II SA/Ke 442/12

WyrokWSA w Kielcach2012-08-08

Skład orzekający: Renata Detka, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może zmienić podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu I instancji w postępowaniu odwoławczym, czy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może zmienić podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia organu I instancji, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z wskazaniem właściwej podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Na działce nr ewid. 102/6 w M. wybudowano budynek gospodarczy, który różni się od zatwierdzonego projektu i został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po śmierci inwestora A. W. spadek nabyli jego żona M. W. oraz synowie G. W. i Ł. W. Organ I instancji nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku, powołując się na przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., natomiast organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Skarżący kwestionowali decyzję organu II instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi M.W., G.W., Ł.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] o nałożeniu na G. W., Ł. W. i M. W. obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego samowolnie zrealizowanego na działce nr ewid. 102/6 w M. – w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 27.01.2010r. pracownicy organu I instancji ustalili, że na ww. działce znajduje się budynek o wymiarach w rzucie 10,35 x 5,9 m – dwukondygnacyjny z poddaszem nieużytkowym i dwuspadowym dachem. Obecna podczas kontroli M. W. oświadczyła do protokołu, że inwestorem przedmiotowego obiektu budowlanego jest jej mąż – A. W., działający na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] udzielającej mu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr ewid. 102/2 w M. według projektu typowego WB-3311/73/2. M. W. oświadczyła jednocześnie, że obiekt tej pełni funkcję budynku gospodarczego. Twierdzenia te potwierdził Ł. W.. Organ I instancji, zestawiając dokumentację dotyczącą decyzji o pozwoleniu na budowę ze stanem faktycznym stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę, polegającego na wybudowaniu przedmiotowego obiektu budowlanego w odległości ok. 20 m od miejsca, w którym pierwotnie miał się on znajdować, w głąb działki. Tymczasem przedmiotowy projekt przewidywał usytuowanie tego budynku bezpośrednio przy wschodniej granicy działki oraz wybudowaniu obiektu, którego wymiary są inne niż określone w projekcie. Ponadto projekt przewidywał wybudowanie obiektu o wymiarach w rzucie 5,14 x 10 m, dwukondygnacyjnego i przykrytego dachem jednospadowym, a obiekt faktycznie powstały ma wymiary 5,90 x 10,35m i posiada dach dwuspadowy. Mając na uwadze powyższe ostateczną decyzją z dnia 12.03.2010r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) organ I instancji nałożył na A. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 30.07.2010r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany dokonane w trakcie budowy budynku gospodarczego na działce nr ewid. 102/2 w M. w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją Naczelnika Gminy w M.. Wobec wydania powyższego rozstrzygnięcia Starosta K. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] – na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. W toku postępowania w dniu 31.05.2010r. zmarł A. W. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 1.12.2010r. sygn. akt: VIII Ns 660/10 spadek do zmarłym A. W. nabyli: żona M. W. oraz synowie: G. W. i Ł. W.. W dniu 16.12.2010r. Ł. W. przedłożył w organie I instancji dwa egzemplarze projektu budowlanego zamiennego, a w dniu 7.02.2011r. Po dokonaniu analizy przedłożonej dokumentacji organ I instancji powziął wątpliwości co do numeracji działki, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt budowlany – nr ewid. 102/2, czy też 102/6. W tym zakresie uzyskano odpowiedź Geodety Powiatowego z dnia 21.02.2011r., w której wskazano, że przedmiotowy obiekt budowlany usytuowany jest w całości na działce nr ewid. 102/6 w M. – podczas gdy przedstawiane przez strony pozwolenie na budowę dotyczyło działki nr ewid. 102/2. W związku z powyższym ostateczną decyzją z dnia 20.04.2011r. organ I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego w sprawie istotnych odstępstw o projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę. W dniu 2.08.2011r. pracownicy organu I instancji przeprowadzili oględziny na działce nr ewid. 102/6 w M., w wyniku których potwierdzono, że na przedmiotowej działce znajduje się murowany budynek, przeznaczony do magazynowania sprzętu gospodarczego, przylegający do budynku mieszkalnego, usytuowanego na sąsiedniej działce nr ewid. 102/1. Przedmiotowy obiekt budowlany w dniu oględzin znajdował się na etapie wykonywania robót remontowych określonych w zgłoszeniu dokonanym w Starostwie Powiatowym w dniu 28.06.2011r. W treści zgłoszenia inwestorzy zadeklarowali chęć wykonania: demontażu starego oraz wybudowaniu nowego przewodu kominowego i wentylacyjnego, wymiany stolarki okiennej i drzwiowej, wykonanie ocieplenia ścian zewnętrznych styropianem o grubości 10 cm, wykonanie otworu okiennego o wymiarach 90/210, wykonanie elewacji, zaś na dzień oględzin wykonane zostały: wymiana stolarki zamontowanie przeszklonych drzwi do garażu, demontaż starego przewodu kominowego na poziomie parteru i piętra. W dniu 2.08.2011r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas których M., G. i Ł. W. zeznali, że działka nr ewid. 102/6 została zakupiona w 1988r. Bezpośrednio po zakupie działki rozpoczęto budowę budynku gospodarczego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] Budowa była realizowana w latach 1988-1989, równolegle do budowy obiektu budowlanego, usytuowanego na działce nr ewid. 102/1, stanowiącej w tym czasie własność R. i T.K. Budynek w stanie surowym zamkniętym został wykonany w całości w 1989r. W tym samym roku została zamontowana stolarka i zimą tego roku budynek był zamknięty i służył do przechowywania różnych narzędzi oraz materiałów budowlanych. Według oświadczeń stron w latach 1995-2007, nie były w przedmiotowym obiekcie budowlanym wykonywane żadne roboty budowlane. Od 2002r., tj. od momentu zamieszkania w budynku mieszkalnym, usytuowanym na działce nr ewid. 102/2, budynek gospodarczy był wykorzystywany jako garaż, w części do tego przeznaczonej. W 2007r. zostały wykonane tynki wewnętrzne i zmieniona została stolarka okienna. W 2011r. dokonano w Starostwie Powiatowym zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, nie wymagających pozwolenia na budowę. Na tak dokonane zgłoszenie Starostwa K. nie wniósł sprzeciwu, zaś do dnia rozprawy, ze zgłoszonych robót zostały wykonane jedynie wymiana stolarki okiennej i drzwiowej. Dodatkowo strony oświadczyły, że przedmiotowy budynek jest użytkowany jako magazyn sprzętu gospodarczego – co potwierdził obecny na rozprawie T.W. Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, organ I instancji nałożył na G., W. oraz M. W. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30.12.2011r. oceny technicznej, stwierdzającej stan techniczny przedmiotowego budynku gospodarczego oraz prawidłowość jego wybudowania w świetle przepisów techniczno – budowlanych. W dniu 20.12.2011r. zobowiązani przedłożyli dwa egzemplarze oceny technicznej przedmiotowego obiektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na G., Ł. i M. W. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zrealizowanego samowolnie na działce nr ewid. 102/6 w M., z jednoczesnym pouczeniem, że zobowiązani muszą złożyć stosowny wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiekt budowlanego oraz przedłożyć dwa egzemplarze inwentaryzacji powykonawcze przedmiotowego obiektu budowlanego oraz protokołów badań i sprawozdań przewodów wentylacyjnych i dymowych, instalacji wewnętrznej elektrycznej oraz odbiorów przyłączy lub umów na dostawę mediów. W podstawie prawnej powołano art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1981r. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994r. - Prawo budowlane. W uzasadnieniu wskazano, że budowa przedmiotowego budynku, powstałego samowolnie, została zakończona pod rządami Prawa budowlanego z 1974r. Organ powołał się przy tym na przedłożoną ocenę techniczną, z której wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Ponadto, jak wynika z oświadczenia autora oceny technicznej z dnia 11.01.2012r. w przedmiotowym budynku wykonane zostały wszystkie roboty budowlane wynikające z zaleceń zawartych w treści projektu budowlanego zamiennego, który został opracowany zgodnie z wymogami decyzji z dnia 12.03.2010r., przy czym nie ma potrzeby wykonywania zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z przepisami. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym. Działka nr ewid. 102/6 znajduje się bowiem na terenie zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej oznaczonym symbolem MN1 w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Miedziana Góra. W rezultacie brak było podstaw do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku w oparciu o przepis art.37 ust. 1 pkt 1, ani też art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z 1974r., jako że przedmiotowy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a jego przeznaczenie nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym nie występują także inne ważne przyczyny, o których mowa w art.37 ust. 2 ustawy z 1974r. W stosunku do rozpatrywanego budynku nie zachodzi również konieczność wydania w trybie art. 40 ustawy z 1974r. decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami, co wynika z przedłożonej oceny technicznej oraz treści protokołu sporządzonego w dniu 11.01.2012r. W odwołaniu D. W. i T. W. zarzucili ww. decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37, art. 40 i art. 42 ustawy – Prawo budowlane z 1974r. oraz przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 73, art. 77, art. 80 oraz art. 84 k.p.a. domagając się jednocześnie nakazania G., Ł. i M. W. przymusowej rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu 23.04.2012r. pracownicy organu II instancji przeprowadzili oględziny na działce nr ewid. 102/6, które potwierdziły stan zaawansowania robót ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego. Stwierdzono również, że po dniu 2.09.2011r. w przedmiotowym obiekcie były zrealizowane roboty budowlane, m. in. otynkowanie i ocieplenie ścian zewnętrznych. Organ odwoławczy, orzekając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy organowi I instancji, wskazał na naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu wskazano na uchybienie przez organ I instancji przepisowi art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994r. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 48 tej ustawy, tylko art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. Naruszenie przepisów postępowania polegało z kolei na uchybieniu przepisowi art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. – poprzez zebranie i ocenę dowodów w sposób niezgodny z przepisami – co z kolei doprowadziło do nieprawidłowej subsumcji zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego i wydania nieprawidłowego rozstrzygnięcia. Uzasadniając powyższe wskazano, że sporny obiekt budowlany – wbrew twierdzeniom organu I instancji – nie jest realizowany z przeznaczeniem na budynek gospodarczy – tylko jako budynek mieszkalny. Świadczy o tym jego wygląd zewnętrzny oraz parametry, cechy konstrukcyjne, jak również układ i rodzaj pomieszczeń – co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, w tym ocena techniczna przedmiotowego obiektu oraz inwentaryzacja powykonawcza architektoniczno-konstrukcyjna. Za niewiarygodne uznano twierdzenia stron o tym, że obiekt ten został wybudowany jako budynek gospodarczy i będzie pełnił taką funkcję. Podzielono natomiast ustalenia organu I instancji, że przedmiotowy obiekt został wybudowany samowolnie. Jednakże w tym zakresie organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowa budowa podlega regulacjom przepisów ustawy z dnia 7.07.1994r., gdyż roboty budowlane do chwili obecnej nie zostały zakończone. Pozostała bowiem do wykonania, m.in. instalacja c.o., rozprowadzenie instalacji wodno-kanalizacyjnej do poszczególnych pomieszczeń, wykonanie podłóg i posadzek. Bez wykonania tychże robót budowlanych budynek ten nie może być użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem. W rezultacie w obecnym kształcie obiekt nie kwalifikuje się do udzielenia pozwolenia na jego użytkowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. W., Ł. W. oraz G. W. zarzucili decyzji organu II instancji naruszenie przepisów art. 103 ust. 2, art. 84 ust. 1 pkt 1 oraz art. 84a ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1994r., domagając się jednocześnie uznania, że naruszenie to ma wpływ na dalsze postępowanie w przedmiotowej sprawie oraz wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych przewidzianych w art. 103 ust. 2 bądź też art. 50-51 Prawa budowlanego, jako właściwych w dalszym rozpatrzeniu sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowy obiekt budowlany jest realizowany przez inwestorów z przeznaczeniem na budynek gospodarczy, a roboty budowlane przy budowie tego obiektu zostały już zakończone, wobec czego nadaje on się do użytkowania (przynajmniej do częściowego). Ponadto w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, kwestionując wszystkie podniesione w niej zarzuty i podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązu-jącym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należało przede wszystkim odnieść się do zasadności zastosowania przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a., który jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ wyższego stopnia. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Granice postępowania dowodowego generalnie zatem wyznaczają zasady ogólne postępowania, a przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej i zasada dwuinstancyjności. Zasada ogólna prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., nakłada na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Z zasady praworządności wypływa bowiem obowiązek czuwania nad zgodnym z prawem rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Z kolei z zasady dwuinstancyjności wynika, że organ odwoławczy może rozpoznać tylko sprawę, która już była wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu I instancji. Przedmiot postępowania administracyjnego wyznacza zatem tożsamość pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzja organu I instancji. Wskazać przy tym należy, że tożsamość przedmiotowa powoduje brak możliwości zmiany przez organ odwoławczy podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ I instancji sprawy administracyjnej (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 8, Warszawa 2006, s. 601). Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby zaakceptowanie sytuacji, w której w toku instancji dochodzi do rozpoznania dwóch różnych spraw administracyjnych – co stanowiłoby o naruszeniu wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Istota przedmiotowej zasady polega bowiem na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 20.05.1998r. o sygn. akt: IV SA 2058/97, niepubl.) – tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W rezultacie, powołując się na szerokie orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłe w omawianym zakresie, zasadnym jest stwierdzenie, że w sytuacji, kiedy organ odwoławczy uznaje, że zaskarżona decyzja I – instancyjna została wydana w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego, lub też wskazuje, że uzasadnione byłoby rozważenie zastosowania innych przepisów prawa materialnego, powinien na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić tę decyzję, jednocześnie wskazując właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie (por. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 17.12.2009r., sygn. akt: II SA/Wr 444/09, LEX nr 583196, z dnia 18.06.2009r. o sygn. akt: II SA/Wr 197/09, LEX nr 563861, WSA w Opolu z dnia 24.11. 2011r. o sygn. akt: II SA/Op 440/11, LEX nr 1110760, WSA w Warszawie z dnia 19.09.2007r. o sygn. akt IV SA/Wa 140/07, LEX nr 372513. Powyższy wniosek można również wysnuć z uzasadnień wyroków NSA z dnia z 28.03.2006r. o sygn. akt II OSK 664/05, LEX nr 198350 oraz z dnia 23.11.2006r. o sygn. akt I OSK 451/06, LEX nr 290649. Nie budzi wątpliwości Sądu, że opisana sytuacja zaistniała na gruncie rozpoznawanej sprawy, w związku z czym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo orzekł zaskarżoną decyzją o uchyleniu decyzji z dnia [...] i przekazaniu sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przechodząc do omówienia ostatniego ze wskazanych rozstrzygnięć wskazać trzeba, że na jego podstawie nałożono na G. W., Ł. W. i M. W. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego samowolnie zrealizowanego na działce nr ewid. 102/6 w M. – w oparciu o art. 42 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1981r. nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem właściwy terenowy organ administracji państwowej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego. Przedmiotowa regulacja znalazła zastosowanie w niniejszej sprawie ze względu na dyspozycję intertemporalnego przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), który stanowi że przepisu art. 48 tej ustawy (dotyczącego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1.01.1994r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie daty ukończenia spornej inwestycji. Organ I instancji, stwierdzając, że budowa przedmiotowego budynku została zakończona pod rządami Prawa budowlanego z 1974r., powołał się na ocenę techniczną stanu technicznego budynku gospodarczego z grudnia 2011r. oraz oświadczenie jej autora J.M. – z których wynika, że: - w przedmiotowym budynku wykonane zostały wszystkie roboty budowlane wynikające z zaleceń zawartych w treści projektu budowlanego zamiennego, który został opracowany zgodnie z wymogami decyzji z dnia 12.03.2010r., przy czym nie ma potrzeby wykonywania zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z przepisami; - przedmiotowy budynek został wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Z poczynionymi w ten sposób ustaleniami organu I instancji nie sposób się zgodzić – na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy. W tym miejscu należy odwołać się do stwierdzeń zawartych w opisie technicznym do projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego na działce o nr ewid. 102/2, sporządzonym na zlecenie Ł. W. w grudniu 2010r., w którym autor – M.K. wskazał, że: "Projektuje się dokończenie budynku z przeznaczeniem na cele gospodarcze. Dla dokończenia budowy należy: - wykonać posadzki we wszystkich pomieszczeniach, - ocieplić strop poddasza, - zamontować schody składane na poddasze, - ocieplić ściany zewnętrzne styropianem i otynkować, - wykonać instalację elektryczną wewnętrzną wg projektu branżowego, - usunąć istniejący eternit, wykonać nowe pokrycie z blachy dachówkowej, wykonać nowe obróbki blacharskie, - wykonać balustradę balkonu i schodów wewnętrznych, - roboty malarskie i drobne roboty wykończeniowe". Ponadto, jak wynika z oględzin przeprowadzonych w dniu 23.04.2012r. przez pracowników organu II instancji (K-II-7) w przedmiotowym budynku pozostała do wykonania instalacja c.o., rozprowadzenie instalacji wodno-kanalizacyjnej do poszczególnych pomieszczeń oraz podłogi i posadzki. W rezultacie, mając na uwadze, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje na brak ukończenia budowy przedmiotowego obiektu przed datą wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r. (1.01.1995r.) uzasadnione wątpliwości budzi prawidłowość zastosowania przez organ I instancji jako podstawy materialnoprawnej decyzji z dnia [...] art. 42 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994r. Do sanowania w prowadzonym postępowaniu odwoławczym tychże uchybień w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie był jednakże upoważniony organ II instancji, gdyż orzekając w ten sposób rozstrzygnąłby de facto sprawę za organ I instancji – przy powołaniu zupełnie odmiennej podstawy prawnej, to jest art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W rezultacie doszłoby do pozbawienia inwestorów przedmiotowego budynku prawa do kwestionowania tej argumentacji w toku postępowania instancyjnego w drodze odwołania, co przesądzałoby o naruszeniu wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności. Reasumując, stwierdzić trzeba, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, orzekając kwestionowaną przez skarżących decyzją z dnia [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, prawidłowo zastosował tryb określony w art. 138 § 2 k.p.a. Końcowo podkreślenia wymaga, że nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia organu odwoławczego dotyczące wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego w sposób samowolny, to jest bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Budynek ten powstał bowiem na innej działce (nr ewid. 102/6) niż określona w pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, udzielonego przez Naczelnika Gminy w M. w decyzji z dnia [...] (nr ewid. 102/2) – K-I-8 akt administracyjnych. Należy również wyjaśnić skarżącym, że kwestia ustalenia funkcji spornego obiektu nie miała dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy większego znaczenia – ze względu na zawarte w przywołanym powyżej opisie technicznym z grudnia 2010r. jednoznaczne stwierdzenia o konieczności dokończenia budowy przedmiotowego budynku. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło