miejscu. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu oznaczonej osoby (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. V SA 1398/02). Ustalenia winny się zatem koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal. Opuszczenie lokalu można z kolei uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2007 r., sygn. II OSK 401/06; z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 389/07; z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. II OSK 302/05). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organów, które ustaliły, że całokształt zachowań skarżącego wskazuje na to, iż sporny lokal na os. L. [...] w B. nie stanowi dla niego centrum życiowego. Skarżący w żaden sposób nawet nie próbował wykazać, że faktycznie zamieszkuje w tym lokalu. Przesłuchiwany w charakterze strony w dniu 26 października 2016 r. odmówił wszelkich wyjaśnień i wystąpił o przyznanie adwokata z urzędu. Mimo prawidłowego zawiadomienia nie uczestniczył w oględzinach lokalu przeprowadzonych w dniu 2 grudnia 2016 r., nie stawiał się też na przesłuchania świadków. Jedynie w odwołaniu podniósł, że nie przesłuchano właścicielki mieszkania, świadek A. L. kłamała w swoich zeznaniach, a Burmistrz jest do niego uprzedzony. A. L. – osoba obca w stosunku do stron, opiekunka E. S. – zeznała do protokołu z dnia 7 listopada 2016 r., że zajmuje się właścicielką mieszkania od lutego 2016 r., bywa u niej codziennie po 2 godz. rano i po 2 godz. popołudniu, stwierdziła, że skarżący w spornym lokalu nie zamieszkuje i nie ma tam żadnych jego rzeczy osobistych. Skarżący poza gołosłownymi twierdzeniami nie przedstawił żadnych dowodów na podważenie tych zeznań, które znajdują potwierdzenie w wynikach oględzin z dnia 2 grudnia 2016 r. oraz zeznaniach świadków A. M. (siostry skarżącego) i J. K. (sąsiadki E. S.) z dnia 2 lutego 2017 r. Co więcej, jak wynika z pisma Komendanta Komisariatu Policji w S. z dnia 2 grudnia 2016 r. R. S. zamieszkuje pod adresem: Z. [...], gm. S. Informacje tę podała również B. K. we wniosku o wymeldowanie. Okoliczność powyższą potwierdza również fakt, że wszelka korespondencja kierowana do skarżącego przez organy w niniejszej sprawie była przez niego odbierana pod adresem: Z. [...], natomiast korespondencja kierowana do niego na adres stałego zameldowania pozostawała niepodjęta. Skarżący ze swej strony w żaden sposób okoliczności tej skutecznie nie podważył. Brak przesłuchania właścicielki mieszkania E. S. nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ z uwagi na fakt całkowitego ubezwłasnowolnienia, jej zeznania nie miałyby większej wartości dowodowej. W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 35 ustawy, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, o ile w ogóle kiedykolwiek w lokalu tym z zamiarem pobytu stałego przebywał. Odmowa wymeldowania skarżącego prowadziłaby więc do podtrzymywania fikcji, że skarżący stale przebywa w lokalu na os. L. [...] w B., co podważałoby cel prowadzenia i wiarygodność ewidencji ludności. Prawidłowo zgromadzony i wszechstronnie oceniony materiał dowodowy dawał więc podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie art. 35 ustawy. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.