II SA/Ke 409/25

II SA/Ke 409/25 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ś. K. na czynności kontrolne Wojewody Świętokrzyskiego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 (sto) złotych. Ś. K. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na wywołujące skutki prawne po stronie podmiotu skarżącego czynności kontrolne przeprowadzone 28 maja 2025 r. przez organ - Wojewodę Świętokrzyskiego - na podstawie wadliwych upoważnień nr [...] i nr [...] z [...] maja 2025 r., jako dokonane z naruszeniem prawa. Strona domagała się stwierdzenia bezskuteczności czynności kontrolnej przeprowadzonej na podstawie powyższych upoważnień. W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że [...] maja 2025 r. pełnomocnik Wojewody Świętokrzyskiego do Spraw Ratownictwa Medycznego, Wojewódzkiego Koordynatora Ratownictwa Medycznego w Wydziale Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Ś. Urzędu Wojewódzkiego w K. oraz kierownik Oddziału Ratownictwa Medycznego w Wydziale Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Ś. Urzędu Wojewódzkiego w K., z upoważnienia Wojewody przeprowadzili kontrolę problemową w Ś. K. w miejscowości stacjonowania w Rakowie. Kontrola została przeprowadzona na podstawie upoważnienia nr [...] i [...] z [...] maja 2025 r. wystawionego zaledwie dzień wcześniej, a strona skarżąca została o kontroli poinformowana dopiero w dniu jej realizacji - [...] maja 2025 r. o godz. 9.36, już po rozpoczęciu kontroli co ograniczyło możliwość przygotowania organizacyjnego oraz uczestnictwa przedstawiciela podmiotu leczniczego. Celem kontroli było sprawdzenie sposobu realizacji zadań wykonywanych w obszarze ratownictwa medycznego przez kontrolowanego w miejscu stacjonowania pod względem zgodności z przepisami w zakresie wyposażenia w leki i sprzęt medyczny, składów osobowych, oznakowania specjalistycznego środków transportu sanitarnego oraz umundurowania. Kontrolą objęte zostało również stosowanie przez zespół ratownictwa medycznego procedur transportu pacjentów w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego oraz weryfikacji wykonania przez skarżącą zaleceń wojewody. Zdaniem wnoszącego skargę w trakcie kontroli podejmowane były działania wykraczające poza zakres ustawowych uprawnień kontrolującego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje administracyjne lub postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zasadnym jest zaznaczenie, że w orzecznictwie przyjęto, że akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., charakteryzują się tym, że są podejmowane w sprawie indywidualnej, skierowane do oznaczonego podmiotu, dotyczą uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt lub czynność dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Nadto akty te i czynności charakteryzuje element władztwa administracyjnego, rozumiany jako jednostronność działania organu wykonującego administrację publiczną, a także muszą być one z zakresu administracji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 maja 2011 r., II SA/Po 114/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2010 r., II FSK 1608/10, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotnym przy tym jest, że przez akty lub czynności, o których mowa w analizowanym przepisie, należy rozumieć działania materialno-techniczne podjęte przez organy administracji publicznej w sprawach o charakterze publicznoprawnym, w stosunku do indywidualnie oznaczonych podmiotów, dotyczące stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, dla załatwienia których nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia (zob. też J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 32 i nast.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi są czynności kontrolne. Należy podnieść, że kontrola nie jest postępowaniem administracyjnym, a jedynie czynnością faktyczną organu i nie rodzi żadnych obowiązków ani nie przyznaje kontrolowanemu podmiotowi uprawnień. Czynności kontrolne wskazują wyłącznie na uchybienia i nieprawidłowości oraz sprowadzają się do ustaleń faktycznych, a tym samym nie dotyczą uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie mają one też charakteru władczego skierowanego do podmiotu administrowanego. Mogą stać się podstawą do podjęcia takich władczych działań w przyszłości. Dostarczają one jedynie materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym, w ramach którego strona może podważać ustalenia dokonane w toku kontroli. Zwrócić również należy uwagę, że w doktrynie wyrażono pogląd, iż kontrola polega nie tylko na obserwacji danego stanu rzeczy i jego ocenie, ale i na diagnozie przyczyn ewentualnych nieprawidłowości i na sformułowaniu wniosków mających na celu przeciwdziałanie tym nieprawidłowościom w przyszłości (tak J. Jagielski, Kontrola administracji publicznej, Warszawa 1999, s. 9). Korygowanie stwierdzonych uchybień może być uznane za zasadniczą rolę kontroli i nie zawsze musi oznaczać stosowanie środków o charakterze władczym, właściwym nadzorowi (zob. S. Jędrzejewski, Kontrola administracji, Poznań 2000, s. 32). Czynności kontrolne sprowadzają się przecież do wyliczenia nieprawidłowości ustalonych w trakcie kontroli oraz wskazania potrzeby i sposobu ich usunięcia. Nie oznaczają one więc władczej, nadzorczej ingerencji w sytuację prawną kontrolowanego, gdyż mogą one dopiero stać się podstawą do wyciągnięcia wobec niego określonych prawem konsekwencji. Są to więc czynności kontrolne, z których podjęciem wiąże się dopiero ewentualność nałożenia lub aktualizowania praw i obowiązków w drodze zewnętrznego aktu administracyjnego (por. M. Szewczyk, Nadzór w materialnym prawie administracyjnym, Poznań 1996, s. 136-137). Czynności kontrolne, które zaskarżyła strona, nie wiążą się z żadnymi skonkretyzowanymi w ustawie uprawnieniami lub obowiązkami, nie wskazują również na zastosowanie żadnego środka przymusu. Czynności te, co należy podkreślić, nie kształtują sytuacji prawnej skarżącego i nie mogą być uznane za element władczej ingerencji w jego pozycję prawną. Dopiero ustalenia i zalecenia pokontrolne mogą, choć nie muszą, zostać wykorzystane w innym postępowaniu. Reasumując, przeprowadzona kontrola nie rodzi po stronie skarżącego żadnych konkretnych i bezpośrednich obowiązków ani nie przyznaje uprawnień. Kontrola taka stanowi jedynie czynność faktyczną organu, z której nie wynikają ani uprawnienia, ani obowiązki w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec tego nie sposób uznać, że zostały spełnione przesłanki warunkujące dopuszczalność skargi, o których mowa w tym przepisie. W konsekwencji należy stwierdzić, że czynności kontroli nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. pogląd wyrażony w orzecznictwie dotyczący kontroli skarbowej - postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 sierpnia 2011 r., II FSK 1608/11, dostępne: jw.). Ponadto, rozważając skargę w powyższym aspekcie zwrócić trzeba też uwagę na pogląd wyrażony w orzecznictwie, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego nie można czynić realizacji uprawnienia organu administracji publicznej, gdy przepisy nie przewidują skargi w tym zakresie. Kwestionowanie legalności kontroli rozumianej jako prawna dopuszczalność przeprowadzenia kontroli sprawia, że podważa się prawo do podjęcia przez organ kontroli działań kontrolnych w stosunku do podmiotu kontrolowanego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 lutego 2011 r., I SA/Kr 1789/10, dostępne: jw.). Mając to wszystko na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od pisma odrzuconego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.