II SA/Ke 363/12

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 15 listopada 2013 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S.L. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. S.L. złożył w dniu 6.XI.2013 r. formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego. We wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną dwudziestodwuletnim synem-studentem i siedemnastoletnią córką uczęszczającą do szkoły. Skarżący wykazał własność domu wielkości 74 m² i gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,68 ha. Wnioskodawca oświadczył, że z gospodarstwa rolnego osiąga miesięczny dochód w wysokości 100 zł, ponadto pobiera dietę radnego w wysokości około 550 zł miesięcznie. Żona skarżącego pracuje w piekarni i zarabia 1100 zł miesięcznie, dzieci nie osiągają żadnego dochodu. Natomiast, jak wynika z treści dołączonego do akt sprawy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt III SO/Kr 23/12 i postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego II OZ 476/13 z dnia 18 czerwca 2013 r. odmawiających przyznania prawa pomocy w sprawie ze wniosku S.L. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach od orzekania w sprawie ze skargi S.L. na zarządzenie zastępcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 22 marca 2012 roku znak PKN.I.021.4.2012 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, wnioskodawca oświadczył, że jest właścicielem dwóch samochodów: marki Ford Mondeo z 1996 r. i marki IVECO z 1996 r. oraz podstawowych narzędzi rolniczych, a ponadto jego syn A. L. otrzymuje stypendium w kwocie 250 zł miesięcznie. Z kolei w oświadczeniu majątkowym radnego złożonym w dniu 22 kwietnia 2013 r. (powszechnie dostępnym na stronie internetowej [...] skarżący zadeklarował, że posiada zasoby pieniężne w wysokości 20.000 zł Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.poz.270, zwanej dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. S.L. wniósł skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 22 marca 2012r. o wygaśnięciu mandatu radnego, wydane na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zgodnie z art. 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym uprawniona do złożenia skargi na zarządzenie zastępcze jest osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. Stosownie do art. 100 ustawy o samorządzie gminnym postępowanie sądowe, o którym mowa w artykułach poprzedzających tej ustawy, jest wolne od opłat sądowych. Zatem skarga S.L. na zarządzenie zastępcze Wojewody jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat. W niniejszej sprawie nie występują również wydatki, których zwrot zalicza się do kosztów sądowych (art. 211, art. 213 p.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata należy stwierdzić, że jest on bezzasadny i podlega oddaleniu. Czteroosobowa rodzina skarżącego osiąga stałe dochody z wynagrodzenia za pracę, diety radnego i gospodarstwa rolnego. Wnioskodawcę stać na utrzymanie dwóch samochodów, ponadto był w stanie zgromadzić środki finansowe w wysokości 20.000 zł. W świetle tych okoliczności uznano, że skarżący na możliwość opłacenia wynagrodzenia adwokata z wyboru. Ponadto, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w bazie http://orzecznictwo .nsa.gov.pl), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Na etapie postępowania sądowodaministracyjnego przed wydaniem wyroku nie obowiązuje przymus adwokacki czy radcowski, skarżący może skutecznie dokonać wszystkich czynności osobiście lub przez pełnomocnika, którym może być małżonka, dorosłe dziecko lub rodzeństwo. Należy podkreślić, że z pism znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, jak również treści orzeczeń zapadłych w powiązanych sprawach o sygn. akt III SO/Kr 23/12, II OZ 476/13, II OZ 674/13, wynika, że wnioskodawca nie jest osobą nieporadną życiowo, bardzo dobrze zna okoliczności faktyczne i prawne sprawy, potrafi bronić swoich interesów, samodzielnie składa liczne wnioski procesowe i umiejętnie korzysta ze środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami . Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.