II SA/Ke 417/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję – rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oddala skargę. Decyzją z dnia [...] – Rozkazem Personalnym Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy Rozkaz Personalny Komendanta Miejskiego Policji Nr [...] z dnia [...] Organ odwoławczy w motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż dniu 29 maja 2006r. Komendant Miejski Policji wydał Rozkaz Personalny nr [...] o zwolnieniu M. K. ze służby w Policji z dniem 30 maja 2006r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990r. (Dz. U. z 2002 roku nr 7, poz. 58 ze zm.). Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności uzasadniając to ważnym interesem społecznym wyrażającym się tym, że bezpieczeństwo i porządek publiczny winny być realizowane przez osoby praworządne i spełniające warunki określone w art. 25 ustawy o Policji. Z uwagi na zwolnienie policjanta ze służby w w/w trybie nie przyznano mu uprawnień do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 cyt. ustawy. M. K. wniósł od tej decyzji odwołanie, wnosząc o przyznanie mu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz sprostowanie treści zaskarżonego rozkazu personalnego w tym zakresie. Decyzją z dnia 22 czerwca Nr 1014 Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że wszczęte przeciwko M. K. postępowanie karne o czyn z art. 231 § 1 kk i 271 § 1 kk, w związku z art. 13 § 1 kk i art. 239 § 1 kk w związku z art. 11 kk zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt IX Ka 339/06 skazującym skarżącego na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat, karę grzywny oraz zwrot kosztów postępowania sądowego obu instancji. Orzeczenie organu I instancji znajduje zatem uzasadnienie prawne i faktyczne. Odnosząc się do kwestii dotyczącej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, podniósł, że z uwagi na tryb zwolnienia policjanta ze służby świadczenie to nie przysługuje. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent z zastrzeżeniem ust. 2-4 tego przepisu. Z kolei regulacja ust. 4 powołanego przepisu stanowi, że policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony, może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50 % odprawy. Zatem w przypadku skazania policjanta prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, jedynym fakultatywnym świadczeniem, jakie może mu być przyznane jest - nie więcej niż 50 % odprawy w przypadku uznania szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny zwalnianego policjanta. Gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie zwalnianemu funkcjonariuszowi innych świadczeń w opisanym wyżej trybie, wówczas wymieniłby je wprost, tak jak czyni to w przypadku ust. 3, gdy policjant zostaje zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt. 3 i 4a oraz ust. 2 pkt. 8, gdy oprócz odprawy otrzymuje również ekwiwalent pieniężny za urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe niewykorzystane w latach poprzedzających rok zwolnienia ze służby. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Kodeku pracy, gdyż uprawnienia wynikające z art. 171 § 1 Kp. dotyczą pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Tymczasem policjant nie pozostaje w stosunku pracy, lecz w stosunku służbowym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł M. K. zarzucając, iż organy poprzez odmowę przyznania mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop ograniczyły jego prawo wynikające z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Interpretacja tego przepisu dokonana przez organ II instancji jest nadużyciem, gdyż opiera się na domniemaniach i przypuszczeniach, a nie na treści zawartej w przepisach. Zdaniem skarżącego prawo do urlopu jest prawem niezbywalnym i "pracodawca" nie może go ograniczyć. W piśmie procesowym z dnia 2.01.2007r. skarżący dodatkowo zarzucił naruszenie zasad ogólnych k.p.a. tj. art. 6 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy p.p.s.a. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002 roku nr 7, poz. 58 ze zm.) do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego ( art. 32 ust. 2). Jeżeli decyzję, o której mowa w ust. 1, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych ( art. 32 ust. 3). W tym miejscu należy podnieść, iż mianowanie o jakim mowa w w/w przepisie nie jest jednak "mianowaniem" w rozumieniu kodeksu pracy. Między stosunkami prawnymi powstałymi na skutek mianowania na podstawie kodeksu pracy i ustawy o Policji powstają zasadnicze różnice w ich treści. Istotne cechy tych stosunków prawnych inaczej są regulowane w obu odrębnych aktach prawnych tj. kodeksie pracy i w ustawie o Policji. Brzmienie przepisu art. 32 ustawy o Policji wskazuje, że zarówno akt mianowania jak i zwolnienia ze służby dokonywane są w drodze decyzji administracyjnych co oznacza, że stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjnym, a tym samym nie jest stosunkiem pracy w rozumieniu art. 2 kodeksu pracy ( por. T. Zieliński: Prawo pracy- zarys systemu, cz.I, Warszawa 1986, s.240 oraz uchwała SN z 5.12.1991r. I PZP 60/91, OSNC 1992/7-8/123). Do stosunków tych nie mają zatem zastosowania przepisy kodeksu pracy na mocy ogólnej klauzuli zawartej w art. 5 kodeksu pracy, zgodnie z którym - jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami. Należy podkreślić, że ustawy szczególne lub rozporządzenia (pragmatyki) regulujące odrębnie stosunki pracy pewnych grup zawodowych mają pierwszeństwo w stosowaniu przed kodeksem pracy. W konsekwencji powyższego do tych stosunków kodeks pracy ma zastosowanie tylko w zakresie nie uregulowanym tymi ustawami lub rozporządzeniami i to jedynie w zakresie wymienionym w przepisie szczególnym. Wskazać należy również, iż uregulowania szczególne (ustawy i wydane na ich podstawie rozporządzenia) mogą być dla pracownika mniej korzystne niż kodeks pracy. Na gruncie rozpoznawanej sprawy materialnoprawne podstawy i warunki rozwiązywania stosunków pracy policjantów zawierają wyłącznie przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002 roku nr 7, poz. 58, ze zm.), a postępowanie w tych sprawach regulują zarówno przepisy tej ustawy, jak i kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nie uregulowanych w omawianej ustawie. Stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o Policji - policjanta zwalnia się ze służby w przypadkach: 1) orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, 2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej, 3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, 4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, 4a) wymierzenia przez sąd prawomocnym orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu policjanta, 5) zrzeczenia się obywatelstwa polskiego lub nabycia obywatelstwa innego państwa, 6) upływu okresu służby określonego w kontrakcie, jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu lub mianowanie na stałe, 7) upływu okresu próbnego służby kontraktowej, jeżeli policjant lub przełożony skorzystał z uprawnienia określonego w art. 28a ust. 4. Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o Policji - policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: 1) odprawę, 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3, 3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu. 2. Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, przysługują policjantowi, jeżeli w dniu zwolnienia ze służby spełniał warunki do uzyskania świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego. 3. Policjant zwalniany ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4a oraz ust. 2 pkt 8 otrzymuje 50 % odprawy oraz ekwiwalent pieniężny za urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe niewykorzystane w latach poprzedzających rok zwolnienia ze służby. 4. Policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50% odprawy. Takie brzmienie przepisów oznacza, że generalną zasadą wyrażoną w art. 114 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy jest otrzymywanie przez zwalnianych ze służby policjantów ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe – z zastrzeżeniem ust. 2-4 tego przepisu. Regulacje ust. 2 cyt. przepisu dotyczą zwrotu kosztów przejazdu, zaś ust. 3 znajdują zastosowanie jedynie do policjantów zwalnianych ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4a oraz ust. 2 pkt 8. Przepis art. 114 ust. 4 ustanawia wyjątek od wskazanej wyżej zasady. Zgodnie z jego brzmieniem jedynym świadczeniem przysługującym policjantowi zwalnianemu ze służby w trybie art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 może być - w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta - nie więcej niż 50% odprawy przyznawane fakultatywnie przez Komendanta Głównego Policji lub upoważnionego przez niego przełożonego. Należy zgodzić się z organem orzekającym, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie funkcjonariuszowi zwalnianemu w trybie art. 41 ust. 1 pkt. 4, innych świadczeń wówczas wymieniłby je wprost, tak jak czyni to w przypadku ust. 3, gdy policjant zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt. 3 i 4a oraz ust. 2 pkt. 8, oprócz odprawy otrzymuje również ekwiwalent pieniężny za urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe niewykorzystane w latach poprzedzających rok zwolnienia ze służby. Jak wynika z akt sprawy skarżący został zwolniony ze służby w Policji Rozkazem Personalnym organu I instancji z dnia 29 maja 2006r. nr 610, (zaopatrzonym w rygor natychmiastowej wykonalności) na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt IX Ka 339/06 za przestępstwa z art. 231 § 1 kk i inne. Z uwagi na tryb zwolnienia ze służby w policji - wobec regulacji art. 114 ust 4 cyt. ustawy - do skarżącego nie znajdują zastosowania zasady przyznawania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe wyrażone w art. 114 ust.1 pkt 2 cyt. ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności zarzut skarżącego naruszeni art. 114 ustawy o Policji jest bezzasadny. Niczym nieusprawiedliwiony pozostaje zarzut skarżącego o naruszeniu art.10 k.p.a. Po pierwsze. Skarżący nie wskazał wprost w czym upatruje naruszenia art. 10 k.p.a. Brak bliższej konkretyzacji tego zarzutu w powiązaniu z przedmiotem rozpatrywanej sprawy uniemożliwia Sądowi merytoryczne odniesienie się do niego. Po drugie. Skarżący w żaden sposób nie wykazał by został pozbawiony przez organy możliwości udowodnienia swoich twierdzeń. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony skarżącej należy zatem wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Skarżący winien zatem wykazać, że niezawiadomienie go przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło mu dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej ( np. złożenia dokumentu). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 9 k.p.a. bowiem wbrew ocenie skarżącego, organy obu instancji informowały o skutkach zwolnienia ze służby w policji, czemu dały wyraz w zaskarżonych decyzjach. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).